* Vui lòng điền chính xác và đầy đủ để nhận được câu trả lời và tư vấn chuyên sâu từ chuyên gia.
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn,
Viêm gan B có tỷ lệ lây nhiễm cao ở Việt Nam, khoảng 10-20% dân số. Bệnh nhân viêm gan B có xác suất ung thư gan cao gấp 200 lần người bình thường. Việc điều trị cũng rất tốn kém. Do đó, việc tiêm chủng là cách dự phòng hiệu quả.
Các loại vaccine phòng bệnh viêm gan B hiệu quả đang được sử dụng tại Việt Nam nói chung và VNVC là Engerix B (Bỉ), Euvax B (Hàn Quốc) và Gene Hbvax (Việt Nam). Phác đồ tiêm 3 mũi trong 6 tháng.
Đặc biệt, vaccine Twinrix (Bỉ) là vaccine duy nhất phòng được cả 2 bệnh viêm gan A và B chỉ trong 1 mũi tiêm, miễn dịch bảo vệ vượt trội và lâu dài. Phác đồ tiêm Twinrix là 3 mũi trong 6 tháng. Bạn có thể lựa chọn 1 trong 4 loại trên để chủng ngừa.
Cần lưu ý, người đã bị mắc bệnh viêm gan B rồi thì tiêm vaccine không có giá trị nữa vì vậy, đối với người lớn chưa bao giờ tiêm ngừa vaccine viêm gan B được khuyến cáo nên xét nghiệm viêm gan B trước khi tiêm chủng.
Cảm ơn câu hỏi của bạn. Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe.
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn,
Dại là bệnh nhiễm trùng hệ thần kinh trung ương do lây truyền virus dại có trong nước bọt của động vật máu nóng như chó, mèo sang người thông qua các vết cắn, cào, liếm vào vết thương hở, không phân biệt vết thương lớn hay nhỏ, có chảy máu hay không. Dại khi đã phát bệnh, tỷ lệ tử vong gần 100%. Tiêm vaccine phòng dại được xem là phương pháp phòng bệnh hiệu quả nhất bảo vệ tính mạng trước căn bệnh nguy hiểm này.
Trường hợp của bạn có vết cắn đã qua nhiều tháng, con vật vẫn còn sống thì có thể loại trừ khả năng lây bệnh dại của con vật ở thời điểm bị cào. Tuy nhiên, không thể loại trừ khả năng vật nuôi của bạn mắc bệnh trong thời gian tới.
Hiện chưa có nghiên cứu nào chứng minh chó, mèo đã tiêm phòng không lây truyền bệnh dại. Hiệu quả miễn dịch ở động vật sau khi tiêm phòng dại phụ thuộc vào nhiều yếu tố như chất lượng vaccine, kỹ thuật tiêm, thời điểm tiêm, phác đồ và số mũi tiêm nhắc. Thế giới đã có một số nghiên cứu phát hiện chó, mèo đã tiêm phòng vẫn bị bệnh dại, những người phát bệnh dại đều tử vong. Do đó, nếu bị cắn, cào trong thời gian tới, bạn không nên chủ quan mà nên đi tiêm ngừa.
Ngoài ra, bạn vẫn có thể tiêm dự phòng vaccine dại trước khi bị cắn, cào. Việc tiêm dự phòng dại phù hợp cho những người thường xuyên tiếp xúc, chăm sóc thú cưng, có khả năng bị các vết thương phơi nhiễm virus dại như bạn. Phác đồ dự phòng gồm 3 mũi, nếu bị cắn, cào các lần sau, bạn chỉ cần tiêm thêm 2 mũi và không cần tiêm huyết thanh dù vết thương có nặng.
Cảm ơn bạn, chúc gia đình bạn thật nhiều sức khỏe!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn,
Dại là bệnh truyền nhiễm cấp tính, tấn công trực tiếp hệ thần kinh trung ương. Tỷ lệ tử vong gần 100% khi đã phát bệnh. Do đó những quan điểm như chó nhà cắn không nguy hiểm như chó dại, cắn không chảy máu thì không có khả năng lây dại, là chưa đúng. Vì cần lưu ý rằng ngay cả khi vết thương chỉ bị bầm, không gây chảy máu thì da cũng đã tiếp xúc với nước bọt có chứa virus dại và vẫn tiềm ẩn nguy cơ lây bệnh.
Vì chưa rõ vết thương của bạn là do chó nhà hay chó lạ cắn và tình trạng thực tế của vết thương nên bác sĩ chia hai trường hợp để tư vấn cho bạn như sau:
Nếu vết bầm ở xa khu vực thần kinh trung ương như ở chân, chó đã được tiêm phòng dại trước đó, bạn có thể tự theo dõi vết thương và tình hình sức khỏe tại nhà. Nếu có dấu hiệu bất thường ở bản thân và cả con chó, hãy đến ngay cơ sở y tế để các bác sĩ khám, tư vấn và can thiệp kịp thời.
Trường hợp bị chó lạ tấn công dù không chảy máu, vết thương chỉ bị bầm, bạn nên sơ cứu vết thương nhanh tại nhà và đến trung tâm y tế gần nhất để được các bác sĩ chuyên môn đưa ra phương án xử trí kịp thời. Vì chưa rõ chó lạ đã được chủng ngừa dại hay chưa và không thể theo dõi tình trạng của chó sau khi cắn bạn nên trường hợp bị chó lạ cắn bạn tuyệt đối không được lơ là, chủ quan để tránh nguy hiểm đến tính mạng.
Và vì bạn đã tiêm đủ 5 mũi ở lần cắn đầu, nếu được bác sĩ chỉ định tiêm ngừa dại trong lần này, bạn chỉ cần bổ sung 2 mũi cách nhau 3 ngày, không cần tiêm huyết thanh. Các vaccine dại hiện được sử dụng tại Việt Nam đều là vaccine thế hệ mới, không chứa các tế bào thần kinh, đã được chứng minh an toàn và hiệu quả cao. Bạn hoàn toàn có thể yên tâm cho sức khỏe của mình khi được chỉ định chủng ngừa.
Cảm ơn câu hỏi của bạn. Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe.
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn,
Mèo cũng có nguy cơ lây bệnh dại tương tự chó. Nghiên cứu của de Lima và cộng sự năm 2023 cho thấy độc tính virus dại của mèo cao hơn chó. Tỷ lệ lây nhiễm bệnh dại ở mèo cao gấp 10 lần so với chó. Bệnh viện Johns Hopkins, Mỹ cảnh báo dại có thể truyền qua vết cào xước của mèo con. Mèo thường có thói quen liếm móng vuốt, do đó nguy cơ lây truyền bệnh dại từ vết cào cũng cao hơn so với động vật khác.
Hiện chưa có nghiên cứu nào chứng minh chó, mèo đã tiêm phòng không lây truyền bệnh dại. Hiệu quả miễn dịch ở động vật sau khi tiêm phòng dại phụ thuộc vào nhiều yếu tố như chất lượng vaccine, kỹ thuật tiêm, thời điểm tiêm, phác đồ và số mũi tiêm nhắc. Thế giới đã có một số nghiên cứu phát hiện chó, mèo đã tiêm phòng vẫn bị bệnh dại, những người phát bệnh dại đều tử vong.
Vì vậy, trường hợp của bạn đã bị mèo nhà đã tiêm ngừa cào, không có vết thương hở, bạn ở Vũng Tàu thì có để đến các trung tâm tiêm chủng của VNVC để được các bác sĩ tư vấn, giải đáp miễn phí các thắc mắc.
Mặt khác, trường hợp người thường xuyên chăm sóc các động vật vẫn có thể tiêm vaccine dự phòng trước khi bị cắn, cào, lịch tiêm gồm 3 mũi, mỗi lần bị cào, cắn sau chỉ cần tiêm thêm 2 mũi và không cần sử dụng huyết thanh.
Cảm ơn câu hỏi của bạn. Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn,
Thông thường, thời gian ủ bệnh dại từ 2-8 tuần, có thể ngắn khoảng 10 ngày hoặc kéo dài đến hơn 1 năm. Các vết thương càng nặng, càng gần vùng não - hệ thần kinh trung ương thì thời gian ủ bệnh càng ngắn.
Bệnh không có thuốc điều trị đặc hiệu, hầu như 100% bệnh nhân đều tử vong trong đau đớn và hoảng loạn. Bất cứ ai có thể đã tiếp xúc với virus gây bệnh dại nên được tiêm phòng trước khi các triệu chứng xuất hiện. Tiêm vaccine là việc rất quan trọng, giúp tạo miễn dịch chủ động phòng bệnh dại và tử vong do dại.
Trường hợp mèo của bạn vẫn bình thường khi qua ngày thứ 15 thì có khả năng mèo của bạn chưa bị bệnh dại lúc cắn bạn. Tuy nhiên, không loại trừ con mèo không mắc bệnh trong tương lai, hiện vẫn có nhiều trường hợp chó mèo nuôi nhốt trong nhà vẫn phát bệnh dại. Lần sau bạn không nên chủ quan chờ theo dõi tình trạng chó, mèo mới đi tiêm vaccine vì thời gian ủ bệnh dại hiện có thể chưa đến 10 ngày, tiêm phòng sẽ không còn kịp nữa. Nhà bạn có nuôi mèo và thường xuyên chơi với mèo nên thuộc nhóm có nguy cơ cao mắc bệnh dại, bạn nên đến trung tâm tiêm chủng để được bác sĩ tư vấn lịch tiêm vaccine phù hợp. Hiện vaccine dại vẫn được chỉ định tiêm dự phòng khi chưa bị cắn, cào. Lịch tiêm vaccine dự phòng gồm 3 mũi. Nếu các lần bị cào, cắn sau bạn chỉ cần tiêm 2 mũi vaccine và không cần dùng huyết thanh kháng dại có thể gây nhiều tác dụng phụ hơn.
Cảm ơn câu hỏi của bạn. Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Phó Giám đốc Y khoa miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Vaccine phế cầu 23 (Pneumovax 23) được sản xuất bởi hãng dược phẩm MSD (xuất xứ từ Mỹ). Vaccine có hiệu quả phòng ngừa các bệnh nhiễm trùng xâm lấn do 23 chủng vi khuẩn phế cầu 1, 2, 3, 4, 5, 6B, 7F, 8, 9N, 9V, 10A, 11A, 12F, 14, 15B, 17F, 18C, 19A, 19F, 20, 22F, 23F, 33F gây ra như viêm phổi kèm nhiễm khuẩn huyết, viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết (nhiễm trùng máu)... và viêm phổi mắc phải tại cộng đồng (thuộc nhóm không xâm lấn).
Vaccine Pneumovax 23 được chỉ định cho trẻ em từ 2 tuổi và người lớn, đặc biệt hiệu quả cao ở người lớn, người cao tuổi, người có bệnh nền, người có hệ miễn dịch yếu, người từng mắc Covid-19 có chức năng hô hấp suy giảm, người thiếu hụt bổ thể, rối loạn thực bào, người cấy ghép ốc tai, người có nguy cơ cao mắc bệnh lý não mô cầu xâm lấn như có bất thường giải phẫu hoặc chức năng lách, hội chứng thận hư, dò dịch não tủy, bệnh gan/tim/phổi/thận mạn tính, ghép ốc tai, đái tháo đường...
Vaccine phế cầu 13 (Prevenar 13) được sản xuất bởi hãng dược phẩm Pfizer (Mỹ), phòng các bệnh phế cầu khuẩn xâm lấn gây nguy hiểm cho trẻ em và người lớn như viêm phổi, viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết (nhiễm trùng máu), viêm tai giữa cấp tính... do 13 chủng phế cầu khuẩn 1, 3, 4, 5, 6A, 6B, 7F, 9V, 14, 18C, 19A, 19F và 23F. Vaccine được chỉ định tiêm cho người từ 6 tuần tuổi và người lớn không giới hạn tuổi.
Trường hợp của mẹ bạn thuộc nhóm suy giảm miễn dịch do mắc bệnh lý ung thư phổi. Do đó, ngoài tiêm vaccine phế cầu 13, bạn cần tiêm thêm vaccine phế cầu 23 để phòng đầy đủ các chủng phế cầu khuẩn nguy hiểm. Phác đồ là một mũi, người có nguy cơ cao mắc bệnh phế cầu xâm lấn cần tiêm chủng lại 5 năm sau hoặc theo chỉ định của bác sĩ điều trị. Trước khi tiêm, mẹ bạn sẽ được khám sàng lọc kỹ, đánh giá tình hình sức khỏe, huyết áp, nhịp tim, tiền sử sử dụng thuốc, dị ứng ra sao...
Về phần mẹ bạn cần khai báo đầy đủ tình hình sức khỏe, việc điều trị bệnh, đang sử dụng thuốc ra sao... để bác sĩ có quyết định việc tiêm phù hợp. Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Cảm ơn câu hỏi của bạn. Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Viêm gan B là bệnh do virus viêm gan B gây ra, có thể dẫn đến xơ gan, ung thư gan cao. Trong khi đó, bệnh chưa có phương pháp chữa khỏi hoàn toàn. Tiêm vaccine là biện pháp hiệu quả nhất để phòng tránh lây nhiễm bệnh. Người tiêm cần thực hiện xét nghiệm để biết có nhiễm bệnh viêm gan B hoặc xác định mức độ kháng thể phòng bệnh viêm gan B trong máu để có chỉ định tiêm phù hợp.
Trường hợp nhiễm viêm gan B, người bệnh không cần tiêm vaccine còn không có kháng thể như mẹ của bạn hoặc có mức kháng thể phòng bệnh dưới mức bảo vệ cần tiêm vaccine.
Với trường hợp của bạn, cần thực hiện xét nghiệm kháng thể trước khi tiêm để biết chính xác tình trạng của bản thân. Nếu không mắc bệnh viêm gan B và không có kháng thể hoặc kháng thể dưới mức bảo vệ, bạn nên đi tiêm càng sớm càng tốt.
Hiện Việt Nam có nhiều loại vaccine viêm gan B dành cho trẻ em và người lớn gồm Heberbiovac HB (Cu Ba) và Gene Hbvax (Việt Nam), Twinrix (Bỉ) phòng viêm gan A và B trong một mũi tiêm; vaccine phối hợp có thành phần viêm gan B như 5 trong 1, 6 trong 1 cho trẻ em. Người lớn tiêm chủng ba mũi trong vòng 6 tháng. Trẻ em cần tiêm vaccine viêm gan B trong vòng 24 giờ sau khi sinh, sau đó trẻ cần theo sát lịch tiêm ngừa vaccine như vaccine 5 trong 1 hoặc vaccine 6 trong 1.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Đối với củ hành tây, hiện chưa có tài liệu y khoa, hay nghiên cứu khoa học nào chứng mình có thể phòng ngừa cúm hiệu quả. Còn nước cam có hàm lượng vitamin C cao, giúp tăng cường hệ thống miễn dịch, chống viêm. Nước cam cũng chứa nhiều chất dinh dưỡng khác giúp các hoạt động của hệ thống miễn dịch luôn ở trạng thái tốt nhất. Tuy nhiên, nếu chỉ uống nước cam để phòng cúm thì không chính xác.
Cách phòng ngừa cúm hiệu quả nhất hiện nay, được Tổ chức Y tế thế giới (WHO), CDC Mỹ, Bộ Y tế nước ta khuyến cáo là tiêm vaccine. Vì vậy, bạn nên cân nhắc chủng ngừa cúm càng sớm càng tốt để giúp cơ thể có kháng thể chủ động, giảm tỷ lệ biến chứng, trở nặng khi nhiễm bệnh.
Hiện Việt Nam có đầy đủ các loại vaccine cúm từ Pháp, Hà Lan, Hàn Quốc và Việt Nam phòng 4 chủng virus phổ biến gồm cúm A/H1N1, A/H3N2, B/Yamagata, B/Victoria, dành cho trẻ từ 6 tháng tuổi và người lớn. Trẻ từ 6 tháng đến dưới 9 tuổi cần tiêm hai mũi cách nhau tối thiểu một tháng nếu chưa từng chủng ngừa cúm. Trẻ từ 9 tuổi và người lớn chỉ cần tiêm 1 mũi. Phụ nữ nên tiêm phòng cúm trước và trong thai kỳ, tốt nhất từ ba tháng giữa thai kỳ trở đi để bảo vệ sức khỏe, truyền kháng thể thụ động cho con. Vaccine cần nhắc lại hàng năm, mỗi năm một mũi, để cập nhật chủng virus cúm lưu hành theo khuyến cáo của WHO và kháng thể từ vaccine giảm dần theo thời gian.
Theo WHO, tiêm vaccine cúm mùa và tiêm nhắc đều đặn hằng năm có thể làm giảm đến 60% các bệnh liên quan đến cúm, 90% tỷ lệ nhập viện và khoảng 70-80% tỷ lệ bị tử vong do cúm, đặc biệt là các nhóm đối tượng miễn dịch kém, bệnh lý nền, mãn tính COPD…
Ngoài phòng ngừa mắc cúm bằng vaccine, bạn nên ăn uống đủ chất dinh dưỡng, thường xuyên vận động, ngủ nghỉ hợp lý để tăng cường sức đề kháng, nâng cao thể trạng. Bạn cũng nên giữ nhà cửa sạch sẽ, thường xuyên súc họng, vệ sinh mũi bằng nước muối sinh lý, mang khẩu trang khi đến nơi đông người.
Khi có các triệu chứng nghi ngờ cúm như sốt cao, ho, đau đầu, đau ngực, cần nghỉ ngơi tại nhà, uống đủ nước để theo dõi tình trạng. Nếu xuất hiện các dấu hiệu nặng như khó thở, đau tức ngực, lơ mơ, hoặc tím tái... cần đến cơ sở y tế ngay để được kiểm tra và điều trị kịp thời. Gia đình không tự ý sử dụng thuốc, chữa bệnh theo mẹo dân gian khiến bệnh nặng hơn.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Phó Giám đốc Y khoa miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Ngoài loại bỏ nơi sinh sản và nơi ở của muỗi, tránh để muỗi chích bằng mặc quần áo dài, ngủ mùng ngay cả ban ngày, phun hóa chất diệt muỗi, tuân thủ việc điều trị thì cách phòng bệnh hiệu quả nhất hiện nay là tiêm vaccine sốt xuất huyết, được Bộ Y tế, WHO, CDC Mỹ và các nghiên cứu trên thế giới chứng minh.
Hiện Việt Nam đã có vaccine phòng ngừa đầy đủ 4 type huyết thanh virus gồm Den-1, Den-2, Den-3 và Den-4 tại Việt Nam. Vaccine Qdenga do hãng dược phẩm Takeda (Nhật Bản) sản xuất, chỉ định cho trẻ từ 4 tuổi đến người lớn. Lịch tiêm gồm hai mũi cách nhau ba tháng. Phụ nữ nên tiêm vaccine này trước ba tháng hoặc tối thiểu một tháng trước khi mang thai.
Vaccine sốt xuất huyết có hiệu quả phòng ngừa bệnh lên đến hơn 80% và giảm nguy cơ nhập viện hơn 90%, hiện chỉ triển khai tại tiêm chủng dịch vụ.
Sốt xuất huyết đang vào mùa, bạn và gia đình tiêm bây giờ vẫn có đủ thời gian tạo kháng thể phòng bệnh. Sau tiêm, vaccine sốt xuất huyết cần trung bình hai tuần để tạo kháng thể bảo vệ. Mỗi người cần tiêm đủ hai mũi vaccine mới đạt hiệu quả bảo vệ tối đa. Việc này giúp giảm tỷ lệ mắc sốt xuất huyết, biến chứng, tốn kém chi phí điều trị.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Phó Giám đốc Y khoa miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Viêm gan B có ba đường lây chủ yếu gồm đường máu, từ mẹ sang con và quan hệ tình dục không sử dụng biện pháp an toàn. Viêm gan B không lây qua đường hô hấp hay qua đường ăn uống chung, sử dụng chung ly uống nước, chén bát, ống hút... Lý do là virus gây bệnh tồn tại trong nước bọt song có nồng độ thấp, khó lây nhiễm với người khác. Tuy nhiên, mầm bệnh có thể lây nhiễm khi bệnh nhân gặp vấn đề về răng miệng như xước, loét, viêm lợi, chảy máu chân răng.
Do đó, bạn cần tránh sử dụng chung đồ dùng cá nhân với người khác, nhất là với người bệnh. Việc này cũng giúp bạn tránh lây nhiễm các bệnh dễ lây qua đường hô hấp như cúm, sởi, thủy đậu, não mô cầu...
Viêm gan B là căn bệnh phổ biến tại nước ta, trong khi bệnh chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Người mắc bệnh cần sử dụng thuốc kháng virus, trường hợp bỏ điều trị bệnh dễ tiến triển thành xơ gan, ung thư gan.
Cách phòng bệnh viêm gan B hiệu quả là tiêm vaccine. Nếu bạn lo lắng về nguy cơ nhiễm bệnh, nên chủ động tiêm ngừa càng sớm càng tốt. Trước tiêm, bạn cần xét nghiệm máu để xem bản thân có đang mắc bệnh, hay đã có đủ kháng thể hay chưa. Trường hợp mắc bệnh, vaccine sẽ không còn tác dụng nữa. Trường hợp kháng thể dưới mức bảo vệ hoặc không có kháng thể với viêm gan B, bạn cần chủng ngừa.
Việt Nam có nhiều loại vaccine dành cho trẻ em và người lớn, gồm Heberbiovac HB (Cu Ba) và Gene Hbvax (Việt Nam), Twinrix (Bỉ) phòng viêm gan A-B trong một mũi tiêm. Người lớn cần chủng ngừa ba mũi trong vòng 6 tháng, xét nghiệm viêm gan B trước khi nhắc lại, tiêm nhắc khi kháng thể giảm.
Ngoài ra, bạn cũng cần phòng mắc bệnh bằng cách tránh sử dụng chung đồ dùng cá nhân, sử dụng biện pháp an toàn khi quan hệ tình dục, ăn uống đủ chất dinh dưỡng, tránh uống rượu bia, hút thuốc lá, tuân thủ chỉ định điều trị của bác sĩ nếu đã nhiễm bệnh.
Cảm ơn câu hỏi của bạn
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Phó Giám đốc Y khoa miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bác!
Zona thần kinh là bệnh hậu thủy đậu, đều do virus Varicella-Zoster (VZV) gây ra. Sau khi một người khỏi thủy đậu, virus VZV sẽ "ngủ đông" trong hạch thần kinh cảm giác. Khi gặp điều kiện thuận lợi như trên 50 tuổi, hệ miễn dịch suy giảm, căng thẳng thần kinh, suy nhược hoặc mắc một số bệnh lý mạn tính như cao huyết áp, tiểu đường, thừa cân, béo phì, tim mạch, tăng cholesterol trong máu... virus sẽ tái hoạt động gây bệnh zona thần kinh.
Theo nghiên cứu, zona thần kinh có khả năng tái phát, có khoảng 5% người có hệ miễn dịch bình thường tái phát sau 7 năm mắc bệnh. Còn ở những người suy giảm miễn dịch, người có bệnh lý nền, nguy cơ tái phát zona thần kinh lên đến 30%. Bác đã mắc và khỏi bệnh này thì nên tiêm vaccine để phòng ngừa tái phát bệnh. Tiêm vaccine cũng giúp bác ngăn biến chứng đau thần kinh sau zona cho lần tái nhiễm sau, hoặc biến chứng dễ gặp của bệnh như mù mắt, điếc, liệt mặt, đột quỵ.
Hiện Việt Nam có vaccine ngừa zona thần kinh Shingrix do hãng dược GSK (Bỉ) sản xuất. Vaccine được chỉ định tiêm cho người trên 50 tuổi và người từ 18 tuổi có nguy cơ cao như suy giảm hoặc ức chế miễn dịch, có nguy cơ bị ức chế miễn dịch do bệnh lý. Vaccine được chứng minh có hiệu quả giảm nguy cơ mắc bệnh lên đến 97% ở người từ 50 tuổi và 70-87% ở người từ 18 tuổi trở lên đồng thời giảm hơn 90% nguy cơ đau thần kinh sau zona và các biến chứng khác. Lịch tiêm gồm hai mũi cách nhau một hoặc hai tháng tùy đối tượng.
Ngoài vaccine, bác cũng nên ngừa tái phát zona bằng cách ăn uống đủ chất dinh dưỡng, nghỉ ngơi hợp lý, tránh căng thẳng và hạn chế các chất kích thích như rượu, bia, thuốc lá. Bác cũng cần duy trì vận động nhẹ nhàng và tham gia các hoạt động xã hội để cải thiện tinh thần.
Cảm ơn câu hỏi của bác.
Chúc bác và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Cúm là bệnh hô hấp phổ biến trên toàn thế giới, trong đó có Việt Nam. Bệnh do virus cúm gây ra. Khi giao mùa, thời tiết thay đổi từ nắng sang mưa, nóng sang lạnh hoặc ngược lại là điều kiện thuận lợi cho các loại virus gây bệnh hô hấp trong đó có cúm phát triển. Trong khi đó, điều kiện thời tiết thất thường dễ khiến cơ thể mệt mỏi, miễn dịch kém hơn, hay đang ở thời tiết nắng nóng chuyển sang lạnh, mưa dễ khiến cơ thể chưa thích nghi kịp, trong khi hệ miễn dịch kém đi tạo điều kiện cho virus cúm xâm nhập và gây bệnh.
Để phòng bệnh cúm, bạn nên ăn uống đủ chất, ngủ đủ giấc, mang khẩu trang khi ra đường, đến nơi đông người. Bệnh cúm cũng có vaccine phòng ngừa hiệu quả. Bạn lo lắng tới việc mắc cúm thì tốt nhất nên phòng ngừa bằng vaccine. Vaccine cúm có hiệu quả phòng bệnh đến 90% và ngăn biến chứng như viêm phổi, viêm cơ tim, suy hô hấp...
Hiện Việt Nam đang lưu hành bốn loại vaccine, giúp ngừa 4 chủng virus cúm gồm A/H1N1, A/H3N2, B/Victoria và B/Yamagata. Trong đó, loại của Pháp, Hà Lan và Hàn Quốc tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi và người lớn. Loại của Việt Nam tiêm cho người từ 18 đến 60 tuổi. Trẻ từ 6 tháng đến dưới 9 tuổi cần tiêm hai mũi cách nhau tối thiểu một tháng nếu chưa từng tiêm phòng cúm trước đó. Trẻ từ chín tuổi và người lớn tiêm một mũi và tiêm nhắc lại hàng năm.
Bên cạnh cúm, thời tiết nắng mưa thất thường, hay giai đoạn chuyển mùa cũng tạo điều kiện các mầm bệnh dễ lây qua đường hô hấp phát triển như thủy đậu, sởi, não mô cầu, phế cầu… Các bệnh này Việt Nam đã có vaccine phòng ngừa, bạn nên tiêm phòng ngừa càng sớm càng tốt.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Phó Giám đốc Y khoa miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Hiện vaccine dại chưa có lịch tiêm nhắc lại thường quy. Nếu bạn có nguy cơ tiếp xúc virus dại như để con vật liếm vào vết thương hở hoặc lo ngại vô tình tiếp xúc với virus dại theo miêu tả thì bạn nên đến cơ sở tiêm chủng để được bác sĩ tư vấn cụ thể. Theo như chia sẻ, ở lần trước bạn đã tiêm 4 mũi vaccine dại Verorab (Pháp), như vậy bạn đã có kháng thể ngừa bệnh, ở những lần có nguy cơ phơi nhiễm bệnh dại, bác sĩ có thể chỉ định bạn chỉ cần tiêm 2 mũi và không cần dùng huyết thanh kháng dại.
Bệnh dại do virus dại gây nên, lây truyền từ động vật có vú máu nóng như chó, mèo... sang người qua viết cắn, cào, liếm lên vết thương hở. Bệnh dại chưa có thuốc điều trị đặc hiệu và gần 100% trường hợp tử vong nếu có triệu chứng. Tiêm vaccine và huyết thanh kháng dại là biện pháp duy nhất bảo vệ tính mạng khi bị cắn, cào, liếm.
Hiện Việt Nam có hai loại vaccine ngừa dại gồm Verorab (Pháp) và Abhayrab (Ấn Độ), tiêm bắp hoặc tiêm trong da. Người bị động vật cắn, cào nhưng chưa từng tiêm vaccine hoặc lịch tiêm các mũi vaccine trước đây không xác định rõ ràng có lịch tiêm 5 mũi, vào các ngày 0-3-7-14-28, đường tiêm ở bắp, hoặc 8 mũi vào ngày 0-3-7-28, với đường tiêm trong da. Tùy theo mức độ vết thương và tình trạng theo dõi được con vật, bác sĩ có thể chỉ định phối hợp thêm huyết thanh kháng dại.
Trường hợp chủ động tiêm ngừa khi chưa bị chó mèo cắn, phác đồ gồm: ba mũi cơ bản (các ngày 0-7-21 hoặc 0-7-28), tiêm nhắc theo chỉ định của bác sĩ. Nếu đã tiêm đủ số mũi vaccine, lần bị cắn, cào sau sẽ tiêm hai mũi vào các ngày 0-3. Các lần bị cắn, cào sau chỉ cần tiêm thêm hai mũi, không cần dùng huyết thanh kháng dại.
Ngoài vaccine, khi bị chó mèo cắn, cào, liếm trên vết thương hở, mọi người cần xối rửa kỹ vết thương trong 15 phút dưới vòi nước chảy và xà phòng, hoặc nước sạch, sau đó sát khuẩn bằng cồn 45-70 độ hoặc cồn i-ốt để làm giảm thiểu lượng virus dại tại vết cắn.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Phó Giám đốc Y khoa miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Thông thường, nếu người mẹ đã tiêm vaccine Abrysvo (Pfizer) đúng thời điểm khuyến cáo khi mang thai từ tròn 24 tuần đến 36 tuần và trước thời điểm sinh trên 2 tuần, em bé khi sinh ra sẽ không cần tiêm kháng thể đơn dòng Beyfortus (Sanofi).
Lý do, khi mẹ bầu được tiêm Abrysvo, cơ thể mẹ sẽ tạo ra kháng thể và truyền qua nhau thai cho thai nhi. Lượng kháng thể này đủ để bảo vệ em bé ngay từ khi chào đời và kéo dài trong khoảng 6 tháng.
Tuy nhiên, có một số trường hợp ngoại lệ mà bác sĩ có thể cân nhắc tiêm kháng thể đơn dòng cho trẻ ngay cả khi mẹ đã tiêm Abrysvo, như:
- Trẻ sinh từ người mẹ đã được tiêm vaccine RSV nhưng trước 24 tuần thai.
- Trẻ sinh từ bà mẹ đã tiêm vaccine RSV trong thai kỳ và được sinh ra sau tiêm vaccine dưới hai tuần
- Trẻ sinh ra từ người mẹ được tiêm vắc xin RSV trong thai kỳ và được sinh ra sau tiêm trên 2 tuần nhưng người mẹ có tình trạng bệnh lý suy giảm miễn dịch (bẩm sinh, mắc phải hoặc đang điều trị ức chế miễn dịch), trẻ có nguy cơ cao mắc RSV nặng.
Vì vậy, tùy vào thời gian sinh thực tế của bạn, tình trạng sức khỏe hai mẹ con khi sinh nở, bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh sẽ tư vấn và chỉ định phù hợp.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!