BS.CKI Tô Vũ Thiên Hương, Trung tâm Sơ sinh, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết theo dõi các triệu chứng ở trẻ sơ sinh quan trọng vì bé không thể diễn đạt sự khó chịu. Nếu nhận thấy các biểu hiện dưới đây thì cha mẹ cần đưa trẻ đến bệnh viện khám.
Ngủ li bì
Trong tháng đầu đời, trẻ thường ngủ nhiều, có thể lên đến 20 tiếng một ngày. Để đảm bảo an toàn cho sức khỏe của bé, cha mẹ cần phân biệt rõ giấc ngủ bình thường và trạng thái li bì bệnh lý. Trẻ ngủ sâu sẽ tự thức giấc hoặc dễ dàng đánh thức sau mỗi 3-4 giờ để bú mẹ. Khi cần bú, trẻ có thể tỉnh táo hoặc có phản ứng với tác động xung quanh.
Trong khi đó, trạng thái ngủ li bì xảy ra khi trẻ không tỉnh giấc vào những thời điểm lẽ ra phải thức như quá cữ bú nhưng vẫn ngủ mê mệt, không thể tỉnh táo để bú mẹ, không có phản ứng hoặc chỉ cử động nhẹ rồi lại chìm vào giấc ngủ khi được đánh thức.
Bú kém
Trẻ sơ sinh có khả năng dự trữ năng lượng ít, bú kém thường dẫn đến mất nước, hạ đường huyết, vàng da hoặc rối loạn điện giải. Tình trạng này có thể liên quan đến sốt, nhiễm trùng, vàng da nặng, tưa miệng (nấm lưỡi), nghẹt mũi, đầy hơi, táo bón... Nếu trẻ bỏ bú 2-3 cữ liên tiếp (khoảng 6-8 giờ không bú), lượng sữa giảm chỉ còn một nửa so với bình thường, kéo dài trên 24 giờ là biểu hiện bất thường. Trường hợp này có thể đi kèm tình trạng lờ đờ, quấy khóc, nôn trớ, thở co lõm ngực, da tái hoặc tiêu chảy... Cha mẹ hãy đưa trẻ đi khám ngay khi trẻ có những dấu hiệu này.
Cử động ít
Trẻ sơ sinh khỏe mạnh thường có cử động tay chân liên tục khi thức, quấy khóc hoặc phản xạ với tiếng động. Trường hợp trẻ nằm yên, không co đạp tự nhiên, không phản ứng hoặc phản ứng yếu ớt khi tác động vào lòng bàn tay, chân, hoặc cơ thể mềm nhão là triệu chứng bất thường.
Khóc liên tục
Trẻ khóc liên tục không rõ nguyên nhân có khả năng là dấu hiệu của cơn đau, hoặc bệnh lý tiềm ẩn như nhiễm trùng, vấn đề về tiêu hóa, tim mạch hoặc tiết niệu. Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám ngay nếu khóc kéo dài hơn 2-3 giờ hoặc kèm theo sốt, nôn mửa, bú kém, lờ đờ, thóp phồng... Trẻ khóc thét, âm thanh khác lạ so với tiếng khóc thông thường cũng là biểu hiện cần lưu ý.
Tay chân lạnh
Phần lớn trường hợp tay chân lạnh là hiện tượng bình thường ở trẻ sơ sinh do hệ tuần hoàn chưa hoàn thiện. Nếu vùng ngực, lưng vẫn ấm áp, hồng hào thì trẻ đang được giữ ấm tốt. Tuy nhiên, cha mẹ cần lưu ý nếu đã ủ ấm đúng cách và đảm bảo nhiệt độ phòng phù hợp nhưng tay chân bé vẫn lạnh buốt. Đây có thể là dấu hiệu của hạ đường huyết hoặc bệnh lý tiềm ẩn.
Phụ huynh nên đưa trẻ đến bệnh viện ngay nếu tay chân lạnh đi kèm với môi hoặc da chuyển sang tím tái, thân nhiệt toàn thân thấp hoặc quá cao (sốt), trẻ lờ đờ, khó đánh thức, bỏ bú hoặc bú kém, thở nhanh hoặc khó thở.
Tiểu ít
Trẻ sơ sinh thường bú khoảng 8-12 lần một ngày (trung bình 2-3 tiếng một lần). Theo nguyên tắc chuyển hóa, lượng sữa nạp vào tỷ lệ thuận với lượng nước tiểu bài tiết. Nếu tổng số lần đi tiểu trong 24 giờ dưới 6 lần (tương ứng thay dưới 6 chiếc tã ướt), có thể phản ánh vấn đề sức khỏe tiềm ẩn cần được kiểm tra.
Tai chảy mủ
Tai có dịch ướt, chảy mủ hoặc mùi hôi lạ có thể là triệu chứng viêm tai giữa, do trẻ bị ọc sữa lên mũi, khiến dịch tràn vào tai gây nhiễm trùng. Cấu trúc tai mũi họng thông nhau, vi khuẩn dễ dàng xâm nhập, gây viêm nhanh chóng. Điều trị kịp thời giúp bảo vệ thính lực, phòng ngừa biến chứng cho trẻ.
Ngọc Châu
| Độc giả gửi câu hỏi về nhi sơ sinh tại đây để bác sĩ giải đáp |