Trả lời:

Bệnh mạch vành (CAD) là khái niệm chung, bao gồm mức độ tổn thương từ hẹp nhẹ đến tắc hoàn toàn. Trong đó, tắc hoàn toàn động mạch vành mạn tính (Chronic Total Occlusion - CTO) được xem là dạng tổn thương nặng nhất về mặt giải phẫu. CTO xảy ra khi nhánh động mạch vành bị bít tắc hoàn toàn 100% trong thời gian từ ba tháng trở lên khiến dòng máu không thể lưu thông qua đoạn mạch.

Tình trạng này thường không xảy ra đột ngột mà là kết quả của quá trình xơ vữa động mạch tiến triển trong nhiều năm. Ban đầu, mảng xơ vữa giàu cholesterol hình thành trong thành mạch khiến lòng mạch hẹp dần. Theo thời gian, mảng xơ vữa lớn hơn, xơ cứng, bị vôi hóa, làm lòng mạch hẹp lại, dẫn đến tắc hoàn toàn lòng mạch.

Do quá trình hẹp tắc diễn ra từ từ, cơ thể người bệnh có thời gian thích nghi. Nhiều bệnh nhân không có biểu hiện rõ ràng. Triệu chứng xuất hiện thường khá mơ hồ như đau ngực thoáng qua khi gắng sức, nhanh mệt, giảm sức bền khi sinh hoạt hoặc thậm chí không đau. Về lâu dài, vùng cơ tim phía sau đoạn tắc phải bị thiếu máu mạn tính khiến chức năng co bóp của tim suy giảm dần, làm tăng nguy cơ suy tim, rối loạn nhịp tim... CTO là tình trạng nặng, lan tỏa, làm gia tăng nguy cơ xảy ra biến cố tim mạch nghiêm trọng, gồm nhồi máu cơ tim.

Để chẩn đoán chính xác CTO, bác sĩ có thể chỉ định chụp CT mạch vành, chụp động mạch vành qua da, siêu âm tim gắng sức, MRI tim... Từ đó, bác sĩ chỉ định phương pháp điều trị phù hợp.

Trường hợp đau ngực, khó thở, giảm khả năng gắng sức, vùng cơ tim còn khả năng hồi phục, can thiệp tái thông lại mạch máu bị tắc giúp cải thiện chức năng tim. Phẫu thuật bắc cầu động mạch vành thường là lựa chọn trong những trường hợp tổn thương mạch vành phức tạp, người bệnh mắc bệnh lý tim mạch khác như hẹp van tim nặng, suy tim tiến triển...

CTO là một trong những dạng tổn thương khó xử trí của bệnh mạch vành. Nguyên nhân là do đoạn mạch đã bị tắc lâu ngày, cấu trúc tổn thương trở nên phức tạp như đoạn tắc dài hơn, nắp tổn thương cứng, không còn nhìn thấy vị trí đầu vào tổn thương.

Hiện, nhờ tiến bộ về công nghệ, nhiều trường hợp CTO có thể được can thiệp thành công. Người bệnh không nên chủ quan khi có triệu chứng như đau thắt ngực, khó thở, giảm khả năng gắng sức từng cơn hoặc tái diễn nhiều lần. Người bệnh nên khám sớm để bác sĩ đánh giá chính xác mức độ tổn thương động mạch vành, lựa chọn phương án điều trị phù hợp.

ThS.BS Nguyễn Xuân Duy
Khoa Tim mạch
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội