Nấm miệng (tưa miệng) là bệnh nhiễm nấm do Candida albicans gây ra. Triệu chứng điển hình là các mảng trắng bám ở lưỡi, mặt trong má, vòm miệng hoặc họng, và có thể gây đau rát khi ăn uống. Một số trường hợp có nứt khóe miệng. Trẻ sơ sinh dễ mắc bệnh hơn, thường quấy khóc, bỏ bú do đau và khó chịu trong miệng.
Nhiễm nấm Candida thường gặp ở những người có hệ miễn dịch suy yếu như mắc ung thư, HIV, hút thuốc, tiểu đường, sử dụng thuốc ức chế miễn dịch sau ghép hoặc nhận tạng. Khi hệ miễn dịch suy yếu hoặc môi trường niêm mạc thay đổi, nấm Candida vốn tồn tại sẵn trong cơ thể có thể phát triển quá mức và gây bệnh.
Bác sĩ thường chỉ định các thuốc kháng nấm để điều trị tình trạng. Trường hợp nhiễm nấm nhẹ có thể cải thiện khi tăng cường vệ sinh răng miệng và điều chỉnh thói quen sinh hoạt. Một số thay đổi thói quen đơn giản dưới đây có thể giúp giảm nấm miệng.
Ăn các thực phẩm giàu lợi khuẩn lactobacillus như sữa chua, kefir hoặc dưa cải bắp, bổ sung men vi sinh, có thể giúp khôi phục sự cân bằng tự nhiên của vi khuẩn có lợi, từ đó hạn chế nấm phát triển quá mức.
Giảm lượng carbohydrate nạp vào cơ thể (bao gồm cả carbs đơn giản có trong trái cây, sữa, đường tinh luyện, thực phẩm chế biến sẵn) nếu người bệnh bị nhiễm nấm thường xuyên. Hạn chế thực phẩm nhiều đường tinh luyện có thể giúp giảm môi trường thuận lợi cho nấm phát triển. Tuy nhiên, chế độ ăn chỉ mang tính hỗ trợ, điều trị chính vẫn là sử dụng thuốc kháng nấm theo chỉ định của bác sĩ.
Súc miệng bằng nước muối mỗi ngày hai lần vào sáng và tối có thể hữu ích. Khả năng sát khuẩn của nước muối có thể giúp giảm đau, giảm viêm đồng thời bảo vệ răng, khoang miệng sạch hơn. Phụ huynh có thể dùng miếng gạc để vệ sinh miệng cho trẻ nhỏ, góp phần tiêu diệt nấm.
Ăn thực phẩm chứa nghệ vì giàu curcumin, giúp các vết loét do nấm nhanh lành hơn, góp phần làm dịu niêm mạc. Loại gia vị này còn chứa nhiều chất chống oxy hóa, hỗ trợ tăng cường hệ miễn dịch để cơ thể chống lại sự tấn công của nấm cùng các tác nhân gây hại. Tuy nhiên, nghệ chỉ có tác dụng mang tính hỗ trợ.
Để phòng bệnh, người hút thuốc lá nên cai thuốc từ từ và bỏ hút thuốc để giữ vệ sinh răng miệng. Duy trì vệ sinh tốt bằng cách đánh răng và dùng chỉ nha khoa thường xuyên nhằm giảm số lượng vi sinh vật gây bệnh. Người có hệ miễn dịch yếu như ung thư, tiểu đường, HIV... cần uống thuốc điều đặn, đúng chỉ định, duy trì cân nặng lý tưởng, tập thể dục thường xuyên để tăng sức đề kháng, kiểm soát bệnh tốt hơn. Thói quen ăn uống ít đường, hạn chế chất béo xấu cũng tốt cho sức khỏe.
Anh Chi (Theo Very Well Health)
| Độc giả đặt câu hỏi về bệnh tai mũi họng tại đây để bác sĩ giải đáp |