Chào bạn!

Điều kiện thời tiết chuyển lạnh, ô nhiễm môi trường, khói bụi, sự giao lưu đi lại những ngày đầu năm mới là cơ hội cho các loại virus, vi khuẩn phát triển và lây lan. Đặc biệt, nhiều bệnh hô hấp có thể tiến triển nhanh, để lại biến chứng viêm phổi, viêm màng não, suy hô hấp và tử vong. Tiêm vaccine là biện pháp phòng bệnh chủ động, hiệu quả.

Với bệnh cúm, hiện Việt Nam đang sử dụng bốn loại vaccine của Pháp, Hà Lan, Hàn Quốc và Việt Nam, giúp phòng các chủng cúm A/H1N1, AH3N2 và chủng cúm B gây bệnh phổ biến. Vaccine tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi đến người lớn. Trẻ 6 tháng đến dưới 9 tuổi chưa từng tiêm cần 2 mũi cách nhau một tháng; từ 9 tuổi trở lên và người lớn tiêm một mũi. Phụ nữ mang thai có thể tiêm ở bất kỳ giai đoạn nào, tốt nhất từ tam cá nguyệt thứ hai trở đi để truyền kháng thể cho con. Vaccine giúp giảm nguy cơ mắc bệnh, nhập viện và tử vong do cúm lên đến 90%.

Đối với phế cầu khuẩn, hiện Việt Nam đang lưu hành 5 loại vaccine, bao gồm: phế cầu 10, phế cầu 13, phế cầu 15, phế cầu 20 và phế cầu 23. Lịch tiêm phụ thuộc độ tuổi và lịch sử chủng ngừa. Với virus hợp bào hô hấp (RSV), hiện Việt Nam có 2 loại vaccine, gồm: Arexvy của GSK dành cho người từ 60 tuổi trở lên và Abrysvo của Pfizer dành cho người từ 60 tuổi trở lên và mẹ bầu từ 24-36 tuần thai kỳ, giúp truyền kháng thể thụ động bảo vệ trẻ trong 6 tháng đầu đời. Các loại vaccine có lịch tiêm chỉ một mũi. Trẻ sơ sinh đến 24 tháng tuổi có thể tiêm kháng thể đơn dòng của Sanofi đưa về Việt Nam.

Ngoài ra, bạn có thể chủng ngừa thêm một số vaccine gây bệnh đường hô hấp khác như não mô cầu, sởi, thủy đậu, phế cầu, não mô cầu... Mọi người nên kiểm tra lịch sử chủng ngừa và sắp xếp tiêm bổ sung sớm để bảo vệ sức khỏe.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Zona thần kinh là bệnh hậu thủy đậu, cùng do virus Varicella Zoster (VZV) gây ra. Một người sau khi khỏi thủy đậu, virus VZV sẽ ẩn trong các hạch thần kinh cảm giác và gây bệnh zona khi có cơ hội như hơn 50 tuổi, hệ miễn dịch suy giảm, mắc bệnh mạn tính, ung thư...

Người mắc bệnh zona không làm lây trực tiếp bệnh zona, nhưng có thể làm lây lan bệnh thủy đậu từ mụn nước zona cho người khác. Các mụn nước này chứa virus thủy đậu, lây cho trẻ qua tiếp xúc trực tiếp dịch tiết hoặc hít phải các hạt virus phát ra từ mụn nước. Trong trường hợp bé chưa có miễn dịch với thủy đậu, nguy cơ lây bệnh lên đến 90%. Do đó, bạn không nên cho con tiếp xúc với bà để tránh lây nhiễm thủy đậu.

Hiện bệnh thủy đậu tại nước ta đang bước vào mùa. Ngoài lây thủy đậu từ bà, trẻ cũng có thể lây bệnh này từ người mắc thủy đậu trực tiếp qua các giọt bắn đường hô hấp, hoặc gián tiếp qua các vật dụng chứa virus.

Trẻ mắc thủy đậu nếu không được chăm sóc, điều trị đúng có thể dẫn đến biến chứng viêm phổi, nhiễm trùng huyết, viêm não, suy đa tạng, thậm chí tử vong nếu không được điều trị đúng cách và kịp thời. Cách phòng ngừa hiệu quả là tiêm vaccine. Nếu trẻ chưa tiêm thì nên tiêm càng sớm càng tốt.

Hiện Việt Nam có vaccine thủy đậu loại đơn của Mỹ, Bỉ, Hàn Quốc và loại phối hợp 4 trong 1 phòng sởi - quai bị - rubella - thủy đậu của Mỹ. Vaccine tiêm cho trẻ em từ 9 tháng hoặc từ 12 tháng tuổi và người lớn. Trẻ tiêm đầy đủ hai mũi vaccine thủy đậu giúp phòng bệnh lên đến 98%.

Ngoài ra, mẹ bạn đã mắc zona thần kinh vẫn có khả năng tái phát, tỷ lệ lên đến 30% ở những người mắc bệnh nền mạn tính. Hiện Việt Nam có vaccine zona thần kinh, do hãng dược GSK (Bỉ) sản xuất. Hiệu quả ngăn bệnh đến 97% ở người từ 50 tuổi, từ 70-87% ở người từ 18 tuổi bị suy giảm miễn dịch do bệnh lý đồng thời giảm các biến chứng hơn 90%. Bạn cũng nên đưa mẹ đi tiêm vaccine khi khỏi zona để ngăn bệnh tái phát và giúp bà sống vui khỏe, tránh lây thủy đậu cho con cháu.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Sùi mào gà là bệnh lây truyền qua đường tình dục, do virus HPV (virus u nhú ở người) gây ra. Tại các bệnh viện hiện nay, thông tin của người bệnh đều được bảo mật. Bạn nên tìm đến cơ sở y tế uy tín, có bác sĩ đủ chuyên môn, kinh nghiệm để thăm khám, chẩn đoán đúng tình trạng bệnh và điều trị sớm. Bạn nên tuân thủ theo phương pháp điều trị của bác sĩ, không nên bỏ điều trị, sử dụng biện pháp dân gian, mẹo vặt nhằm tránh biến chứng, bệnh tái phát.

Cách điều trị sùi mào gà hiện nay tập trung vào việc loại bỏ các nốt sùi thông qua phương pháp đốt nốt sùi, phẫu thuật cắt bỏ và tăng cường miễn dịch, giảm triệu chứng, kết hợp sử dụng thuốc, vệ sinh sạch sẽ. Các phương pháp điều trị này chỉ giúp loại bỏ tổn thương nhìn thấy được lúc làm thủ thuật, không loại trừ hoàn toàn nhiễm virus HPV khi chưa có biểu hiện tổn thương. Virus có thể tồn tại âm thầm và khiến bệnh tái phát, nhất là trong 3-6 tháng đầu sau điều trị. Tỷ lệ tái phát sùi mào gà phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe và miễn dịch của người bệnh, tiêm vaccine HPV, tải lượng virus HPV trong cơ thể và tuân thủ việc điều trị…

Các nghiên cứu chỉ ra, tiêm vaccine HPV là biện pháp phòng lây nhiễm sùi mào gà cho cả nam và nữ lên đến 95% và có thể làm chậm quá trình tái phát hoặc giảm việc tổn thương khi tái phát sùi mào gà. Ngoài ra, vaccine HPV còn có thể giúp nam giới ngừa các bệnh như ung thư hậu môn, ung thư vùng sinh dục, ung thư vùng hầu họng… với các chủng virus có trong vaccine với tỷ lệ lên đến hơn 90%.

Hiện Việt Nam có hai loại vaccine ngừa HPV, gồm vaccine Gardasil phòng 4 type virus 6, 11, 16 và 18 và vaccine Gardasil 9 phòng 9 type virus gồm 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 và 58. Trong đó, vaccine Gardasil 9 tiêm cho cả nam và nữ từ 9-45 tuổi, trẻ từ 9 đến dưới 15 tuổi tiêm hai mũi, cách nhau 6-12 tháng, người từ 15 đến 45 tuổi tiêm ba mũi trong vòng 6 tháng. Bạn hiện 22 tuổi sẽ có lịch tiêm ba mũi trong vòng 6 tháng.

Ngoài ra, bạn nên ăn uống đủ chất dinh dưỡng, tăng cường vitamin, uống đủ nước, tránh thức khuya để tăng cường miễn dịch và nâng cao thể trạng bằng thường xuyên tập thể dục để sớm đào thải virus HPV ra khỏi cơ thể.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Bệnh viêm gan B có ba đường lây chính gồm quan hệ tình dục, từ mẹ sang con và đường máu. Trường hợp của bạn không sử dụng bao cao su khi quan hệ, nguy cơ lây bệnh cao, do virus viêm gan B tồn tại trong tinh dịch, dịch âm đạo và máu.

Bệnh viêm gan B gây ảnh hưởng lớn đến chức năng gan, có thể dẫn tới suy gan, xơ gan, ung thư gan và tử vong. Theo thống kê, chiếm khoảng 80% người mắc ung thư gan tiến triển từ bệnh viêm gan B. Việt Nam nằm trong nhóm nước có tỷ lệ lưu hành viêm gan B cao, ước tính 10-20% dân số nhiễm bệnh. Tiêm vaccine là cách phòng viêm gan B hiệu quả. Hiện Việt Nam có nhiều loại vaccine viêm gan B dành cho người lớn gồm Heberbiovac HB (Cu Ba) và Gene Hbvax (Việt Nam), Twinrix (Bỉ) phòng viêm gan A và B trong một mũi tiêm. Người lớn cần chủng ngừa ba mũi trong vòng 6 tháng, xét nghiệm định lượng kháng thể viêm gan B trước tiêm.

Bạn nên đi kiểm tra sức khỏe, xét nghiệm định lượng kháng thể viêm gan B, để biết bản thân đã mắc viêm gan B hay đã có kháng thể kháng lại virus viêm gan B hay chưa. Trường hợp đã mắc bệnh, tiêm vaccine sẽ không còn hiệu quả nữa. Bạn nên tuân thủ theo phương pháp điều trị bệnh của bác sĩ, uống thuốc kháng virus để kiểm soát bệnh, kết hợp ăn uống lành mạnh, tránh rượu bia, thức khuya và tình dục an toàn nhằm tránh làm lây lan mầm bệnh. Trường hợp không có kháng thể với viêm gan B hoặc mức kháng thể dưới mức bảo vệ, bạn cần tiêm vaccine càng sớm càng tốt.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Thủy đậu là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Varicella Zoster (VZV) gây ra, dễ lây qua đường hô hấp từ các giọt bắn mũi, miệng của người bệnh. Virus cũng có thể bám vào đồ dùng như quần áo, chăn gối... khi các bóng nước vỡ ra và lây sang người lành.

Với vaccine thủy đậu, hiện Việt Nam đang sử dụng loại đơn và loại phối hợp phòng thêm bệnh sởi, quai bị, rubelle. Vaccine thủy đậu tiêm đầy đủ hai mũi giúp phòng bệnh lên đến 98% và gần 100% phòng ngừa biến chứng thủy đậu nặng như viêm phổi, viêm não. Tiêm một liều vaccine thủy đậu loại đơn hiệu quả phòng bệnh là 80%. Vaccine có lịch tiêm 2 mũi, cách nhau 3 tháng ở trẻ dưới 13 tuổi, trẻ từ 13 tuổi đến người lớn mũi thứ nhất cách mũi thứ hai 1 tháng. Bạn đã tiêm mũi thủy đậu thứ nhất hiện hơn một tháng thì có thể tiêm mũi thứ hai.

Thủy đậu có thời gian ủ bệnh sau khi phơi nhiễm từ 10-21 ngày. Bạn nên theo dõi sức khỏe và cần đi khám ngay khi có triệu chứng sốt cao, chán ăn, buồn nôn, mệt mỏi, đau đầu, đau cơ và các mụn nước mọc ở khắp cơ thể, gây ngứa, rát, khó chịu. Trường hợp bị bệnh, bạn cần tuân thủ theo phương pháp điều trị của bác sĩ, kết hợp uống nhiều nước, ăn đủ chất dinh dưỡng, ngủ đủ giấc, tránh thức khuya. Tiêm vaccine đủ hai mũi sẽ giúp bạn ngăn các biến chứng nặng của bệnh.

Trường hợp không bị bệnh, tiêm vaccine sẽ giúp bạn phòng bệnh thủy đậu hiệu quả ở những lần tiếp xúc với mầm bệnh sau.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Việc thay đổi nhiệt độ, môi trường đột ngột có thể làm giảm phản ứng miễn dịch của cơ thể, nhất là ở trẻ nhỏ có hệ miễn dịch chưa hoàn thiện. Đặc biệt là thời tiết lạnh sẽ dễ khiến niêm mạc đường hô hấp của trẻ trở nên nhạy cảm, dị ứng, các tế bào hoạt động để bài tiết chất thải ra khỏi cơ thể giảm nên dễ làm các vi khuẩn, virus tấn công gây bệnh đường hô hấp gặp triệu chứng sốt, đau họng, sổ mũi, ho... trong đó có cúm.

Tiêm vaccine cúm và tiêm mũi nhắc lại hằng năm là cách phòng cúm cho trẻ hiệu quả. Hiện Việt Nam đang sử dụng 4 loại vaccine phòng cúm của Pháp, Hàn Quốc, Hà Lan và của Việt Nam giúp phòng các chủng cúm như A/H1N1, A/H3N2 và chủng cúm B gây bệnh phổ biến. Vaccine cúm tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi đến người lớn. Trẻ từ 6 tháng tuổi đến dưới 9 tuổi chưa từng tiêm cần 2 mũi cách nhau một tháng; từ 9 tuổi và người lớn tiêm 1 mũi. Vaccine cần tiêm nhắc lại một mũi hàng năm để duy trì miễn dịch theo khuyến cáo của WHO. Vaccine giúp giảm 60% nguy cơ mắc, 90% nguy cơ nhập viện và 70-80% nguy cơ tử vong do cúm.

Vaccine cúm cần khoảng 2-3 tuần sau tiêm mới sinh kháng thể phòng bệnh. Dù gia đình còn hơn một tuần nữa sẽ về quê đón Tết Nguyên đán, nhưng bạn cũng nên cho con tiêm vaccine cúm ngay từ bây giờ để giúp trẻ được bảo vệ sức khỏe trong suốt những ngày ở quê và chuyến đi trở lại TP HCM. Ngoài ra, tiêm vaccine cúm cũng sẽ giúp trẻ nếu không may mắc bệnh triệu chứng cũng nhẹ hơn và giảm tỷ lệ biến chứng của bệnh.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Nem chua, gỏi cá giàu protein, vitamin và vi khuẩn có lợi giúp kích thích tiêu hóa, được nhiều người thích ăn cả trong dịp Tết Nguyên đán và ngày thường. Tuy nhiên, nếu nguyên liệu chế biến không đảm bảo vệ sinh, an toàn thực phẩm người ăn dễ đau bụng, khó tiêu, tiêu chảy, ngộ độc thực phẩm, nhiễm giun, sán hay các bệnh như tả, thương hàn, viêm gan A, rotavirus... Hơn nữa, phương pháp chế biến của hai món ăn này không được nấu chín, mà sử dụng hơi men của các loại lá, thính gạo, nước cốt chanh, giấm... để làm chín cá, thịt, bì. Với cách chế biến này, ký sinh trùng trên thịt cá chưa được tiêu diệt tăng nguy cơ nhiễm bệnh cho người ăn.

Bên cạnh đó, các vi khuẩn như E.coli, vi khuẩn gây bệnh tả, thương hàn, các loại virus như viêm gan A và rotavirus cũng tồn tại trong môi trường, đặc biệt trong đất, nước hoặc phân người và động vật. Chúng bám trên bề mặt các thực phẩm tươi sống, theo đường miệng đi vào cơ thể, gây ra các triệu chứng như tiêu chảy cấp, nôn ói, sốt cao, đau bụng. Một số trường hợp nghiêm trọng có thể dẫn đến mất nước, tổn thương gan hoặc nhiễm trùng toàn thân. Các bệnh này nếu không phát hiện, điều trị kịp thời tăng nguy cơ biến chứng như viêm màng não, xuất huyết tiêu hóa, mất nước, trụy tim mạch, suy gan cấp và tử vong cao.

Do đó, để có những ngày Tết an toàn bên gia đình, bạn cần ăn các thực phẩm chế biến chín, bảo quản đúng và nên hạn chế ăn nem chua, gỏi cá. Nên chế biến kỹ trước khi ăn, lựa chọn nguyên liệu an toàn, có nguồn gốc rõ ràng.

Một số bệnh nói trên có thể phòng ngừa nhờ vaccine, bạn và gia đình có thể tiêm phòng để bảo vệ sức khỏe cho gia đình. Vaccine phòng rotavirus được chỉ định cho trẻ từ 6 tuần tuổi, với giới hạn độ tuổi khác nhau: Rotarix và Rotavin dùng đến 6 tháng tuổi, còn Rotateq dùng đến 8 tháng tuổi. Vaccine tả mORCVAX chỉ định cho trẻ trên 2 tuổi và người lớn. Phác đồ gồm hai liều, cách nhau 14 ngày, nhắc lại mỗi hai năm. Vaccine thương hàn Typhim VI tiêm cho trẻ em từ 2 tuổi và người lớn. Lịch chủng ngừa một mũi, tiêm nhắc sau ba năm.

Vaccine viêm gan A có hai loại gồm đơn và phối hợp, tiêm cho trẻ từ 12 tháng tuổi và người lớn. Mỗi người cần chủng ngừa hai đến ba mũi tùy theo loại vaccine và độ tuổi. Trong đó, Twinrix (Bỉ) phòng hai bệnh viêm gan A, B. Twinrix cần tiêm hai mũi cho trẻ từ 12 tháng đến dưới 16 tuổi, ba mũi cho người từ 16 tuổi trở lên. Kháng thể sau tiêm viêm gan B giảm dần theo thời gian, mỗi người cần khám sức khỏe định kỳ và tiêm nhắc lại vaccine khi kháng thể giảm.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Nipah là virus thuộc họ Paramyxoviridae, được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp vào nhóm mầm bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm do khả năng lây lan và tỷ lệ tử vong rất cao. Đây là bệnh lây từ động vật sang người, trong đó dơi ăn quả, đặc biệt là dơi quạ lớn (Pteropus) là động vật lây truyền chính.

Dù hiện nay mầm bệnh Nipah chưa xuất hiện ở nước ta, song sẽ tiềm ẩn nhiều nguy cơ xâm nhập do nhu cầu giao thương, đi lại giữa các nước thuận lợi. Ngoài ra, virus Nipah tồn tại trong nước bọt, nước tiểu và dịch tiết của dơi. Nếu con người ăn thực phẩm chứa mầm bệnh, có khả năng nhiễm virus. Tương tự, virus cũng có thể lây từ người sang người thông qua tiếp xúc gần với dịch tiết đường hô hấp hoặc dịch cơ thể của bệnh nhân.

Để dịch bệnh không xâm nhập vào nước ta, Bộ Y tế đã đề nghị các tỉnh thành, Sở Y tế, cơ quan ban ngành tăng cường giám sát, phát hiện trường hợp nghi ngờ mắc bệnh cần quản lý, thu dung, điều trị và khoanh vùng xử lý. Bộ Y tế cũng khuyến cáo người dân không ăn, uống các loại trái cây có dấu hiệu bị động vật như dơi, chim cắn và không tiếp xúc với động vật có khả năng lây truyền virus cao như dơi ăn quả. Do đó, bạn không nên ăn các loại quả nghi ngờ động vật cắn.

Bệnh Nipah có thời gian ủ bệnh từ 4-14 ngày, với các triệu chứng khởi phát khá mơ hồ như sốt, đau đầu, đau cơ, đau họng và nôn ói, rất dễ nhầm lẫn với cúm mùa. Sự tương đồng này với cúm mùa khiến nhiều người bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo. Tuy nhiên, khi bệnh chuyển giai đoạn, các cơn đau đầu trở nên dữ dội, kèm theo chóng mặt và suy giảm nhận thức nhanh chóng. Đặc biệt, bệnh có thể tiến triển nhanh thành viêm não cấp tính, rối loạn ý thức, hôn mê và suy hô hấp nghiêm trọng. Tỷ lệ tử vong do virus Nipah dao động từ 40-75% ở những trường hợp nhập viện. Ngoài tổn thương thần kinh, virus còn có thể gây suy hô hấp và biến chứng đa cơ quan, làm tăng nguy cơ tử vong và để lại di chứng nặng nề cho người sống sót.

Để phòng bệnh Nipah, bạn và gia đình nên ăn chín, uống sôi và không nên ăn các thực phẩm có dấu hiệu động vật cắn. Bạn cũng cần che chắn khu vực chăn nuôi, hạn chế tiếp xúc động vật hoang dã, mang khẩu trang khi ra đường, rửa sạch tay với xà phòng thường xuyên.

Điều kiện thời tiết lạnh, độ ẩm tăng cao như hiện nay cũng tạo điều kiện cho các mầm bệnh đường hô hấp phát triển, trong đó có cúm phát triển. Tiêm vaccine cúm và tiêm mũi nhắc lại hằng năm là cách phòng bệnh hiệu quả. Nước ta đang sử dụng 4 loại vaccine cúm của Pháp, Hà Lan, Hàn Quốc và Việt Nam, tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi đến người lớn. Trẻ từ 6 tháng tuổi đến dưới 9 tuổi chưa từng tiêm cần 2 mũi cách nhau một tháng; từ 9 tuổi và người lớn tiêm một mũi. Vaccine cần tiêm nhắc lại một mũi hàng năm để duy trì miễn dịch theo khuyến cáo của WHO. Vaccine giúp giảm 60% nguy cơ mắc, 90% nguy cơ nhập viện và 70-80% nguy cơ tử vong do cúm.

Ngoài ra, bạn và gia đình cần đi khám ngay khi xuất hiện triệu chứng sốt, đau đầu, đau họng, chảy nước mũi, đau nhức mỏi người... để được chẩn đoán đúng bệnh, điều trị sớm, tránh nguy cơ biến chứng.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!