Khi bước sang tuổi 30, tôi rơi vào cảnh thất nghiệp – một cú sốc lớn với bất kỳ ai, đặc biệt là người từng tin rằng học vấn cao sẽ bảo đảm cho tương lai. Tôi có bằng Thạc sĩ, sở hữu chứng chỉ IELTS 8.0, từng tin rằng con đường nghề nghiệp của mình phải gắn với những vị trí "xứng đáng" với tấm bằng. Nhưng thực tế không vận hành theo logic ấy. Thị trường lao động đã cho tôi một bài học cay đắng, nhưng cũng là bài học quan trọng nhất trong cuộc đời làm nghề.
Suốt nhiều năm sau khi tốt nghiệp Thạc sĩ, tôi nuôi kỳ vọng tìm được một công việc đúng chuyên môn, tương xứng với trình độ và công sức đã bỏ ra. Nhưng càng chờ đợi, cơ hội càng trôi xa. Tôi không thiếu bằng cấp, kiến thức hàn lâm, nhưng lại thiếu điều mà thị trường cần nhất lúc bấy giờ: khả năng thích nghi và giá trị thực tiễn.
Nhìn lại, thất nghiệp ở tuổi 30 không đến từ việc tôi kém năng lực, mà từ ảo tưởng về bằng cấp. Tôi tin rằng tấm bằng Thạc sĩ và IELTS 8.0 là minh chứng đủ mạnh để nhà tuyển dụng chủ động tìm đến. Tôi chờ đợi một vị trí "đúng tầm", một môi trường "xứng đáng", trong khi thị trường lao động năm 2010 đang biến động mạnh, ưu tiên những người làm được việc ngay hơn là những người có hồ sơ đẹp.
Chính tâm lý ấy khiến tôi bỏ lỡ nhiều cơ hội nhỏ hơn – những công việc có thể giúp tôi tích lũy kinh nghiệm, va chạm thực tế và hiểu cách vận hành của doanh nghiệp. Tôi đánh đổi thời gian quý giá để bảo vệ một hình ảnh nghề nghiệp lý tưởng, nhưng mong manh.
>> Thạc sĩ bằng Giỏi 10 năm thất nghiệp
Thất nghiệp kéo dài không chỉ là câu chuyện tài chính. Nó bào mòn sự tự tin, khiến con người ta dễ rơi vào vòng xoáy so sánh và tự trách. Ở tuổi 30, khi bạn bè đã ổn định sự nghiệp, gia đình, tôi vẫn loay hoay tìm chỗ đứng.
Cuối cùng, tôi buộc phải đưa ra lựa chọn thực tế hơn: đi làm thêm tại công ty của các bác trong gia đình để kiếm sống. Công việc ấy không hào nhoáng, không liên quan trực tiếp đến tấm bằng Thạc sĩ, nhưng đó là giai đoạn tôi học được những bài học mà trường lớp không dạy: cách quản lý dòng tiền, cách xử lý con người, cách chịu trách nhiệm và đặc biệt là cách tồn tại trong môi trường kinh doanh thực tế.
9 năm sau, tôi quyết định thành lập công ty của riêng mình. Quãng thời gian làm việc trong môi trường gia đình giúp tôi nhìn rõ hơn về thị trường, về nhu cầu thực tế, về những khoảng trống mà mình có thể lấp đầy. Quan trọng hơn, tôi đã học được cách bắt đầu từ con số nhỏ, thay vì mơ về những vị trí lớn. Thất nghiệp ở tuổi 30 giúp tôi rũ bỏ tư duy "đi xin việc" để chuyển sang tư duy tạo ra công việc. Tôi không còn hỏi "doanh nghiệp cần tôi ở vị trí nào?", mà hỏi "tôi có thể giải quyết vấn đề gì cho thị trường?".
Câu chuyện thất nghiệp của tôi không nhằm phủ nhận giá trị của học vấn. Bằng Thạc sĩ và IELTS 8.0 vẫn là nền tảng quan trọng. Nhưng nền tảng chỉ có ý nghĩa khi được đặt đúng chỗ. Khi bằng cấp trở thành lý do để chần chừ, kén chọn và sợ bắt đầu lại từ đầu, nó có thể trở thành rào cản lớn nhất.
- 'Cú tát' khởi nghiệp sau một năm tôi mất việc
- 15 năm Trưởng phòng bỗng bị giáng xuống làm lính của nhân viên cũ
- 'Chấp nhận làm xe ôm công nghệ kiếm 15 triệu còn hơn thất nghiệp'
- Nhiều sinh viên mất cả năm 'tái đào tạo'
- 'Cú tát' trắng tay khi tôi có bằng giỏi đại học, IELTS 6.5
- Chê cao đẳng, chọn đại học nhưng 4 năm sau thất nghiệp