Trả lời:
Để giảm cân, bạn cần tuân thủ nguyên tắc tập trung tạo thâm hụt calo bền vững (nạp ít hơn tiêu thụ). Nếu ăn chay nhiều tinh bột, trái cây ngọt, các loại hạt vẫn khiến cơ thể tăng cân. Cơ thể hấp thụ nhiều glucose dư thừa sẽ được gan chuyển hóa thành glycogen, dễ gây tích trữ chất béo. Ăn nhiều tinh bột tinh chế còn khiến tăng đường huyết đột ngột, kích thích cơ thể sản xuất insulin.
Chế độ ăn nhiều rau củ quả có thể giúp giảm cân. Ảnh: Quốc An
Hiện, trên thị trường xuất hiện nhiều thực phẩm chay chế biến sẵn như giò chay, chả chay, xúc xích chay, sườn chay... thường làm từ tinh bột, có đường, muối, chất phụ gia để tăng hương vị. Nếu sử dụng quá mức còn tăng nguy cơ mắc bệnh lý tim mạch, huyết áp.
Protein giúp xây dựng cơ bắp, tạo cảm giác no lâu, duy trì quá trình trao đổi chất. Ăn chay kiêng thịt, cá, trứng, sữa làm mất đi một nguồn protein chất lượng cao. Nếu không hấp thụ đủ chất dinh dưỡng này, người ăn chay thường xuyên cảm thấy đói, ăn vặt liên tục dẫn đến tăng cân.
Thực đơn ăn chay đơn điệu dễ khiến cơ thể thiếu hụt vitamin, khoáng chất, ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể. Người ăn chay không đúng cách có nguy cơ thiếu vitamin B12 (chủ yếu có trong động vật), sắt, kẽm, canxi, omega-3. Những dưỡng chất này đóng vai trò thiết yếu trong việc chuyển hóa năng lượng, chức năng tuyến giáp, điều hòa cảm giác thèm ăn.
Người thừa cân, béo phì cần xây dựng thực đơn khoa học, đảm bảo cung cấp đủ dinh dưỡng cho cơ thể. Mỗi bữa ăn nên có đậu nành, đậu tương để cung cấp đủ hàm lượng protein, tăng lượng rau xanh, giảm tinh bột. Các món chay nên được chế biến lành mạnh như luộc, hấp, nướng, dùng lượng dầu vừa phải.
Ngoài chế độ dinh dưỡng, tập luyện thể dục cũng giúp giảm cân lành mạnh, cải thiện sức khỏe, vóc dáng, tinh thần. Người mới bắt đầu nên tập thể dục 30-60 phút, duy trì 5 ngày mỗi tuần và tiếp tục tăng dần cường độ. Ngủ đủ giấc, chia nhiều bữa ăn nhỏ trong ngày, không bỏ bữa để cơ thể duy trì năng lượng.
Người có dấu hiệu thừa cân, béo phì nên đến khám tại chuyên khoa dinh dưỡng để được tư vấn chế độ ăn hợp lý, xây dựng kế hoạch vận động theo nhu cầu. Sau khi đo thành phần cơ thể bằng máy InBody 770 và xét nghiệm vi chất bằng máy sắc ký lỏng hiệu năng cao UPLC, bác sĩ có thể đánh giá chính xác thể trạng của mỗi người, từ đó đưa ra liệu trình giảm cân, giảm mỡ toàn thân an toàn.
ThS.BS Nguyễn Anh Duy Tùng
Chuyên khoa Dinh dưỡng - Tiết chế
Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7
| Độc giả gửi câu hỏi về dinh dưỡng tại đây để bác sĩ giải đáp |