Runner Kenya cho cháu du học nhờ tiền thưởng tại Việt Nam

Trở lại Hà Nội đầu tháng 2 để chuẩn bị cho VnExpress Marathon All-Star 2026, Edwin Yebei Kiptoo mang tâm thế khác hẳn mùa giải trước. Không còn áp lực phải "chạy ăn từng bữa" như ngày đầu đến Việt Nam, chân chạy Kenya giờ đây đã có khoản tích lũy đáng kể sau hơn hai năm "cày ải" khắp các đường chạy từ Bắc chí Nam.

Nếu như năm 2024, niềm tự hào của Kiptoo là trang trải cuộc sống gia đình, trả học phí cho con gái, thì năm nay, anh đang nuôi giấc mơ xa hơn. Runner sinh năm 1987 quyết định dồn khoản tích lũy để giúp chị gái cho con đi học thạc sĩ tại Australia.

"Có nhiều người Kenya làm giáo viên ở Australia vì ở đó đang thiếu lao động ngành này. Không chỉ Australia, chúng tôi còn được mời tới New Zealand, Mỹ để giảng dạy. Tôi nghĩ đây là con đường mở ra tương lai xán lạn cho cháu, giúp nó được cấp visa sinh sống dài hạn ở một đất nước phát triển hơn", Kiptoo nói.

Chân chạy 39 tuổi cho biết dựa trên kinh nghiệm thi đấu quốc tế, anh đã khuyên cháu gái chọn con đường học tập để đổi đời. Hiện, cháu của Kiptoo chuẩn bị tham gia kỳ thi quốc tế để duyệt hồ sơ du học.

Không chỉ tư vấn, Kiptoo đã dành phần lớn tiền anh kiếm được từ chạy bộ ở Việt Nam và các nước lân cận để hỗ trợ cháu. Runner Kenya tiết lộ, dù năm nay không thành công như năm ngoái về mặt thành tích, anh vẫn kiếm được số tiền tương đương nhờ tham gia nhiều giải và làm đại diện cho một số nhãn hàng.

Kiptoo từng tiết lộ có thời điểm anh kiếm 3.000 USD trong ba tuần từ tiền thưởng chạy bộ ở Đông Nam Á. Đây là khoản tiền lớn so với thu nhập bình quân của người dân Kenya - khoảng 1.950 USD mỗi năm theo thống kê từ Trading Economics.

"Tại Kenya, chúng tôi không ngại việc sống ở nước ngoài. Nhưng không phải ai cũng có cơ hội. Chạy bộ là một trong những hình thức phổ biến để người trẻ Kenya 'đổi đời'. Nhưng cách đó không bền vững. Tôi cho rằng đầu tư cho giáo dục mới thực sự mở ra tương lai", Kiptoo chia sẻ.

Kiptoo lần đầu đến Việt Nam vào tháng 12/2023, tham dự một giải marathon ở TP HCM. Khi đó, anh chỉ mang một ít tiền, không đủ thuê phòng nghỉ. Sau khi được một người bạn Việt Nam mới quen giúp đỡ, anh vô địch cự ly 42km với thành tích 2 tiếng 27 phút. Đó là khoản tiền thưởng đầu tiên runner Kenya kiếm được ở Việt Nam.

Năm 2024, tên tuổi Kiptoo nổi lên trong cộng đồng chạy bộ Việt Nam khi vô địch gần chục giải đấu, được xem như "độc cô cầu bại". Song song đó, runner Kenya duy trì tham dự các giải ở Đông Nam Á để tăng thu nhập. Tuy nhiên, trong năm 2025, Kiptoo không thể cạnh tranh vô địch ở hầu hết các giải một phần do xuống phong độ, một phần vì các runner Việt Nam đã tiến bộ thần tốc.

Thay vì nhắm đến chức vô địch, Kiptoo chọn chiến thuật "tích tiểu thành đại". Anh tham gia giải với mật độ dày hơn, chấp nhận các vị trí trong top 3, top 5 để tích lũy từng khoản nhỏ. Trong năm 2025, Kiptoo đã tham gia ít nhất 12 giải ở Việt Nam.

"Tôi biết ơn Việt Nam và người dân ở đây. Tôi cũng không ngờ là mình được chào đón đến vậy. Cảm ơn mọi người đã chia sẻ câu chuyện của tôi", anh nói.

VnExpress Marathon All-Star, diễn ra ngày 8/2 tại Hà Nội, sẽ là giải đấu cuối cùng của Kiptoo ở Việt Nam trong mùa đông này. Anh sẽ đến Malaysia để hội ngộ cùng một nhóm runner Kenya vào ngày 9/2, rồi bay trở về Kenya vào ngày 23/2.

Kiptoo xác định năm 2026 là mùa giải tập luyện để lấy lại phong độ. Anh sẽ chuyển trọng tâm giáo án từ 42km qua 21km. Đây cũng là cự ly anh tham gia tại All-Star, hứa hẹn một màn cạnh tranh nảy lửa với đồng hương Kenedy Njogu Muhia - người đã vô địch 42km ở mùa trước với thông số 2 tiếng 16 phút 52 giây.

Runner 39 tuổi sẽ tập ở quê nhà Kenya từ 4-5 tháng rồi trở lại Việt Nam vào cuối năm. "Phong độ lên xuống trong chạy bộ là điều rất bình thường. Tôi hy vọng quãng thời gian tập luyện ở Kenya sẽ giúp bản thân lấy lại phong độ. Tập luyện là một quá trình lâu dài, nhưng nó cần được lên kế hoạch bài bản", runner 39 tuổi nói.

Hải Long