* Vui lòng điền chính xác và đầy đủ để nhận được câu trả lời và tư vấn chuyên sâu từ chuyên gia.
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm do virus Dengue gây ra, lây qua vết đốt của muỗi vằn cái. Bệnh có triệu chứng là sốt cao đột ngột, người mệt lả, nhức đầu, đau hốc mắt, đau cơ, đau họng, buồn nôn, nôn, kèm tiêu chảy. Đặc biệt, trong giai đoạn hạ sốt, bệnh dễ đột ngột trở nặng, có thể biến chứng sốc sốt xuất huyết, suy gan, suy thận, suy tim cấp, rối loạn điện giải, nhiễm trùng, suy đa tạng, cô đặc máu và tử vong.
Virus Dengue có 4 type huyết thanh gồm Den-1, Den-2, Den-3 và Den-4. Vì vậy, một người có nguy cơ mắc bệnh ít nhất 4 lần, bệnh có thể nặng hơn ở lần sau. Hiện nay, nhiều tỉnh, thành phố cảnh báo số ca sốt xuất huyết tăng cao. Đặc biệt, tại khu vực phía Nam, tính đến 12/10, có hơn 93.000 ca mắc sốt xuất huyết, tăng 146,3% so với cùng kỳ năm 2024; 28 trường hợp tử vong.
Con bạn đã mắc sốt xuất huyết hai lần, gia đình nên kiểm tra lại môi trường sống, vệ sinh nhà cửa sạch sẽ, thoáng mát, dọn dẹp và loại bỏ hoặc vệ sinh thường xuyên các dụng cụ chứa nước mưa, nước dùng trong gia đình, thường xuyên thay nước lọ hoa để diệt bọ gậy, loại bỏ nơi trú ngụ của muỗi. Cả gia đình cũng tập thói quen ngủ trong màn kể cả ban ngày.
Bên cạnh các biện pháp diệt loăng quăng, phòng muỗi đốt, tiêm vaccine sốt xuất huyết là biện pháp hiệu quả nhất. Hiện Việt Nam có vaccine Qdenga, do hãng dược phẩm Takeda (Nhật Bản) sản xuất, có khả năng ngừa cả 4 type huyết thanh virus sốt xuất huyết. Vaccine chỉ định tiêm cho trẻ từ 4 tuổi trở lên và người lớn, lịch tiêm gồm 2 mũi, cách nhau 3 tháng. Tiêm đủ mũi và đúng phác đồ giúp ngăn ngừa mắc và tái mắc sốt xuất huyết hơn 80% và ngăn nguy cơ nhập viện hơn 90%.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm thường gặp ở trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ dưới 5 tuổi. Bệnh do nhóm virus đường ruột Enterovirus gây ra, có các triệu chứng như sốt, mệt mỏi, đau họng, chảy nước bọt nhiều, biếng ăn, tiêu chảy vài lần trong ngày, sau đó nổi ban dạng phỏng nước ở lòng bàn tay, bàn chân, đầu gối, mông. Trường hợp nặng, trẻ có nguy cơ bị viêm màng não, viêm não, bại liệt, tê liệt. Bệnh chưa có thuốc điều trị đặc hiệu và vaccine phòng ngừa.
Bệnh lây qua đường tiêu hóa (phân - miệng), để phòng bệnh, phụ huynh nên dạy cho trẻ hoặc giúp trẻ rửa tay thường xuyên với xà phòng, đặc biệt là trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh; thường xuyên vệ sinh đồ chơi của trẻ, chăn mền gối; đeo khẩu trang khi tới nơi đông người; tránh tiếp xúc với những trẻ có dấu hiệu viêm đường hô hấp trên như ho, sổ mũi và các nốt mụn phỏng. Trường hợp không may trẻ mắc bệnh, gia đình cần theo dõi tình trạng bệnh, bổ sung dinh dưỡng đầy đủ, nếu trẻ sốt cao khó hạ, sốt quá hai ngày, li bì, giật mình chới với khi ngủ... đưa đến cơ sở y tế gần nhất để được chẩn đoán và điều trị.
Đồng thời, trẻ mắc bệnh tay chân miệng có thể tạo điều kiện thuận lợi cho các vi khuẩn, virus khác xâm nhập vào cơ thể qua các tổn thương ở vùng hầu họng, các nốt mụn phỏng bị vỡ, gây đồng nhiễm, bội nhiễm dẫn đến tình trạng bệnh nặng hơn. Vì vậy, cha mẹ nên chủ động rà soát lịch sử tiêm chủng của trẻ, tiêm bổ sung kịp thời các vaccine còn thiếu, phòng nhiều tác nhân vi khuẩn, virus lưu hành như: cúm, phế cầu, não mô cầu, thủy đậu, sởi, quai bị, rubella, bạch hầu, ho gà, viêm não Nhật Bản...
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Cúm là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính, do virus cúm gây ra, chủ yếu là hai chủng cúm A (A/H3N2 và A/H1N1) và hai chủng cúm B (Yamagata và Victoria). Bệnh rất dễ lây lan qua đường hô hấp, đặc biệt vào mùa lạnh, virus có thể tồn tại lâu hơn ngoài không khí hay trên bề mặt cứng. Bên cạnh đó, vào mùa lạnh, người dân có xu hướng ở trong không gian kín đáo và ấm áp, vì vậy dễ lây nhiễm hơn.
Các triệu chứng thường gặp như sốt cao, ho nhiều, đau họng, đau đầu, đau nhức cơ, mệt mỏi... Thông thường, bệnh thường khỏi sau khoảng 5-7 ngày. Tuy nhiên, ở các nhóm nguy cơ cao như trẻ em, người cao tuổi, người có bệnh nền, phụ nữ mang thai, hệ miễn dịch yếu khiến nguy cơ mắc và biến chứng do cúm cao. Người bệnh có nguy cơ bị viêm tai giữa, viêm phế quản, viêm phổi, suy hô hấp, viêm cơ tim, viêm màng não... phải nhập viện điều trị, thở oxy, thở máy. Phụ nữ mang thai nhiễm cúm còn có thể gây sảy thai, sinh non, dị tật thai nhi.
Hiện nay, Việt Nam đã có nhiều loại vaccine phòng bệnh cúm, bao gồm loại của Pháp, Hà Lan, Hàn Quốc, Việt Nam, giúp phòng hiệu quả các chủng cúm A và cúm B. Đặc biệt, nghiên cứu cho thấy, vaccine hiện nay có hiệu quả phòng bệnh đối với biến thể mới của chủng cúm A/H3N2.
Vaccine tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên và người lớn. Trẻ từ 6 tháng đến dưới 9 tuổi chưa từng tiêm ngừa cần tiêm hai mũi cơ bản, cách nhau một tháng. Trẻ từ 9 tuổi trở lên và người lớn tiêm một mũi. Vaccine cần tiêm nhắc một mũi hằng năm để bổ sung kháng thể và cập nhật chủng cúm đang lưu hành.
Sau khi tiêm, vaccine cần tối thiểu 2-3 tuần để cơ thể tạo kháng thể miễn dịch, vì vậy, gia đình bạn nên sắp xếp đi tiêm ngừa sớm để được bảo vệ hiệu quả. Bên cạnh đó, mọi người cần bổ sung dinh dưỡng hợp lý, tăng cường trái cây và rau xanh, giữ vệ sinh cá nhân sạch sẽ, thường xuyên rửa tay với nước và xà phòng, súc họng bằng dung dịch sát khuẩn, ngủ đủ giấc, thường xuyên tập thể thao...
Ngoài ra, thời tiết cuối năm thường lạnh và khô, cũng là điều kiện thuận lợi cho các tác nhân lây qua đường hô hấp phát triển như virus hợp bào hô hấp RSV, sởi, thủy đậu, vi khuẩn phế cầu, vi khuẩn não mô cầu... Mọi người nên kiểm tra lịch sử chủng ngừa và sắp xếp tiêm bổ sung sớm để bảo vệ sức khỏe.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!
Phó Giám đốc Y khoa miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Uốn ván là bệnh nhiễm trùng cấp tính, do ngoại độc tố của vi khuẩn uốn ván (Clostridium tetani) gây ra. Bào tử uốn ván có ở mọi nơi và tồn tại rất lâu trong môi trường tự nhiên, thường ở trong đất cát, phân động vật. Chúng xâm nhập vào cơ thể qua vết thương dù rất nhỏ, sinh sôi trong điều kiện yếm khí và gây bệnh. Bệnh uốn ván nếu không được điều trị kịp thời có thể dẫn đến rối loạn thần kinh thực vật, suy hô hấp, suy đa tạng, tỷ lệ tử vong có thể lên tới 90%.
Trong bối cảnh bão lũ, người dân có nguy cơ bị tai nạn khi gia cố, dọn dẹp nhà cửa, sân vườn. Các lực lượng chức năng hoặc người tham gia tình nguyện cũng có nguy cơ bị thương khi giúp đỡ người dân. Vì vậy, chương trình tiêm vaccine và huyết thanh uốn ván miễn phí cho người dân vùng bão lũ do Hệ thống Tiêm chủng VNVC thực hiện có ý nghĩa nhân văn sâu sắc.
Chương trình hiện đang tổ chức tại 15 trung tâm VNVC ở ba tỉnh Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hòa. Trong đó, tỉnh Đắk Lắk có 5 trung tâm tiêm chủng VNVC thực hiện gồm: Sông Cầu, Tuy Hòa, Buôn Ma Thuột, Ea Kar, Cư M’Gar. Bạn có thể sắp xếp đến trung tâm gần nhất để tiêm chủng.
Ngoài ra, chương trình cũng đang thực hiện tại các trung tâm như: An Nhơn, Hoài Nhơn, Quy Nhơn, Phú Tài, Pleiku, An Khê, Đak Đoa tại Gia Lai; Nha Trang, Ninh Hòa và Phan Rang tại Khánh Hòa.
Chương trình tiêm uốn ván miễn phí dự kiến tổ chức đến hết ngày 15/12, không giới hạn số lượng, tuy nhiên, không áp dụng đối với trường hợp tiêm phòng chủ động. Chỉ vài ngày triển khai, đã có hàng nghìn người dân đến 15 trung tâm tiêm chủng VNVC kể trên để tiêm ngừa.
Khi có vết thương hở, mọi người nên rửa vết thương dưới vòi nước sạch và xà phòng, sau đó sát khuẩn bằng dung dịch oxy già, không tự ý băng bó, đắp lá lên vết thương. Tiếp đó, mọi người đến trung tâm tiêm chủng VNVC gần nhất để được bác sĩ xem xét tình trạng vết thương và tư vấn tiêm vaccine phòng uốn ván, có thể tiêm thêm huyết thanh ngừa độc tố uốn ván nếu cần.
Người chưa tiêm ngừa hoặc không rõ lịch sử chủng ngừa khi có vết thương hở cần tiêm ba mũi vaccine cơ bản. Người đã tiêm ngừa chủ động chỉ cần bổ sung một mũi vaccine mà không cần tiêm thêm huyết thanh, kể cả khi vết thương bẩn, sâu và rộng. Vaccine được khuyến cáo tiêm nhắc một mũi sau mỗi 10 năm hoặc khi có vết thương nguy cơ cao mắc uốn ván.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Hiện nay, miền Bắc đang là mùa Đông. Thời tiết lạnh khô cùng với nền nhiệt độ và độ ẩm thay đổi thất thường khiến hệ miễn dịch của người dân suy giảm, đường hô hấp dễ bị tổn thương. Nền nhiệt giảm cũng tạo điều kiện cho các tác nhân như vi khuẩn, virus như cúm, RSV, phế cầu, não mô cầu, sởi... phát triển và dễ lây lan hơn.
Tại nhiều bệnh viện ở các tỉnh thành phía Bắc ghi nhận nhiều ca bệnh đi khám và nhập viện do viêm đường hô hấp với các triệu chứng như sốt cao, khó thở, suy hô hấp, viêm phổi.
Hiện nay, Việt Nam đã lưu hành nhiều loại vaccine quan trọng phòng các tác nhân gây bệnh đường hô hấp phổ biến như cúm, phế cầu RSV.
Đối với cúm, có 4 loại vaccine gồm Vaxigrip Tetra của Pháp, Influvac Tetra của Hà Lan, GC Flu Quadrivalent của Hàn Quốc và Ivacflu-S của Việt Nam, phòng 2 chủng cúm A (A/3N2; A/H1N1) và 2 chủng cúm B. Trẻ từ 6 tháng tuổi đến dưới 9 tuổi tiêm hai mũi, cách nhau một tháng, người từ 9 tuổi trở lên tiêm một mũi. Phụ nữ mang thai có thể tiêm bất kỳ thời điểm nào, tốt nhất từ tháng thứ 4 trở đi, giúp bảo vệ sức khỏe và truyền kháng thể thụ động, bảo vệ bé trong 6 tháng đầu đời. Tiêm nhắc đều đặn một mũi vaccine cúm hằng năm để kịp thời bổ sung kháng thể và cập nhật chủng cúm đang lưu hành.
Đối với phế cầu khuẩn, hiện Việt Nam đang lưu hành 5 loại vaccine, bao gồm: phế cầu 10, phế cầu 13, phế cầu 15, phế cầu 20 và phế cầu 23. Lịch tiêm phụ thuộc độ tuổi và lịch sử chủng ngừa.
Đối với RSV, hiện Việt Nam có 2 loại vaccine, gồm: Arexvy của GSK dành cho người từ 60 tuổi trở lên; Abrysvo của Pfizer dành cho người từ 60 tuổi trở lên và mẹ bầu từ 24-36 tuần thai kỳ, giúp truyền kháng thể thụ động bảo vệ trẻ trong 6 tháng đầu đời. Lịch tiêm chỉ một mũi. Trường hợp mẹ bầu không kịp tiêm vaccine trong thai kỳ, trẻ sinh ra có thể tiêm kháng thể đơn dòng của Sanofi. Sinh phẩm này tiêm cho trẻ từ sơ sinh đến 24 tháng tuổi, liều tùy cân nặng và nguy cơ.
Ngoài ra, nhiều bệnh nguy hiểm, dễ lây lan như sởi, não mô cầu, thủy đậu... cũng đã có vaccine phòng ngừa. Bạn nên sắp xếp đến trung tâm tiêm chủng gần nhất để được tư vấn.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Cúm là bệnh truyền nhiễm cấp tính, do virus cúm gây ra các triệu chứng như sốt, đau họng, sổ mũi, đau nhức mỏi người, nôn ói, tiêu chảy... Điều kiện thời tiết lạnh, độ ẩm tăng cao, giao thương đi lại, tiệc tùng dịp cuối năm càng dễ làm cho virus cúm phát triển và gia tăng số ca mắc. Đối với người lớn, trẻ nhỏ, người cao tuổi, người bị bệnh nền mạn tính, người suy giảm miễn dịch... không chỉ dễ mắc cúm, còn dễ bị biến chứng viêm phổi, suy hô hấp, viêm cơ tim, suy đa tạng, nguy cơ tử vong cao. Tiêm vaccine cúm và tiêm mũi nhắc lại hằng năm theo khuyến cáo của WHO là cách phòng cúm hiệu quả.
Hiện Việt Nam đang sử dụng 4 loại vaccine phòng cúm của Pháp, Hàn Quốc, Hà Lan và của Việt Nam giúp phòng các chủng cúm như A/H1N1, A/H3N2 và chủng cúm B gây bệnh phổ biến. Vaccine cúm tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi đến người lớn. Trẻ từ 6 tháng tuổi đến dưới 9 tuổi chưa từng tiêm cần 2 mũi cách nhau một tháng; từ 9 tuổi và người lớn tiêm 1 mũi. Phụ nữ nên tiêm phòng cúm trước và trong thai kỳ, tốt nhất từ tháng thứ 3 trở đi để bảo vệ sức khỏe, truyền kháng thể thụ động cho con.
Vaccine cúm cần tiêm nhắc lại một mũi hàng năm để duy trì miễn dịch, do kháng nguyên của virus cúm thay đổi mỗi năm và kháng thể bảo vệ từ vaccine giảm dần theo thời gian. Do đó, mỗi người cần tiêm phòng vaccine cập nhật mỗi năm. Các nghiên cứu chỉ ra, tiêm vaccine cúm hằng năm có thể làm giảm đến 60% các bệnh liên quan đến cúm, 90% tỷ lệ nhập viện và khoảng 70-80% tỷ lệ bị tử vong do cúm, đặc biệt là các nhóm có hệ miễn dịch kém, mắc các bệnh mạn tính như tim mạch, phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), đái tháo đường, gan, thận...
Trước bối cảnh nhiều địa phương trên cả nước vừa hứng chịu thiên tai, bão lũ gây thiệt hại nặng nề về đời sống và sức khỏe và trước cao điểm các bệnh truyền nhiễm tăng cao dịp Tết Nguyên đán, Hệ thống Trung tâm Tiêm chủng VNVC đang triển khai tiêm miễn phí 30.000 liều vaccine cúm, giá trị gần 11 tỷ đồng tại các khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề bởi bão lũ ở Miền Trung - Tây Nguyên, Bắc Trung Bộ và tỉnh Thái Nguyên. Chương trình sẽ ưu tiên cho cán bộ, chiến sĩ công an, bộ đội địa phương, Ban Chỉ huy Quân sự, lực lượng cứu hộ cứu nạn, nhân viên y tế, cùng trẻ em, người cao tuổi từ 60 tuổi, người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, gia đình neo đơn và các nhóm dễ bị tổn thương, cần được bảo vệ sức khỏe kịp thời trong giai đoạn phục hồi sau thiên tai.
Ngoài vaccine, bạn và gia đình cũng nên phòng cúm bằng ăn đủ chất dinh dưỡng, ngủ đủ giấc, mang khẩu trang khi ra đường, rửa tay thường xuyên và tránh tiếp xúc với người bệnh. Khi có triệu chứng ho, sốt, sổ mũi, đau đầu, mệt mỏi cần đến ngay cơ sở y tế để được khám, xử trí kịp thời, tránh tự điều trị theo mẹo dân gian khiến bệnh trở nặng.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Vi khuẩn uốn ván sau khi xâm nhập vào cơ thể sản sinh ngoại độc tố gây ra bệnh uốn ván. Mầm bệnh của vi khuẩn này tồn tại trong tự nhiên dưới dạng bào tử (nha bào), có ở mọi nơi trong môi trường tự nhiên. Vi khuẩn uốn ván có thể chết ở nhiệt độ 56 độ C, còn bào tử vẫn có thể sống sót ở nhiệt độ 121 độ C trong khoảng 15 phút. Mắt thường của chúng ta không thể nhìn thấy bào tử uốn ván, song, chúng có thể xâm nhập vào vết thương dù rất nhỏ và gây bệnh.
Bệnh uốn ván gây ra tình trạng co cứng cơ và đau, đầu tiên từ cơ hàm, mặt, gáy, ngực và lan toàn thân. Bệnh nhân có thể kèm sốt, gồng giật. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, người bệnh có nguy cơ tử vong từ 10-90%, do suy hô hấp, rối loạn thần kinh thực vật, viêm phổi, suy thận cấp.
Nhiều trường hợp khỏi bệnh nhưng bị di chứng cứng cơ khớp kéo dài, thể trạng suy kiệt do phải nằm viện điều trị kéo dài. Thời gian phục hồi chậm, đặc biệt ở người lớn tuổi. Vì vậy, sau khi xử lý vết thương, bạn nên đưa mẹ đến trung tâm tiêm chủng gần nhất để được bác sĩ đánh giá tình trạng vết thương và chỉ định tiêm ngừa.
Hiện Việt Nam có nhiều loại vaccine uốn ván gồm mũi đơn và mũi kết hợp phòng thêm các bệnh bạch hầu, ho gà cho người lớn.
Trường hợp đã tiêm uốn ván trong vòng 10 năm chỉ cần tiêm nhắc một mũi vaccine. Nếu chưa tiêm hoặc không nhớ lịch sử tiêm chủng cần tiêm 3 mũi vaccine uốn ván, có thể tiêm thêm huyết thanh nếu bác sĩ chỉ định.
Bên cạnh đó, vaccine uốn ván có thể tiêm dự phòng trước phơi nhiễm, lịch tiêm gồm ba mũi. Tiêm nhắc một mũi sau mỗi 10 năm hoặc khi có vết thương sâu, bẩn.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!