Người mới chạy bộ thường cảm thấy tự ti khi tập luyện giữa khu phố quen thuộc, lo sợ bị hàng xóm hay người xung quanh đánh giá về vóc dáng, thể lực. Theo Hiệp hội Tâm lý học Mỹ, cảm giác này xuất phát từ "hiệu ứng ánh đèn sân khấu", khi con người có xu hướng nghĩ bản thân là tâm điểm chú ý của đám đông. Nỗi lo này, nếu kéo dài, có thể trở thành rào cản tâm lý khiến nhiều người chùn bước, thậm chí từ bỏ mong muốn chạy bộ.
Chuẩn bị trước buổi chạy
Một trong những cách đơn giản giúp người mới vượt qua cảm giác này là chuẩn bị vẻ ngoài chỉn chu trước khi ra đường. Trang phục chuyên dụng là "tấm khiên" tâm lý giúp người mới chạy đối diện với ánh mắt người lạ và tăng cảm giác bản thân thuộc về đường chạy.
Chạy cùng người khác là cách hữu hiệu để giảm cảm giác tự ti với người mới. Ảnh: VnExpress Marathon
Khoác bộ đồ đúng "chất", người mới chạy cũng sẽ nghiêm túc hơn với việc tập luyện. Quần áo thoáng khí, vừa vặn còn tạo sự thoải mái khi vận động. Với phụ nữ, áo lót thể thao phù hợp giúp họ yên tâm tập trung vào nhịp chạy mà không phải lo lắng điều chỉnh trang phục.
Bên cạnh đó, việc nắm những kỹ thuật cơ bản về dáng chạy và tư thế thân trên cũng giúp người mới tự tin hơn. Ở giai đoạn đầu, người chạy không cần đặt nặng tốc độ hay quãng đường. Chỉ cần hiểu mình đang chạy đúng và an toàn đã đủ tạo cảm giác hài lòng. Sự tiến bộ nhỏ mỗi ngày là động lực giúp người mới vững tâm hơn trên đường chạy.
Chạy bộ cùng người khác cũng là cách hiệu quả để giảm cảm giác tự ti. Cộng đồng chạy bộ rất đa dạng về độ tuổi và thể trạng, trong đó không ít người đang ở "vạch xuất phát" như bạn. Việc tìm một người bạn đồng hành hoặc tham gia nhóm chạy giúp người mới hòa vào nhịp tập luyện chung, thay vì để tâm đến nỗi sợ bị chú ý. Khi chạy cùng những người có xuất phát điểm tương tự, động lực duy trì thói quen cũng trở nên rõ ràng hơn.
Giữ tâm lý tích cực khi chạy
Trong lúc chạy, điều quan trọng là điều chỉnh tâm thế. Thực tế, phần lớn mọi người bận tâm đến công việc và suy nghĩ của riêng họ hơn là để ý một người đang chạy ngang qua. Khi thay đổi góc nhìn, người mới sẽ nhận ra rằng những ánh mắt xung quanh phần lớn chỉ là bâng quơ, thậm chí mang tính khích lệ hơn là soi mói.
Để tránh suy nghĩ quá nhiều, người chạy có thể chủ động phân tán sự chú ý bằng những cách đơn giản như đếm bước chân, tính nhẩm quãng đường hoặc lắng nghe nhạc, podcast yêu thích. Những cách này giúp tâm trí tập trung vào trải nghiệm chạy bộ, thay vì cảm giác lo lắng khi tập luyện nơi công cộng.
Trong trường hợp gặp hành vi quấy rối, việc giữ bình tĩnh và tiếp tục di chuyển là lựa chọn an toàn. Việc to tiếng đáp trả hay có cử chỉ khiếm nhã sẽ khiến tình hình thêm căng thẳng. Giữ cái đầu lạnh và sự điềm tĩnh là cách tốt nhất để bảo vệ cảm xúc và duy trì nhịp chạy.
Tâm lý lo lắng thường là rào cản lớn nhất trong những buổi chạy đầu tiên, chứ không phải thể lực. Tuy nhiên, chỉ sau vài lần tập luyện, cảm giác tự tin sẽ dần thay thế nỗi sợ bị chú ý. Khi ấy, bạn không chỉ chạy để cải thiện sức khỏe, mà còn vượt qua chính mình mỗi ngày.
Nhật Minh (theo Verywell Fit)
VnExpress Marathon Ho Chi Minh City Midnight 2026, diễn ra ngày 22/3, là giải chạy đêm lớn nhất Việt Nam. Ở mùa thứ tư tổ chức, giải dự kiến thu hút 12.000 VĐV trong và ngoài nước. Chạy qua những địa danh biểu tượng của TP HCM như công viên Tao Đàn, Dinh Độc Lập, Nhà thờ Đức Bà, phố đi bộ Nguyễn Huệ về đêm hứa hẹn là trải nghiệm độc đáo, giúp runner bứt phá cả về thành tích lẫn tâm lý. Runner quan tâm đăng ký tại đây.