* Vui lòng điền chính xác và đầy đủ để nhận được câu trả lời và tư vấn chuyên sâu từ chuyên gia.
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Cúm là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính, do virus cúm gây ra, chủ yếu là hai chủng cúm A (A/H3N2 và A/H1N1) và hai chủng cúm B (Yamagata và Victoria). Trong đó, cúm A/H3N2 với thể K đang gây làn sóng bệnh nặng tại Anh và các nước châu Âu, đã được phát hiện ở tất cả các châu lục. Chủng cúm này có cấu trúc gen cho phép virus nhân lên nhanh, chỉ số lây truyền cao, dẫn đến nhiều người nhập viện, gây áp lực lớn lên hệ thống y tế.
Các triệu chứng mắc cúm thường gặp như sốt cao, ho nhiều, đau họng, đau đầu, đau nhức cơ, mệt mỏi... Ở các nhóm nguy cơ cao như trẻ em, người cao tuổi, người có bệnh nền, phụ nữ mang thai, hệ miễn dịch yếu khiến nguy cơ mắc và biến chứng do cúm cao. Người bệnh có nguy cơ bị viêm tai giữa, viêm phế quản, viêm phổi, suy hô hấp, viêm cơ tim, viêm màng não... phải nhập viện điều trị, thở oxy, thở máy. Phụ nữ mang thai nhiễm cúm còn có thể gây sảy thai, sinh non, dị tật thai nhi.
Hiện Việt Nam có các loại vaccine cúm giúp phòng các chủng cúm phổ biến A/H1N1, A/H3N2 và hai chủng cúm B, tiêm từ 6 tháng tuổi, nhắc lại hằng năm. Thai phụ nên tiêm cúm từ tháng thứ tư trở đi, giúp truyền kháng thể bảo vệ bé trong giai đoạn đầu đời. Hằng năm các nhà khoa học dự báo những chủng cúm có khả năng lưu hành cao để cập nhật thành phần vaccine phù hợp cho mùa dịch tiếp theo. Do đó, vaccine cúm cần tiêm nhắc hằng năm.
Riêng với biến thể K của siêu cúm A/H3N2, dữ liệu mới nhất từ Cơ quan An ninh Y tế Vương quốc Anh (UKHSA) cho thấy vaccine cúm mùa 2025-2026 vẫn đạt hiệu quả 70-75% trong việc ngăn ngừa nhập viện ở trẻ em và 30-40% ở người lớn. Bên cạnh đó, vaccine vẫn có hiệu quả phòng, bệnh, nhập viện và tử vong lên đến 90% đối với chủng cúm A/H1N1 và cúm B. Do đó, khi đã tiêm vaccine cúm vào tháng 8 năm nay, bạn vẫn có thể tạo được kháng thể phòng cúm.
Ngoài ra, thời tiết cuối năm thường lạnh và khô, cũng là điều kiện thuận lợi cho các tác nhân lây qua đường hô hấp phát triển như virus hợp bào hô hấp RSV, sởi, thủy đậu, vi khuẩn phế cầu, vi khuẩn não mô cầu... Mọi người nên kiểm tra lịch sử chủng ngừa và sắp xếp tiêm bổ sung sớm để bảo vệ sức khỏe.
Bên cạnh vaccine, bạn nên đeo khẩu trang khi đến nơi đông người, thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn, giữ ấm cơ thể, ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, ngủ đủ giấc để tăng sức đề kháng và hạn chế tiếp xúc gần với người có biểu hiện sốt, ho, sổ mũi.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!
Giám đốc Y khoa, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Virus hợp bào hô hấp RSV là virus phổ biến hàng đầu gây bệnh đường hô hấp như viêm phổi, viêm tiểu phế quản ở trẻ em và người cao tuổi.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), RSV gây 3,6 triệu ca nhập viện và 100.000 ca tử vong ở trẻ dưới 5 tuổi mỗi năm. Người cao tuổi nhiễm RSV cũng có nguy cơ viêm phổi, biến cố tim mạch như nhồi máu cơ tim, suy tim và tử vong. Tại Việt Nam, trong vòng 5 năm, khoảng 4,6 triệu người trên 60 tuổi nhiễm RSV, khoảng 200.000 ca nhập viện và 18.000 trường hợp tử vong.
Vaccine RSV Arexvy do Tập đoàn Dược phẩm GSK (Anh) nghiên cứu sản xuất vừa được Hệ thống Tiêm chủng VNVC triển khai tiêm từ ngày 14/12, tại hơn 250 trung tâm trên cả nước. Đây là vaccine được phát triển chuyên biệt cho người từ 60 tuổi trở lên và người mắc các bệnh mạn tính khi sử dụng công nghệ cao để bổ sung thêm chất bổ trợ đặc biệt giúp nâng cao tối đa hiệu quả bảo vệ và tính an toàn, phù hợp với đặc điểm lão hóa miễn dịch ở người cao tuổi. Vaccine đạt hiệu quả bảo vệ lên đến gần 95% ở người cao tuổi, có bệnh nền, giúp tạo "siêu lá chắn" bảo vệ trước virus hợp bào hô hấp đặc biệt nguy hiểm. Vaccine chỉ cần tiêm 1 mũi.
Hiện vaccine được phê duyệt tại gần 70 quốc gia với hơn 10 triệu liều sử dụng trên toàn thế giới. Vắc xin đã được nhiều tổ chức y khoa trên thế giới khuyến cáo tiêm phòng cho người từ 60 tuổi trở lên hoặc người từ 50-59 tuổi có nguy cơ cao.
Bố bạn 85 tuổi, mắc tiểu đường type 2 hoàn toàn có thể tiêm vaccine để phòng viêm phổi, suy hô hấp và các biến chứng nguy hiểm khác do RSV. Gia đình có thể đến trung tâm tiêm chủng gần nhất để được bác sĩ tư vấn và chỉ định tiêm ngừa.
Bên cạnh đó, đối với RSV, VNVC cũng đã triển khai vaccine Abrysvo của Pfizer, tiêm một mũi cho người lớn từ 60 tuổi trở lên và mẹ bầu từ 24-36 tuần của thai kỳ, giúp truyền kháng thể thụ động bảo vệ bé trong 6 tháng đầu đời. Kháng thể đơn dòng Nirsevimab của Sanofi tiêm cho trẻ sơ sinh đến 24 tháng tuổi, giúp bảo vệ trẻ qua mùa bệnh RSV.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!
Phó Giám đốc Y khoa miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bác!
Hệ thống Tiêm chủng VNVC với hơn 250 trung tâm tiêm chủng phân bố rộng khắp cả nước, có hệ thống hàng trăm kho lạnh trung tâm, kho lạnh di động, tủ lạnh chuyên dụng, giúp bảo quản hàng triệu liều vaccine. VNVC là đối tác chiến lược của nhiều tập đoàn, hãng dược phẩm, vaccine hàng đầu thế giới như GSK, Sanofi, Pfizer, Takeda... đảm bảo luôn cung cấp đầy đủ các vaccine phòng bệnh tới người dân.
Hiện nay, tại Việt Nam mới chỉ lưu hành một loại vaccine duy nhất phòng zona thần kinh của Tập đoàn Dược phẩm GSK. Vaccine dành cho người từ 50 tuổi trở lên với lịch tiêm 2 mũi, cách nhau 2 tháng; người từ 18 tuổi có hệ miễn dịch suy giảm hoặc dùng thuốc ức chế miễn dịch tiêm 2 mũi, cách nhau 1 tháng.
Bác đã tiêm mũi thứ 1 vaccine và đến lịch hẹn tiêm mũi thứ 2, hoàn toàn có thể tới VNVC để tiêm ngừa. Vaccine zona thần kinh có hiệu quả phòng bệnh đến 97% ở người trên 50 tuổi, giảm biến chứng hơn 90%.
Bệnh zona thần kinh do virus Varicella zoster gây ra. Sau khi tác nhân này gây bệnh thủy đậu thì nằm yên trong các hạch thần kinh chờ thời. Virus tái hoạt động khi hệ miễn dịch suy yếu, thường do yếu tố tuổi tác, bệnh lý, sử dụng thuốc ức chế miễn dịch, stress kéo dài...
Bệnh zona thần kinh không chỉ gây đau rát như bị điện giật, bỏng nước sôi tại thời điểm bị phát bệnh, mà còn để lại nhiều biến chứng, phổ biến nhất là đau thần kinh sau zona, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống lâu dài của người bệnh. Việc phòng bệnh chủ động giúp người cao tuổi sống thọ và sống khỏe hơn.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Virus hợp bào hô hấp RSV là một trong những nguyên nhân phổ biến gây viêm phổi, viêm tiểu phế quản, suy hô hấp và nhập viện ở mọi lứa tuổi, đặc biệt là trẻ em và người cao tuổi. Ở người cao tuổi, đặc biệt khi có bệnh nền như tim mạch, COPD, đái tháo đường, suy thận... mắc bệnh do RSV thường diễn tiến nhanh, dễ biến chứng nặng làm tăng nguy cơ tử vong và trầm trọng thêm các bệnh nền đang mắc.
Vaccine RSV có chất bổ trợ chuyên biệt do Tập đoàn Dược phẩm GSK (Anh) sản xuất, giúp nhận diện virus sớm và chính xác hơn, từ đó phòng bệnh hiệu quả và bền vững ở người sức khỏe yếu, hệ miễn dịch lão hóa khi cao tuổi, mắc bệnh mạn tính. Vaccine được đưa về Việt Nam, chỉ định tiêm cho người từ 60 tuổi trở lên và mắc bệnh mạn tính từ ngày 14/12. Mỗi người chỉ cần tiêm một mũi duy nhất. Các nghiên cứu lâm sàng chỉ ra, vaccine đạt hiệu quả bảo vệ hơn hơn 82% ở người trên 60 tuổi, gần 95% ở người có ít nhất một bệnh nền.
Mẹ bạn hiện 62 tuổi, có bệnh nền thuộc nhóm tuổi được tiêm vaccine RSV. Bác sẽ được bác sĩ khám sàng lọc kỹ trước tiêm. Còn mẹ bạn khi đi tiêm cần chia sẻ đầy đủ, chính xác các bệnh đang mắc, loại thuốc đang sử dụng để bác sĩ đánh giá tình hình sức khỏe, quyết định mũi tiêm phù hợp.
Cảm ơn câu hỏi của bạn!
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe.
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm cấp tính, do virus Dengue gây ra, lây qua vết đốt của muỗi vằn cái Aedes aegypti. Hiện nước ta đang cao điểm mùa sốt xuất huyết, với hàng chục ngàn ca mắc ở cả trẻ em và người lớn. Bệnh dễ đột ngột trở nặng, người bệnh có thể gặp biện chứng sốc sốt xuất huyết, suy gan, suy thận, suy tim cấp, rối loạn điện giải, nhiễm trùng, suy đa tạng, cô đặc máu và tử vong, song bệnh chưa có thuốc điều trị đặc hiệu.
Tiêm vaccine sốt xuất huyết là cách phòng bệnh hiệu quả. Hiện Việt Nam đang sử dụng vaccine sốt xuất huyết Qdenga, giúp phòng cả 4 type huyết thanh gây bệnh gồm Den-1, Den-2, Den-3 và Den-4, tiêm cho trẻ từ 4 tuổi đến người lớn. Tiêm đầy đủ hai mũi vaccine giúp ngăn nguy cơ mắc bệnh hơn 80% và nguy cơ nhập viện hơn 90%.
Giống như các vaccine khác, vaccine sốt xuất cần hai tuần sau tiêm để tạo kháng thể bảo vệ. Do đó, mọi người nên tiêm vaccine càng sớm càng tốt, không nên chờ khi cao điểm sốt xuất huyết mới chủng ngừa. Trường hợp của bạn hoàn toàn có thể tiêm vaccine sốt xuất huyết và không cần xét nghiệm trước tiêm. Lịch tiêm của bạn gồm 2 mũi cách nhau ba tháng. Việc tiêm vaccine sẽ giúp bảo vệ bạn không chỉ trong cao điểm dịch sốt xuất lần này, còn giúp bảo vệ ở các mùa dịch sốt xuất huyết sau.
Ngoài vaccine, bạn cũng nên phòng sốt xuất bằng cách giữ vệ sinh nhà cửa sạch sẽ, loại bỏ nơi ở của muỗi qua việc đậy kín các lu đựng nước, loại bỏ các dụng cụ chứa nước xung quanh nhà, mặc quần áo dài tay, ngủ màn ngay cả ban ngày để tránh muỗi chích. Trong trường hợp mắc bệnh cần đi khám sớm, uống thuốc theo chỉ định của bác sĩ, không nên tự mua thuốc uống và cần theo dõi các dấu hiệu chuyển nặng ở ngày bệnh thứ 3-7 như nôn ra máu, đi ngoài phân đen, tiểu ra máu, chảy máu cam, chảy máu chân răng, chân tay lạnh, vật vã, mệt mỏi, li bì…
Cảm ơn câu hỏi của bác.
Chúc bác và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Hiện Việt Nam có 5 loại vaccine phòng bệnh viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết, viêm phổi, viêm khớp, viêm màng ngoài tim… do vi khuẩn não mô cầu gây ra. Cụ thể:
- Bexsero (Italy): loại thế hệ mới giúp phòng nhóm B, tiêm cho trẻ từ 2 tháng tuổi và người lớn đến 50 tuổi
- VA-Mengoc BC (Cuba): giúp phòng hai nhóm B và C, tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi và người lớn đến 45 tuổi
- Menactra (Mỹ): giúp phòng 4 nhóm A, C, Y, W-135, tiêm cho trẻ từ 9 tháng tuổi đến người lớn 55 tuổi
- MenQuadfi (Mỹ): vaccine cộng hợp với giải độc tố uốn ván sản xuất theo công nghệ mới phòng 4 nhóm A, C, Y, W-135, tiêm cho trẻ từ 6 tuần tuổi và người lớn (không giới hạn độ tuổi tiêm)
- Nimenrix: vaccine cộng hợp với giải độc tố uốn ván sản xuất theo công nghệ tiên tiến, phòng nhóm A, C, Y, W-135, tiêm cho trẻ từ 6 tuần tuổi và người lớn (không giới hạn độ tuổi tiêm)
Bạn hiện 50 tuổi có thể tiêm vaccine não mô cầu Bexsero, Menactra, MenQuadfi, hoặc Nimenrix. Bạn nên đến trung tâm tiêm chủng gần nhất để được thăm khám và tư vấn loại vaccine phù hợp với độ tuổi và cần tiêm phối hợp các loại vaccine để phòng ngừa đủ 5 nhóm huyết thanh gây bệnh phổ biến, trong đó có Việt Nam gồm A, B, C, Y, W-135.
Ngoài vaccine, bạn cũng nên phòng bệnh do não mô cầu bằng cách giữ vệ sinh cá nhân, rửa tay thường xuyên, che miệng khi ho, đeo khẩu trang nơi đông người, ăn uống đủ chất, ngủ đủ giấc, tránh căng thẳng và không dùng chung vật dụng cá nhân.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Điều kiện thời tiết chuyển lạnh, ô nhiễm môi trường, khói bụi, sự giao lưu đi lại vào những tháng cuối năm là cơ hội cho virus cúm cúm phát triển và lây lan, đặc biệt với sự xuất hiện biến thể K của chủng cúm A/H3N2 đang gây ra nhiều ca mắc ở nhiều nước trên thế giới, trong đó có Việt Nam. Như thời gian qua, các bệnh viện nước ta ghi nhận nhiều ca mắc cúm ở cả trẻ em và người lớn biến chứng viêm phổi, viêm màng não, suy hô hấp và đã có ca tử vong. Tiêm vaccine cúm và tiêm nhắc lại hằng năm là biện pháp phòng bệnh cúm chủ động, hiệu quả.
Hiện Việt Nam đang sử dụng bốn loại vaccine cúm của Pháp, Hà Lan, Hàn Quốc và Việt Nam, giúp phòng các chủng cúm A/H1N1, AH3N2 và chủng cúm B gây bệnh phổ biến. Vaccine tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi đến người lớn. Trẻ 6 tháng đến dưới 9 tuổi chưa từng tiêm cần 2 mũi cách nhau một tháng; từ 9 tuổi trở lên và người lớn tiêm một mũi. Phụ nữ mang thai có thể tiêm ở bất kỳ giai đoạn nào, tốt nhất từ tam cá nguyệt thứ hai trở đi để truyền kháng thể cho con. Vaccine giúp giảm nguy cơ mắc bệnh, nhập viện và tử vong do cúm lên đến 90%.
Tuy nhiên, miễn dịch vaccine cúm có thể giảm sau 6-12 tháng, do đó cần tiêm nhắc hằng năm nhằm củng cố miễn dịch và cập nhật loại vaccine phòng chủng cúm lưu hành theo khuyến cáo của WHO. Bạn đã tiêm vaccine cúm lần trước được 10 tháng, hoàn toàn có thể tiêm mũi nhắc lại.
Ngoài vaccine, bạn cũng nên phòng cúm bằng mang khẩu trang khi ra đường, thường xuyên rửa tay, súc họng, rửa mũi bằng nước muối sinh lý, ăn uống đủ chất dinh dưỡng, ngủ đủ giấc và tập luyện để nâng cao sức đề kháng.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Phó Giám đốc Y khoa miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Virus HPV (Human Papillomavirus) có hơn 200 chủng, trong đó khoảng 40 chủng có thể gây mụn cóc sinh dục hoặc ung thư. Không có khả năng một người có thể nhiễm hết tất cả các chủng này. Do vậy, nếu đã nhiễm một chủng HPV thì vẫn nên tiêm ngừa để phòng những chủng còn lại.
Bên cạnh đó, cơ thể vẫn có khả năng tự đào thải virus sau khi nhiễm. Tuy nhiên, kháng thể có được từ lần nhiễm các chủng HPV không tồn tại lâu dài. Do đó, việc nhiễm một chủng HPV không làm giảm nguy cơ nhiễm chủng khác hoặc tái nhiễm. Nếu có nhiều bạn tình, tỷ lệ mắc HPV sẽ cao hơn, các biện pháp dự phòng càng cần thiết.
Hiện Việt Nam sử dụng vaccine Gardasil (cho bé gái và phụ nữ 9-26 tuổi) và vaccine thế hệ mới Gardasil 9 (cho cả nam và nữ 9-45 tuổi). Hai loại vaccine này giúp phòng sùi mào gà và nhiều bệnh ung thư do HPV gây ra, với hiệu quả bảo vệ trên 90%, kể cả với người đã quan hệ, sinh con.
Với Gardasil, nữ từ 9 đến dưới 14 tuổi tiêm hai mũi, cách nhau 6-12 tháng, nữ 14-26 tuổi tiêm ba mũi. Còn với Gardasil 9, trẻ từ 9 tuổi đến dưới 15 tuổi tiêm hai mũi, cách nhau 6-12 tháng, người từ 15-45 tuổi tiêm ba mũi trong vòng 6 tháng. Bạn 32 tuổi, cần tiêm ba mũi Gardasil 9 để được bảo vệ toàn diện.
Việc tiêm vaccine HPV không có nghĩa là loại bỏ 100% nguy cơ mắc các bệnh do HPV. Vì thế, bạn vẫn cần thực hiện đầy đủ các biện pháp phòng bệnh như: quan hệ tình dục an toàn, quan hệ một vợ một chồng, hạn chế các chất kích kích, sinh hoạt lành mạnh, duy trì khám sức khỏe định kỳ...
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Từ đầu năm đến nay cả nước ghi nhận 95 ca mắc não mô cầu, tăng gấp nhiều lần so với cùng kỳ năm 2024. Riêng phía Nam ghi nhận 27 ca mắc, trong đó có những bệnh nhi rơi vào sốc nhiễm khuẩn ngay khi nhập viện. Tại Thái Bình, một ổ dịch cũng khiến 74 người phải giám sát y tế sau khi có ca bệnh nặng.
Vi khuẩn não mô cầu lây qua đường hô hấp, gồm hít phải các giọt bắn dịch tiết mũi họng chứa vi khuẩn, tiếp xúc gần như hôn. Đặc biệt, thanh thiếu niên 14-24 tuổi vừa là nguồn mang trùng chủ yếu, vừa dễ mắc bệnh do sinh hoạt tập thể trong trường học, ký túc xá, dùng chung đồ uống, hút thuốc.
Khi xâm nhập, vi khuẩn tồn tại ở vùng hầu họng, có thể nhân lên khi sức đề kháng suy giảm, gây viêm màng não hoặc nhiễm khuẩn huyết. Bệnh diễn tiến qua ba giai đoạn trong vòng 24 giờ: triệu chứng mơ hồ như đau đầu và sốt. Những giờ tiếp theo, bệnh nhân tiêu chảy, cứng cổ, lạnh tay chân, xuất hiện tử ban và sau đó rơi vào hôn mê, lú lẫn, tử vong. Ở trẻ sơ sinh, các dấu hiệu có thể không điển hình, bao gồm li bì, bỏ bú, quấy khóc hoặc thóp phồng căng. Trong thể nhiễm trùng huyết tối cấp, thời gian từ khởi phát đến tử vong có thể chỉ 6-8 giờ nếu không được xử trí kịp thời. Trường hợp được điều trị tích cực, khoảng 10-19% bệnh nhân vẫn tử vong. Trong số người sống sót, 20-50% phải chịu di chứng nặng nề suốt đời.
Hiện Việt Nam có 5 loại vaccine phòng bệnh viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết, viêm phổi, viêm khớp, viêm màng ngoài tim... do vi khuẩn não mô cầu gây ra. Cụ thể:
- Bexsero (Italy): loại thế hệ mới giúp phòng nhóm B, tiêm cho trẻ từ 2 tháng tuổi và người lớn đến 50 tuổi.
- VA-Mengoc BC (Cuba): giúp phòng hai nhóm B và C, tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi và người lớn đến 45 tuổi.
- Menactra (Mỹ): giúp phòng 4 nhóm A, C, Y, W-135, tiêm cho trẻ từ 9 tháng tuổi đến người lớn 55 tuổi.
- MenQuadfi (Mỹ): vaccine cộng hợp với giải độc tố uốn ván sản xuất theo công nghệ mới phòng 4 nhóm A, C, Y, W-135, tiêm cho trẻ từ 6 tuần tuổi và người lớn (không giới hạn độ tuổi tiêm).
- Nimenrix (Bỉ): vaccine cộng hợp với giải độc tố uốn ván sản xuất theo công nghệ tiên tiến, phòng 4 nhóm A, C, Y, W-135, tiêm cho trẻ từ 6 tuần tuổi và người lớn (không giới hạn độ tuổi tiêm).
Con bạn 24 tuổi, tiền sử chưa tiêm vaccine có thể tiêm cả 5 loại vaccine não mô cầu nói trên. Bạn nên đến trung tâm tiêm chủng gần nhất để được thăm khám và tư vấn loại vaccine phù hợp với độ tuổi và cần tiêm phối hợp các loại vaccine để phòng ngừa đủ 5 nhóm huyết thanh gây bệnh phổ biến là A, B, C, Y, W-135.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Hiện Việt Nam có 4 loại vaccine cúm là Vaxigrip Tetra của Pháp, Influvac Tetra của Hà Lan, GC Flu Quadrivalent của Hàn Quốc và Ivacflu-S của Việt Nam, phòng 2 chủng cúm A (A/H3N2; A/H1N1) và 2 chủng cúm B. Trẻ từ 6 tháng tuổi đến dưới 9 tuổi tiêm hai mũi, cách nhau một tháng, người từ 9 tuổi trở lên tiêm một mũi. Phụ nữ mang thai có thể tiêm bất kỳ thời điểm nào, tốt nhất từ tháng thứ 4 trở đi, giúp bảo vệ sức khỏe và truyền kháng thể thụ động, bảo vệ bé trong 6 tháng đầu đời.
Tiêm ngừa cúm giúp giảm đến 60% các bệnh liên quan đến cúm, 90% tỷ lệ nhập viện và khoảng 70-80% tỷ lệ bị tử vong do cúm, đặc biệt ở những người có miễn dịch kém, bệnh lý mạn tính. Vaccine phòng cúm cần tiêm nhắc một mũi hằng năm. Lý do, virus cúm liên tục biến đổi, thay đổi cấu trúc kháng nguyên, vaccine cúm được cập nhật mỗi năm phù hợp với chủng cúm đang lưu hành theo khuyến cáo của WHO.
Bạn không nên đợi dịch cúm xảy ra hoặc xung quanh có nhiều người mắc bệnh mới đi tiêm phòng. Vaccine không phát huy tác dụng ngay tức thì mà cần 2-3 tuần để tạo kháng thể bảo vệ. Trước thời điểm này bạn vẫn có nguy cơ nhiễm cúm. Ngoài ra, khi dịch bùng phát, nhu cầu tiêm chủng tăng vọt cũng dễ gây thiếu hụt vaccine và quá tải các cơ sở y tế.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bác!
Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do virus Dengue gây ra, lây từ người sang người qua vết đốt của muỗi vằn cái. Bệnh thường có biểu hiện là sốt cao đột ngột, đau đầu, đặc biệt là đau sau hốc mắt, đau họng, đau cơ khớp, mệt mỏi. Ở giai đoạn hạ sốt hoặc hết sốt, người bệnh có nguy cơ bị biến chứng và nguy kịch nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.
Những biến chứng nguy hiểm của sốt xuất huyết bao gồm: xuất huyết, sốc sốt xuất huyết, tổn thương gan, thận, suy đa cơ quan, tràn dịch màng phổi, suy hô hấp...
Năm 2025, số ca mắc sốt xuất huyết tăng 33% so với cùng kỳ năm ngoái, với 181.237 trường hợp mắc; số ca tử vong cũng cao hơn 17 người, với 43 ca.
Bất cứ ai cũng có nguy cơ mắc và diễn tiến nặng do sốt xuất huyết. Song, với người bệnh mắc đái tháo đường khi mắc sốt xuất huyết còn dễ biến chứng nặng do tiểu cầu hạ sâu, sức đề kháng kém cùng nguy cơ bội nhiễm các bệnh khác trong quá trình điều trị.
Hiện nay, vaccine sốt xuất huyết Qdenga của Hãng Takeda (Nhật Bản) sản xuất tại Đức có thể phòng cả 4 type huyết thanh virus gồm Den-1, Den-2, Den-3 và Den-4, hiệu quả phòng bệnh lên đến 80% và giảm nguy cơ nhập viện lên đến 90%.
Lịch tiêm gồm hai mũi, cách nhau ba tháng, dành cho trẻ từ 4 tuổi trở lên và người lớn. Phụ nữ cần hoàn thành lịch tiêm trước khi có thai tối thiểu một tháng.
Theo thông tin kê toa của nhà sản xuất và theo hướng dẫn của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), có thể tiêm đồng thời vaccine Qdenga với các vaccine khác như vaccine bất hoạt, vaccine tiểu đơn vị hay vaccine công nghệ mRNA. Vì vậy, bác hoàn toàn có thể tiêm chung vaccine sốt xuất huyết và cúm mùa trong một lần đi tiêm.
Bên cạnh tiêm ngừa, bác cũng nên dọn dẹp nhà cửa sạch sẽ, thoáng đãng, quét dọn, đổ bỏ nước thừa đọng trong chai lọ, vũng nước xung quanh nhà; giữ vệ sinh cá nhân sạch sẽ, đeo khẩu trang khi tới nơi đông người để phòng bệnh lây qua đường hô hấp.
Cảm ơn câu hỏi của bác.
Chúc bác và gia đình thật nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Vi khuẩn uốn ván có nhiều ngoài môi trường đất cát, bùn đất, xâm nhập vào cơ thể qua vết thương hở dù rất nhỏ. Công việc thu mua ve chai thường xuyên tiếp xúc với các vật dụng phế thải như đinh, sắt vụn, đồ phế thải, sắt thép, đồ dùng đã cũ và hư hỏng... dễ khiến mẹ bạn có vết thương chảy máu, rách da, xước da. Điều này tạo điều kiện cho vi khuẩn uốn ván xâm nhập vào cơ thể, nhất là các vết thương hoại tử, nhiễm bẩn, yếm khí.
Khi xâm nhập vào cơ thể, nha bào uốn ván phóng thích độc tố đến hệ thần kinh, nguy cơ tử vong 10-90% hoặc để lại nhiều di chứng như rối loạn thần kinh thực vật, nhiễm trùng cơ hội, viêm phổi, teo cơ, cứng khớp...
Vaccine uốn ván có hiệu quả phòng bệnh lên đến 95% khi tiêm đủ liều, đúng lịch. Do đó, mẹ bạn nên phòng ngừa uốn ván bằng vaccine trước khi có vết thương, nhằm giúp đảm bảo sức khỏe và phòng nguy cơ mắc bệnh, chịu di chứng do uốn ván trong tương lai.
Hiện Việt Nam có các loại vaccine phòng uốn ván gồm vaccine uốn ván đơn và phối hợp như 5 trong 1; 6 trong 1; 4 trong 1 phòng bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt; 3 trong 1 phòng bạch hầu, ho gà, uốn ván; 2 trong 1 phòng bạch hầu, uốn ván. Vaccine có thể tiêm chủ động hoặc tiêm khi có vết thương để chống phơi nhiễm.
Mẹ bạn có thể tiêm vaccine uốn ván đơn hoặc phối hợp như 3 trong 1, 2 trong 1. Lịch tiêm gồm ba mũi, trong đó mũi 2 cách mũi 1 một tháng và mũi 3 cách mũi thứ 2 sáu tháng. Khi hoàn thành các mũi vaccine uốn ván dự phòng, khi vết thương mẹ bạn chỉ cần tiêm nhắc một liều vaccine, không cần dùng Globulin miễn dịch (TIG) hoặc huyết thanh uốn ván (SAT).
Ngoài ra, mẹ bạn cần phòng ngừa uốn ván bằng cách mang đồ bảo hộ như găng tay, ủng, quần áo dài, nón bảo hộ... đầy đủ khi đi làm việc.
Khi không may xảy ra vết thương, bác cần xử trí theo 4 bước gồm: Rửa dưới vòi nước sạch để loại bỏ các chất bẩn, dị vật; Rửa lại với xà phòng; Không băng kín vết thương, không đắp các loại lá, bài thuốc dân gian không rõ nguồn gốc; đến cơ sở tiêm chủng để được bác sĩ chỉ định tiêm vaccine và huyết thanh kháng uốn ván càng sớm càng tốt kể từ khi bị thương.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Sốt xuất huyết có 4 type huyết thanh gây bệnh gồm Den-1, Den-2, Den-3 và Den-4. Một người có thể mắc bệnh 4 lần với 4 type khác nhau. Ở lần mắc thứ hai, bệnh có thể nặng hơn, tỷ lệ tử vong cao hơn nhiều lần so với lần nhiễm đầu tiên.
Điều này do hiện tượng "tăng cường phụ thuộc kháng thể" (ADE). Sau khi mắc sốt xuất huyết lần đầu, cơ thể tạo ra kháng thể đặc hiệu dài hạn chống lại type virus Dengue vừa mắc phải. Kháng thể này tồn tại không dài hạn, sau thời gian này người bệnh có nguy cơ nhiễm sốt xuất huyết lần hai với một type virus Dengue khác. Lúc này, kháng thể cũ liên kết với type virus sốt xuất huyết mới, khiến virus dễ dàng xâm nhập vào các tế bào miễn dịch, gây ra phản ứng viêm mạnh hơn, dẫn đến các biến chứng nặng nề như xuất huyết nghiêm trọng và sốc.
Một số yếu tố khác cũng có thể khiến sốt xuất huyết lần hai nặng hơn, gồm: độ tuổi, tình trạng sức khỏe, type virus... Theo đó, trẻ em và người lớn tuổi có nguy cơ mắc bệnh nặng hơn. Những người có bệnh nền như tiểu đường, bệnh tim mạch, bệnh gan, thận... cũng dễ gặp biến chứng nguy hiểm hơn. Một số chủng virus Dengue có độc lực mạnh sẽ gây bệnh nặng hơn ngay lần nhiễm đầu tiên.
Vaccine Qdenga (Takeda) giúp phòng ngừa cả 4 type huyết thanh của virus Dengue, hiệu quả bảo vệ lên đến hơn 80% và ngăn ngừa nhập viện đến 90%. Mũi tiêm chỉ định tiêm cho trẻ em từ 4 tuổi trở lên và người lớn, dành cho người từng mắc lẫn chưa mắc bệnh, không cần sàng lọc tình trạng nhiễm Dengue trước đó. Lịch tiêm hai liều, mỗi liều cách nhau ba tháng.
Do đó, dù đã mắc bệnh, bạn vẫn nên chủng ngừa vaccine để tạo kháng thể bảo vệ cho cơ thể, tránh tái nhiễm và mắc bệnh nặng hơn.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Bộ Y tế khẳng định tiêm vaccine phế cầu là biện pháp phòng bệnh hiệu quả, giúp hạn chế lây lan trong cộng đồng và giảm nguy cơ diễn tiến nặng. Việt Nam có 5 loại vaccine phế cầu, gồm phế cầu 10, phế cầu 13, phế cầu 15, phế cầu 20 và phế cầu 23. Ngoài viêm phổi, vaccine phế cầu còn giúp phòng các chủng phế cầu gây ra các bệnh viêm tai giữa, viêm xoang, viêm màng não và nhiễm trùng huyết.
Viêm phổi do phế cầu có tỷ lệ tử vong lên tới 50% còn viêm màng não để lại nhiều di chứng vĩnh viễn như điếc, mù, liệt, suy giảm trí nhớ ở 30-50% trẻ sống sót. Ngoài ra, viêm tai giữa do phế cầu ảnh hưởng tới 80% trẻ trước 10 tuổi, có thể gây thủng màng nhĩ và mất thính lực vĩnh viễn. Do đó, bạn nên sắp xếp để gia đình chủng ngừa càng sớm càng tốt.
Ông bạn 80 tuổi vẫn có thể tiêm được cả 5 loại vaccine phế cầu này. Mỗi loại có phạm vi phòng bệnh với các chủng vi khuẩn phế cầu gây bệnh khác nhau. Trường hợp ông chưa từng chủng ngừa phế cầu, bác sĩ sẽ chỉ định tiêm các loại vaccine phế cầu phù hợp khi đến thăm khám. Bạn nên cung cấp đầy đủ tình hình sức khỏe và thuốc đang dùng của ông để bác sĩ đánh giá.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
HPV (Human Papillomavirus) là virus gây u nhú ở người, có thể tự đào thải khỏi cơ thể sau 2 năm. Virus khó đào thải hơn ở những người suy giảm miễn dịch hoặc đang sử dụng thuốc ức chế miễn dịch, ví dụ bệnh nhân HIV/AIDS, người ghép tạng... Một số người nhiễm virus HPV nguy cơ thấp nhưng không tự biến mất, có thể xuất hiện các nốt mụn cóc trên da hoặc các nốt sùi ở bộ phận sinh dục. Người nhiễm các virus nguy cơ cao, virus cũng không tự đào thải khỏi cơ thể và có khả năng cao tiến triển thành ung thư, ví dụ type 16, 18.
Bạn đã nhiễm type 16, vẫn cần tiêm vaccine phòng HPV. Lý do, HPV có khoảng 200 type khác nhau. Không có khả năng một người nhiễm hết tất cả các chủng này. Việc quan hệ tình dục cũng sẽ diễn ra rất nhiều lần sau đó nên bạn cần tiêm để phòng lây nhiễm HPV. Cần lưu ý, việc tiêm phòng vaccine không có tác dụng bảo vệ cơ thể hoặc điều trị HPV khi đã nhiễm, song có tác dụng phòng nhiễm HPV cho những lần sau.
Hiệu quả bảo vệ của vaccine lên tới hơn 90% khi tiêm đủ, đúng phác đồ. Vaccine không phân biệt đã từng quan hệ tình dục, sinh con hay chưa. Do đó, bạn 30 tuổi vẫn có thể tiêm được và nên tiêm càng sớm càng tốt khi còn trong độ tuổi chỉ định.
Hiện Việt Nam có hai loại vaccine ngừa HPV, giúp phòng sùi mào gà và các bệnh như ung thư cổ tử cung, âm hộ,âm đạo, hầu họng, hậu môn do các type HPV gây ra.Trong đó, vaccine Gardasil phòng 4 type virus phổ biến gồm 6, 11, 16 và 18, tiêm cho nữ từ 9-26 tuổi. Nữ giới từ 9 đến dưới 14 tuổi tiêm hai mũi, cách nhau 6-12 tháng, từ 14 đến 26 tuổi tiêm ba mũi trong vòng 6 tháng. Còn vaccine Gardasil 9 là vaccine thế hệ mới, phòng 9 type virus gồm 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 và 58, tiêm cho cả nam và nữ 9-45 tuổi. Trẻ từ 9 đến dưới 15 tuổi tiêm hai mũi, cách nhau 6-12 tháng, 15-45 tuổi tiêm ba mũi trong vòng 6 tháng.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!