* Vui lòng điền chính xác và đầy đủ để nhận được câu trả lời và tư vấn chuyên sâu từ chuyên gia.
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Virus gây bệnh dại có trong nước bọt của các động vật nhiễm dại như chó, mèo, dơi... và lây sang người qua việc cắn, cào hoặc liếm vào vết thương hở. Đường lây hiếm gặp hơn là lây truyền qua niêm mạc do tiếp xúc hoặc hít phải không khí giọt nhỏ chứa virus dại trong hang dơi hoặc tai nạn ở phòng thí nghiệm. Tại Mỹ, dơi còn đứng đầu danh sách động vật lây truyền dại phổ biến tại nước này.
Trường hợp của bạn mô tả có giọt nước rơi vào miệng khi đàn dơi bay qua, tuy nhiên vẫn chưa rõ giọt nước này có phải là nước bọt của dơi và chúng có mang virus dại hay không. Tuy nhiên, đường lây qua tiếp xúc với nước bọt của dơi ở Việt Nam rất hiếm, vì vậy khả năng bạn bị lây virus dại trong tình huống này rất thấp.
Với trường hợp của bạn hay tiếp xúc với động vật hoang dã, ở xa cơ sở y tế, bạn có thể đến trung tâm tiêm chủng VNVC để được tư vấn tiêm vaccine dự phòng trước phơi nhiễm, tức trước khi bị cắn, cào. Việc này giúp cơ thể tạo ra kháng thể, bảo vệ sớm với bệnh dại. Các lần phơi nhiễm sau, bạn chỉ cần tiêm thêm 2 mũi và không cần tiêm huyết thanh kháng dại.
Trường hợp phơi nhiễm dại và chưa tiêm dự phòng trước đó, phác đồ gồm 3-5 mũi tùy theo tình trạng con vật, tình trạng vết thương, lịch sử tiêm chủng và đường tiêm. Tùy vào tình trạng vết thương có thể cần tiêm huyết thanh theo chỉ định của bác sĩ.
Cảm ơn câu hỏi của bạn. Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Phó Giám đốc Y khoa miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Nếu bạn đã mắc thủy đậu và có chẩn đoán của bác sĩ thì không cần phải tiêm vaccine phòng ngừa thủy đậu. Lý do, miễn dịch sau khi mắc thủy đậu khá bền vững, rất ít trường hợp tái mắc thủy đậu. Vì vậy, bạn không cần tiêm vaccine thủy đậu.
Tuy nhiên, thủy đậu do virus Varicella Zoster (VZV) gây ra. Sau khi bạn khỏi thủy đậu, virus VZV sẽ "ngủ đông" ở các hạch thần kinh cảm giác. Khi gặp điều kiện thuận lợi như lớn tuổi, hệ miễn dịch suy giảm, mắc bệnh nền... virus VZV sẽ kích hoạt gây bệnh zona.
Zona thần kinh gây ra ngứa, rát hoặc đau ở một vùng da ở một bên cơ thể, có kèm sốt, mệt mỏi hoặc đau đầu. Bệnh nếu không được điều trị sớm có thể gây ra biến chứng đau thần kinh sau zona kéo dài, viêm phổi, viêm màng não, liệt mặt, tăng nguy cơ đột quỵ...
Hiện Việt Nam có vaccine zona thần kinh, do hãng dược GSK (Bỉ) sản xuất. Hiệu quả ngăn bệnh đến 97% ở người từ 50 tuổi, từ 70-87% ở người từ 18 tuổi bị suy giảm miễn dịch do bệnh lý đồng thời giảm các biến chứng hơn 90%. Bạn đã mắc thủy đậu và đã 52 tuổi, thuộc nhóm có nguy cơ cao mắc zona thần kinh thì nên tiêm vaccine càng sớm càng tốt.
Ngoài tiêm vaccine, bạn nên có chế độ sinh hoạt và nghỉ ngơi cần hợp lý, ăn uống đủ chất, tránh sử dụng các chất kích thích. Bạn cũng cần tránh căng thẳng, có thể tham gia các hoạt động xã hội, hoạt động thể chất thường xuyên để tránh mắc bệnh.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Phó Giám đốc Y khoa miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Xét nghiệm định lượng kháng thể viêm gan B (xét nghiệm HBsAb) là yêu cầu bắt buộc đối với trường hợp tiêm vaccine viêm gan B. Việc này giúp xác định xem cơ thể đã bị viêm gan B hay đã có kháng thể kháng lại virus viêm gan B hay chưa.
Trường hợp đang mắc viêm gan B, bệnh nhân không cần tiêm vaccine, vì chủng ngừa lúc này không còn hiệu quả nữa. Còn trường hợp không có kháng thể với viêm gan B hoặc mức kháng thể dưới mức bảo vệ, bạn cần tiêm vaccine. Việc này giúp bạn chủ động trong việc phòng ngừa virus viêm gan B có tỷ lệ mắc cao tại Việt Nam, từ 8-10% dân số. Vì vậy, lời khuyên của bác sĩ hoàn toàn chính xác, bạn nên đi tiêm vaccine viêm gan B càng sớm càng tốt.
Hiện Việt Nam có nhiều loại vaccine viêm gan B dành cho người lớn và trẻ em, gồm Heberbiovac HB (Cu Ba) và Gene Hbvax (Việt Nam), Twinrix (Bỉ) phòng viêm gan A và B trong một mũi tiêm. Người lớn cần chủng ngừa ba mũi trong vòng 6 tháng, xét nghiệm viêm gan B trước khi nhắc lại. Trẻ em cần tiêm vaccine viêm gan B trong vòng 24 giờ sau khi sinh, sau đó theo sát lịch tiêm ngừa vaccine có thành phần viêm gan B như vaccine 5 trong 1 hoặc vaccine 6 trong 1.
Bạn năm nay 35 tuổi, thuộc lịch tiêm vaccine viêm gan B của người lớn. Lịch tiêm của bạn sẽ gồm ba mũi, trong vòng 6 tháng. Bạn đã có kết quả xét nghiệm định lượng kháng thể viêm gan B khi đi khám sức khỏe tổng quát, thì nên cầm kết quả này đến trung tiêm chủng để bác sĩ căn cứ quyết định mũi tiêm phù hợp cho bạn. Hằng năm, bạn nên khám sức khỏe định kỳ để kiểm tra lượng kháng thể viêm gan B và tiêm nhắc khi kháng thể giảm.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Dơi là động vật có vú máu nóng, có thể lây virus dại cho người thông qua nước bọt hoặc nước tiểu dính vào vết thương hở, niêm mạc mắt, mũi, miệng. Theo CDC Mỹ, dơi là loài động vật thường được báo cáo mắc bệnh dại cao nhất tại nước này. Hầu hết những người ở Mỹ tử vong vì bệnh dại đều tiếp xúc với dơi mắc bệnh dại. Bệnh biểu hiện lâm sàng gồm sợ nước, gió, co giật, liệt và tử vong. Gần 100% người và động vật mắc bệnh đều tử vong.
Bạn mô tả tình huống bị dơi bay đâm vào gót chân nhưng chưa gây ra vết thương, vết xước nhìn thấy ngoài da, bạn có thể yên tâm không bị lây nhiễm virus dại, không cần tiêm vaccine. Tuy nhiên, nếu bạn cảm thấy quá lo lắng về tình trạng của mình, bạn có thể đến cơ sở tiêm chủng để bác sĩ xem xét và tư vấn.
Lần sau bạn lưu ý khi có vết thương ngoài da do động vật gây ra, bạn không nên vắt chanh hay tác động lên vết thương vì sẽ làm vết cắn bị nhiễm trùng, kéo dài thời gian chữa trị. Bạn nên rửa sạch vết thương dưới vòi nước chảy với xà phòng liên tục 15 phút. Nếu không có xà phòng, bạn có thể xối rửa vết thương bằng nước thông thường. Sau đó, vết thương cần được rửa sạch với cồn 70% hoặc cồn iốt. Hạn chế làm dập vết thương và không băng kín vết thương.
Hiện nay, bệnh dại chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Vaccine huyết thanh là cách phòng bệnh duy nhất. Hiện Việt Nam có hai loại ngừa dại gồm Verorab (Pháp) và Abhayrab (Ấn Độ). Người bị động vật cắn, cào tiêm với phác đồ 5 mũi, vào các ngày 0-3-7-14-28, đường tiêm ở bắp. Hoặc 8 mũi vào ngày 0-3-7-28, với đường tiêm trong da.
Trong trường hợp chủ động tiêm ngừa khi chưa bị động vật cắn, phác đồ gồm ba mũi cơ bản (các ngày 0-7-21 hoặc 0-7-28) và các mũi tiêm nhắc dành cho người có nguy cơ cao tiếp xúc virus dại làm trong phòng thí nghiệm, thám hiểm hang động, trẻ thường xuyên chơi với chó mèo... Vaccine dại hiện nay đều là các vaccine bất hoạt, sản xuất theo công nghệ mới, không chứa tế bào thần kinh nên không gây ảnh hưởng trí nhớ.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Các nghiên cứu trên thế giới chỉ ra, HPV là virus gây mụn cóc sinh dục và các loại ung thư nguy hiểm cho cả nam và nữ. Ở nam giới, virus HPV ngoài gây ra bệnh sùi mào gà, còn gây ra bệnh ung thư hậu môn, ung thư dương vật, ung thư vùng hầu họng, ung thư hốc mũi…
Bất cứ ai từng quan hệ tình dục đều có nguy cơ nhiễm virus HPV. Trong đó, xác suất nhiễm HPV trung bình ở nam giới là 91%, tuy nhiên khả năng đào thải virus của nam giới kém hơn nữ 26%. Tiêm vaccine là biện pháp phòng bệnh do virus HPV gây ra hiệu quả.
Hiện Việt Nam có hai loại vaccine phòng HPV gồm Gardasil và Gardasil 9. Trong đó, loại Gardasil tiêm cho nữ giới từ 9-26 tuổi. Còn vaccine Gardasil 9 giúp phòng 9 chủng HPV gồm 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 và 58, sử dụng cho cả nữ và nam giới 9-45 tuổi, không phân biệt đã từng quan hệ tình dục hay chưa. Vaccine hiệu quả phòng ngừa ung thư hậu môn, vòm họng, các tổn thương tiền ung thư hoặc loạn sản hậu môn, các tổn thương bộ phận sinh dục ngoài bao gồm cả mụn cóc sinh dục gây ra bởi 9 chủng HPV cho nam giới.
Bạn năm nay 25 tuổi, sẽ tiêm vaccine Gardasil 9. Lịch tiêm của bạn gồm ba mũi trong vòng 6 tháng.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Bệnh sởi rất dễ lây khi người bệnh ho, hắt hơi, nói chuyện làm phát tán virus ra không khí. Người lành cũng có thể lây bệnh khi chạm tay vào các vật dụng chứa virus như bàn tay, mặt bàn, ghế, môi trường sinh hoạt có chứa virus... sau đó đưa tay lên mắt, mũi, miệng. Một người mắc có thể lây cho 12-18 người khi tiếp xúc gần, đặc biệt là những ai chưa có miễn dịch từ tiêm vaccine hoặc chưa từng mắc sởi.
Bạn đã tiếp xúc gần với bạn trai, nếu chưa mắc bệnh và chưa tiêm vaccine phòng sởi, nguy cơ lây bệnh là rất cao.
Bệnh sởi có thời gian ủ bệnh từ 10-14 ngày. Trong giai đoạn này, người bệnh sẽ không có biểu hiện bệnh. Vì vậy, bạn nên theo dõi sức khỏe và hạn chế tiếp xúc với người khác. Nếu có các dấu hiệu như sốt, ho, chảy nước mũi, đau họng, mắt đỏ, miệng nổi đốm Koplik... cần đến bệnh viện để được khám, chẩn đoán và điều trị sớm, giúp bệnh nhanh khỏi.
Về tiêm vaccine, theo hướng dẫn của Bộ Y tế, vaccine sởi vẫn có giá trị bảo vệ với người đã tiếp xúc với bệnh nhân sởi. Trường hợp chưa có miễn dịch với sởi cần tiêm ngay, tốt nhất trong 72 giờ đầu sau khi tiếp xúc. Trường hợp kéo dài thời gian tiêm ngừa đến 6 ngày sau tiếp xúc, nguy cơ mắc sởi tăng lên, vaccine chỉ giúp phòng biến chứng nặng.
Hiện Việt Nam có ba loại vaccine chứa thành phần phòng sởi cho người lớn, chỉ có trong tiêm chủng dịch vụ gồm mũi sởi đơn MVVAC (Việt Nam); loại phối hợp 3 trong 1: sởi - quai bị - rubella Priorix (Bỉ) và MMR II (Mỹ). Tiêm đầy đủ mũi vaccine sởi có hiệu quả phòng bệnh lên đến 98%. Người lớn chưa tiêm hoặc không nhớ lịch sử chủng ngừa cần tiêm đủ ít nhất hai mũi vaccine, phác đồ cách nhau một tháng. Phụ nữ nên tiêm vaccine sởi trước khi có kế hoạch mang thai ít nhất ba tháng hoặc 1 tháng tùy theo loại vaccine để chủ động bảo vệ thai kỳ khỏi nguy cơ mắc sởi và giúp truyền kháng thể thụ động cho con.
Vì vậy, bạn nên đến cơ sở tiêm chủng càng sớm càng tốt để bác sĩ chỉ định sử dụng vaccine phù hợp.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Phó Giám đốc Y khoa miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm do virus Dengue gây ra, lây từ người sang người qua vết đốt của muỗi vằn cái, chủ yếu là muỗi Aedes aegypti. Có 4 type huyết thanh gây bệnh gồm: Den-1, Den-2, Den-3 và Den-4. Một người có nguy cơ nhiễm bệnh tới 4 lần trong đời. Bạn đã từng mắc bệnh một lần, vẫn có nguy cơ nhiễm thêm ba type huyết thanh còn lại của bệnh. Vì vậy, bạn cần cần diệt muỗi, diệt bọ gậy và tránh muỗi đốt bằng cách ngủ màn ngay cả ban ngày, mặc quần áo dài, sử dụng các biện pháp xua muỗi như kem bôi, vợt điện...
Sốt xuất huyết đã có vaccine Qdenga (Takeda, Nhật Bản) giúp phòng ngừa cả 4 type huyết thanh virus sốt xuất huyết gây bệnh Den-1, Den-2, Den-3 và Den-4. Vaccine tiêm cho trẻ từ 4 tuổi trở lên và người lớn, giúp giảm nguy cơ mắc bệnh hơn 80% và giảm nguy cơ nhập viện do sốt xuất huyết hơn 90%. Lịch tiêm gồm 2 mũi, cách nhau 3 tháng. Phụ nữ nên hoàn thành lịch tiêm trước khi mang thai ba tháng, tối thiểu một tháng.
Trong thông tin kê toa của nhà sản xuất, người từng mắc sốt xuất huyết cần hoãn tiêm vaccine tối thiểu 6 tháng tính từ ngày có xét nghiệm chẩn đoán bệnh. Bạn đã đủ thời gian này thì thuộc trường hợp được tiêm vaccine. Bạn nên đến các trung tâm tiêm chủng để được tư vấn lịch tiêm phù hợp.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Bệnh trái rạ (thủy đậu) và giời leo (zona thần kinh) cùng do virus Varicella zoster (VZV) gây ra. Ở lần nhiễm đầu tiên, virus sẽ gây ra bệnh thủy đậu. Thủy đậu có biểu hiện điển hình là sốt cao, nổi bóng nước rải rác khắp toàn thân. Tuy nhiên, ở một số người, biểu hiện của bệnh không điển hình, có thể chỉ sốt nên dễ bị nhầm lẫn với các bệnh do siêu vi thông thường khác. Bạn chia sẻ mắc bệnh zona thần kinh cho thấy đã nhiễm virus gây bệnh thủy đậu và bệnh có thể không có dấu hiệu điển hình khiến bạn không biết.
Zona thần kinh là bệnh xảy ra sau khi khỏi thủy đậu do virus VZV vẫn tồn tại trong cơ thể, trú ẩn trong cách hạch thần kinh. Chúng sẽ tái hoạt khi hệ miễn dịch bị suy giảm do nhiều yếu tố như: tuổi cao, mắc bệnh lý nền, dùng thuốc ức chế hệ miễn dịch, stress kéo dài...
Bạn đã được bác sĩ chẩn đoán mắc zona thần kinh và điều trị khỏi. Tuy nhiên, zona thần kinh vẫn có khả năng tái phát với tỷ lệ 4,8 - 12/1.000 người mỗi năm. Vì vậy, bạn nên chủ động tiêm vaccine ngừa zona thần kinh. Còn với bệnh thủy đậu, khả năng mắc lại ở người trưởng thành rất hiếm nên bạn không cần tiêm ngừa thủy đậu nữa.
Hiện Việt Nam có vaccine Shingrix (Bỉ) giúp giảm nguy cơ mắc zona hơn 97%, giảm hơn 90% biến chứng đau dây thần kinh sau zona và các biến chứng khác. Vaccine chỉ định tiêm cho người lớn từ 50 tuổi trở lên, tiêm hai mũi cách nhau hai tháng, và người từ 18 tuổi bị suy giảm miễn dịch, tiêm hai mũi cách nhau một tháng.
Bên cạnh đó, người lớn có hệ miễn dịch suy giảm, dễ nhiễm các tác nhân virus, vi khuẩn khác như cúm, phế cầu, ho gà, bạch hầu... Bạn nên rà soát lại lịch sử tiêm chủng và bổ sung các mũi còn thiếu để phòng bệnh, Riêng vaccine cúm, mọi người đều cần tiêm nhắc một mũi hằng năm để bổ sung kháng thể và cập nhật chủng cúm đang lưu hành.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Phó Giám đốc Y khoa miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Công việc thu mua ve chai thường xuyên tiếp xúc với các vật dụng phế thải như đinh, sắt vụn, đồ phế thải, sắt thép, đồ dùng đã cũ và hư hỏng... khiến bạn dễ có vết thương chảy máu, rách da, xước da. Điều này tạo điều kiện cho vi khuẩn uốn ván có mặt ở môi trường đất cát hoặc bám trên các vật dụng kể trên xâm nhập vào vết thương gây ra bệnh uốn ván nguy hiểm. Các vết thương hoại tử, nhiễm bẩn, yếm khí càng dễ mắc bệnh.
Khi xâm nhập vào cơ thể, vi khuẩn uốn ván tiết ra độc tố exotoxin gây co cứng các cơ. Nếu không được điều trị, uốn ván gây co thắt thanh quản và co cứng thành bụng, cơ hoành, cơ ngực, độc tố của vi khuẩn phá hủy hệ thống thần kinh, gây rối loạn nhịp tim, huyết áp và dẫn tới tử vong với tỷ lệ từ 25-90%.
Do đó bạn cần phòng ngừa uốn ván bằng cách mang đồ bảo hộ như găng tay, ủng, quần áo dài, nón bảo hộ... đầy đủ khi đi làm việc. Khi không may xảy ra vết thương, bạn cần xử trí theo 4 bước gồm: Rửa dưới vòi nước sạch để loại bỏ các chất bẩn, dị vật; Rửa lại với xà phòng; Không băng kín vết thương, không đắp các loại lá, bài thuốc dân gian không rõ nguồn gốc; đến cơ sở tiêm chủng để được bác sĩ chỉ định tiêm vaccine và huyết thanh kháng uốn ván càng sớm càng tốt kể từ khi bị thương.
Bên cạnh đó, với tính chất công việc của bạn, bạn nên chủ động tiêm ngừa uốn ván trước khi có vết thương. Hiện Việt Nam có nhiều loại vaccine có thành phần ngừa uốn ván đơn và phối hợp cho trẻ em người lớn như: 6 trong 1; 5 trong 1; 4 trong 1 phòng bạch hầu - ho gà - uốn ván - bại liệt; 3 trong 1 phòng bạch hầu - ho gà - uốn ván; 2 trong 1 phòng bạch hầu - uốn ván. Vaccine uốn ván có hiệu quả phòng bệnh lên đến 95% khi tiêm đủ liều, đúng lịch.
Khi hoàn thành các mũi vaccine uốn ván dự phòng khi có nguy cơ mắc bệnh, bạn chỉ cần tiêm nhắc một liều vaccine, không cần dùng Globulin miễn dịch (TIG) hoặc huyết thanh uốn ván (SAT).
Ngoài uốn ván, công việc bạn đang làm cũng thường xuyên di chuyển đến nhiều nơi, tiếp xúc với nhiều người, làm việc ngoài trời nắng nóng, hoặc trời mưa dễ có nguy cơ mắc các bệnh dễ lây qua đường hô hấp như như cúm, phế cầu, ho gà, bạch hầu, thủy đậu, não mô cầu, sốt xuất huyết. Vì vậy, bạn nên cân nhắc tiêm sớm để phòng bệnh, từ đó giúp làm việc hiệu quả hơn.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Phó Giám đốc Y khoa miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Bạn làm việc ở công trình xây dựng, nơi có nhiều đất đá, sắt thép, dụng cụ làm việc sắc nhọn, chưa kể phải làm việc ở độ cao, xe cộ ra vào nhiều… thuộc nhóm dễ xảy ra tai nạn, hoặc có vết thương gây rách da, chảy máu. Nếu vết thương không được xử lý đúng là điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn uốn ván có nhiều ngoài đất cát xâm nhập gây co cứng cơ toàn thân, khó nuốt, khó thở, co giật, suy hô hấp, ngừng tim, suy đa cơ quan, nguy cơ tử vong đến 90%. Vết thương bị hoại tử, nhiễm bẩn, yếm khí càng dễ tạo điều kiện cho vi khuẩn uốn ván gây bệnh.
Do đó khi có vết thương, bạn cần rửa sạch vết thương với nước và xà phòng, lấy dị vật nếu có, sau đó đến cơ sở y tế gần nhất để được bác sĩ xem xét tình trạng vết thương, tư vấn tiêm chủng. Hiện Việt Nam có loại uốn ván đơn hoặc các loại vaccine phối hợp như 5 trong 1, 6 trong 1, 4 trong 1, 3 trong 1, 2 trong 1, tiêm theo từng độ tuổi. Người trưởng thành chưa tiêm hoặc không rõ lịch sử tiêm chủng cần ngừa uốn ván theo phác đồ 3 mũi trong vòng 7 tháng, tiêm nhắc 10 năm và bổ sung khi có vết thương.
Khi đã tiêm dự phòng uốn ván đầy đủ và còn trong thời gian bảo vệ, nếu có các vết thương lớn, mọi người chỉ cần tiêm thêm một liều vaccine, không cần dùng Globulin miễn dịch uốn ván (TIG) hoặc huyết thanh kháng uốn ván (SAT).
Bên cạnh uốn ván, công trình xây dựng chứa nhiều vật dụng như bồn và thùng chứa nước, bao bì, đất, đá hay đồ phế thải... là điều kiện thuận lợi cho muỗi vằn là trung gian truyền bệnh sốt xuất phát triển sinh sôi. Đây cũng là nơi có nhiều người làm việc cùng nhau, nếu một người mắc bệnh, muỗi vằn chích sau đó chích người lành sẽ làm lây lan mầm bệnh. Như thời gian qua, nước ta ghi nhận nhiều ổ dịch sốt xuất huyết, trong đó có nhiều ổ dịch ở công trình xây dựng.
Để phòng sốt xuất huyết, bạn nên tránh để muỗi chích bằng mặc quần áo dài, ngủ màn ngay cả ban ngày, dọn dẹp nơi ở và nơi làm việc sạch sẽ nhằm loại bỏ nơi ở và nơi sinh sản của muỗi. Sốt xuất huyết hiện Việt Nam có vaccine phòng ngừa do hãng dược phẩm Takeda (Nhật Bản) sản xuất, tiêm cho trẻ từ 4 tuổi trở lên, lịch tiêm 2 mũi cách nhau 3 tháng. Vaccine phòng và ngăn ngừa nguy cơ mắc bệnh, tái nhiễm và nhập viện lần lượt hơn 80% và hơn 90%.
Với đặc thù công việc, bạn nên tiêm vaccine dự phòng uốn ván và vaccine sốt xuất huyết giúp đảm bảo sức khỏe và phòng nguy cơ mắc bệnh, chịu di chứng do hai bệnh này.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Phó Giám đốc Y khoa miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Người có quan hệ tình dục không sử dụng biện pháp an toàn, nhất là với người lạ thuộc nhóm nguy cơ dễ mắc các bệnh truyền nhiễm dễ lây qua đường tình dục như HIV/AIDS, sùi mào gà, lậu, giang mai, chlamydia, Herpes sinh dục và viêm gan B... Đây là các bệnh để lại nhiều hệ lụy sức khỏe thể chất cũng tinh thần, ảnh hưởng chất lượng cuộc sống, công việc, kinh tế cho người mắc. Trong đó, nếu mắc viêm gan B và HIV/AIDS người bệnh phải sống chung suốt đời.
Do đó, bạn nên đi khám sức khỏe và thực hiện các xét nghiệm để biết chính xác cũng như yên tâm với sức khỏe bản thân. Trong trường hợp mắc bệnh, bạn nên tuân thủ việc điều trị theo chỉ định của bác sĩ, không nên bỏ điều trị hay điều trị theo mẹo dân gian, uống các loại lá cây khiến bệnh nặng hơn. Bạn cũng nên ăn uống đủ chất dinh dưỡng, ngủ đủ giấc, tránh sử dụng chung đồ dùng cá nhân, kiêng quan hệ tình dục để tránh làm lây lan mầm bệnh.
Trong các bệnh kể trên có viêm gan B và sùi mào gà Việt Nam có vaccine phòng ngừa. Đối với viêm gan B, hiện Việt Nam có nhiều loại vaccine viêm gan B dành cho người lớn gồm Heberbiovac HB (Cu Ba) và Gene Hbvax (Việt Nam), Twinrix (Bỉ) phòng viêm gan A và B trong một mũi tiêm. Người lớn cần chủng ngừa ba mũi trong vòng 6 tháng.
Tuy nhiên, trước tiêm vaccine, bạn cần xét nghiệm định lượng kháng thể viêm gan B, để biết bản thân đã mắc viêm gan B hay đã có kháng thể kháng lại virus viêm gan B hay chưa. Trong trường hợp mắc bệnh, bạn tiêm vaccine sẽ không còn hiệu quả nữa. Còn trường hợp không có kháng thể với viêm gan B hoặc mức kháng thể dưới mức bảo vệ, bạn cần tiêm vaccine càng sớm càng tốt.
Còn sùi mào gà do virus HPV gây nên có hai loại vaccine phòng ngừa. Trong đó, vaccine Gardasil phòng 4 type 6, 11, 16, 18 chỉ định tiêm cho bé gái, phụ nữ trong độ tuổi 9-26. Vaccine Gardasil 9 phòng ngừa 9 type 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 và 58, được chỉ định tiêm cho nam, nữ từ 9-45 tuổi. Hiệu quả bảo vệ của vaccine trên 90%. Nhiều nghiên cứu chỉ ra, hơn 99% người được tiêm vaccine Gardasil 9 có kháng thể bảo vệ với 9 chủng HPV sau 7 tháng tiêm ngừa. Bạn là nam, hiện 25 tuổi, thuộc nhóm tiêm vaccine Gardasil 9, lịch tiêm gồm 3 mũi, cách nhau 6 tháng.
Ngoài ra, việc quan hệ tiếp xúc gần gũi cũng có thể lây lan vi khuẩn não mô cầu có nguy cơ gây tử vong trong 24 giờ và tình trạng viêm niệu đạo. Trong dân số, tỷ lệ người mang vi khuẩn ở vùng hầu họng cao nhưng không biểu hiện triệu chứng là nguồn lây khó kiểm soát. Bạn nên phối hợp tiêm các loại vaccine não mô cầu để phòng đầy đủ 5 nhóm huyết thanh não mô cầu gây bệnh phổ biến A, B, C, Y, W-135.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
HPV (Human Papillomavirus) là virus gây u nhú ở người, ngoài chủ yếu lây qua đường tình dục, virus còn có thể lây lan khi tiếp xúc da kề da và ít hơn khi sử dụng chung đồ dùng cá nhân.
Virus HPV có hơn 200 chủng khác nhau, trong đó hơn 40 chủng gây bệnh ở cơ quan sinh dục. Ở nam giới, virus này sẽ gây ra các bệnh như sùi mào gà, ung thư vùng hầu họng, ung thư hậu môn. Theo thống kê, có khoảng 91% nam giới có quan hệ tình dục sẽ nhiễm HPV ít nhất một lần trong đời. Tiêm vaccine là biện pháp phòng bệnh do virus HPV gây ra hiệu quả.
Việt Nam hiện lưu hành hai loại vaccine HPV, gồm Gardasil phòng được 4 type HPV 6, 11, 16, 18 và Gardasil 9 phòng ngừa 9 type 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 và 58. Trong đó, vaccine Gardasil chỉ định tiêm cho nữ giới tuổi 9-26. Nữ từ 9 đến dưới 14 tuổi chỉ cần tiêm hai mũi, cách nhau 6-12 tháng, người từ 14-26 tuổi tiêm ba mũi. Vaccine Gardasil 9 chỉ định tiêm cho nam và nữ từ 9-45 tuổi, hiệu quả bảo vệ đến trên 90%. Người 15-45 tuổi tiêm ba mũi trong vòng 6 tháng. Lịch tiêm cho người 9-14 tuổi gồm hai mũi cách nhau 6-12 tháng. Người từ 15-45 tuổi tiêm ba mũi trong vòng 6 tháng.
Bạn là nam, hiện 20 tuổi sẽ được chỉ định tiêm vaccine Gardasil 9, lịch tiêm ba mũi trong vòng 6 tháng.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bác!
Hiện Việt Nam đang lưu hành 4 loại vaccine cúm, giúp ngừa 4 chủng virus cúm gồm A/H1N1, A/H3N2, B/Victoria và B/Yamagata, chỉ định tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi đến người lớn. Trẻ từ 6 tháng đến dưới 9 tuổi cần tiêm hai mũi cách nhau tối thiểu một tháng nếu chưa từng tiêm phòng cúm trước đó. Trẻ từ chín tuổi và người lớn tiêm một mũi và tiêm nhắc lại hàng năm. Vaccine cúm có hiệu quả phòng bệnh đến 90% và ngăn biến chứng như viêm phổi, viêm cơ tim, suy hô hấp...
Năm ngoái, bác đã tiêm một mũi vaccine cúm, thì năm nay bác cần tiêm nhắc lại. Lý do, kháng nguyên của virus cúm thay đổi mỗi năm, trong khi kháng thể bảo vệ từ vaccine giảm dần theo thời gian, do đó cần tiêm nhắc lại để phòng bệnh.
Cúm là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus cúm gây ra các triệu chứng đau họng, sổ mũi, sốt, đau đầu, đau nhức mỏi người, ho... Ở người lớn tuổi mắc cúm có thể kéo dài và gặp biến chứng viêm phổi, suy hô hấp, viêm màng não... Điều kiện giao mùa, thời tiết chuyển lạnh, mưa bão ở nhiều tỉnh thành tại nước ta như hiện nay tạo điều kiện cho virus cúm phát triển, trong khi hệ miễn dịch kém đi tạo điều kiện cho virus cúm xâm nhập và gây bệnh. Ngoài tiêm vaccine, bác cần phòng bệnh bằng ăn uống đủ chất, ngủ đủ giấc, mang khẩu trang khi ra đường, đến nơi đông người.
Bên cạnh cúm, điều kiện thời tiết hiện nay cũng tạo cơ hội các mầm bệnh dễ lây qua đường hô hấp phát triển như thủy đậu, sởi, não mô cầu, phế cầu... Các bệnh này Việt Nam đã có vaccine phòng ngừa, bác nên tiêm phòng ngừa càng sớm càng tốt.
Cảm ơn câu hỏi của bác.
Chúc bác và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Vaccine sốt xuất huyết Qdenga của hãng dược phẩm Takeda (Nhật Bản) sản xuất, giúp phòng 4 type huyết thanh gây bệnh gồm Den-1, Den-2, Den-3 và Den-4, có hiệu quả ngăn ngừa nguy cơ mắc bệnh bao gồm trường hợp tái nhiễm đến hơn 80% và nguy cơ nhập viện hơn 90%. Vaccine được chỉ định tiêm cho trẻ từ 4 tuổi trở lên, lịch tiêm gồm hai mũi cách nhau ba tháng.
Con bạn hiện 4 tuổi 2 ngày là đã nằm trong độ tuổi được tiêm vaccine sốt xuất huyết. Trước tiêm, bé sẽ được bác sĩ khám sàng lọc kỹ. Bạn khi đưa con đi tiêm cần khai báo đầy đủ, chính xác tình hình sức khỏe, các bệnh nền trẻ đang mắc, cũng như có đang sử dụng loại thuốc, bị dị ứng gì hay không để bác sĩ đánh giá tình hình sức khỏe của trẻ, cũng như tiền sử phản ứng với thuốc để quyết định mũi tiêm phù hợp.
Sau tiêm, trẻ cần được theo dõi tại chỗ ít nhất 30 phút và tiếp tục theo dõi sức khỏe tại nhà từ 24-48 giờ. Trong thời gian này, nếu trẻ có các dấu hiệu như khò khè, khó thở, phát ban, tím tái, đau quặn bụng... cần báo ngay với cơ sở tiêm chủng để được xử trí kịp thời.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Cúm là bệnh truyền nhiễm cấp tính dễ lây lan qua đường hô hấp và tiếp xúc với bề mặt dính virus sau đó đưa tay lên mắt, mũi, miệng các triệu chứng sốt, đau họng, sổ mũi... Điều kiện thời tiết lạnh, nhiệt độ chênh lệch cao càng tạo điều kiện cho virus cúm phát triển. Ở trẻ nhỏ, hệ miễn dịch chưa hoàn thiện khiến virus dễ xâm nhập vào cơ thể hơn. Bên cạnh đó, trẻ nhỏ thường có thói quen mút tay, đưa các đồ vật cầm nắm được vào miệng, chủ yếu sinh hoạt ở nơi đông người. Vì vậy, trẻ dễ bị lây nhiễm mầm bệnh.
Hệ miễn dịch trẻ chưa hoàn thiện cũng thuộc nhóm dễ kéo dài, gặp biện chứng viêm phổi, viêm tai giữa, viêm màng não, suy hô hấp, bội nhiễm vi khuẩn tăng nguy cơ suy hô hấp, suy đa tạng, nhiễm trùng huyết và tử vong khi mắc cúm.
Con đã mắc cúm hai lần trong một tháng, bạn nên đưa trẻ đi khám để bác sĩ xem xét mức độ bệnh qua các xét nghiệm và có phương pháp điều trị phù hợp. Bạn cũng nên cho trẻ ăn uống đủ chất dinh dưỡng, uống nhiều nước, tăng cường vitamin, súc họng bằng nước muối sinh lý, tắm rửa sạch sẽ.
Bệnh cúm tại nước ta đang ghi nhận nhiều ca mắc. Bộ Y tế vừa có cảnh báo dịch cúm khi số ca mắc liên tục tăng cao trong các tháng cuối năm. Tiêm vaccine cúm là biện pháp chủ động, giúp giảm nguy cơ mắc và biến chứng nặng. Hiện Việt Nam đang sử dụng 4 loại vaccine cúm của Việt Nam, Hàn Quốc, Pháp, Hà Lan, tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi đến người lớn. Trẻ 6 tháng đến dưới 9 tuổi, chưa tiêm bao giờ, cần 2 mũi cách nhau một tháng. Trẻ từ 9 tuổi và người lớn tiêm 1 mũi. Phụ nữ mang thai có thể tiêm bất kỳ giai đoạn nào, tốt nhất từ tam cá nguyệt thứ hai. Vaccine cần tiêm nhắc lại mỗi năm một mũi để duy trì miễn dịch.
Sau khi con đỡ bệnh cúm, bạn cũng nên cho trẻ tiêm vaccine để giúp trẻ phòng bệnh, hạn chế phải nghỉ học, vợ chồng bạn cũng yên tâm làm việc.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!