Tư duy phản biện góp phần xây dựng sự tự tin và khả năng sáng tạo ở trẻ. Khi được rèn luyện tư duy này, trẻ có thể đưa ra lựa chọn phù hợp, giải quyết vấn đề hiệu quả và nhận diện thông tin sai lệch. Tư duy phản biện không hình thành trong ngày một ngày hai mà được nuôi dưỡng từ những thói quen nhỏ hằng ngày.

Khuyến khích sự tò mò, đặt câu hỏi

Sự tò mò là nền tảng của tư duy phản biện. Cha mẹ nên khuyến khích trẻ đặt các câu hỏi như "tại sao", "như thế nào" về những điều trẻ quan sát hoặc nghe thấy. Những câu hỏi mở kích thích quá trình suy luận, để trẻ phát triển khả năng phân tích.

Tăng cường thảo luận

Thông qua thảo luận và tranh luận, trẻ học cách đánh giá thông tin, nhìn nhận vấn đề từ nhiều góc độ và rèn luyện kỹ năng lập luận. Cha mẹ có thể khuyến khích trẻ trao đổi về câu chuyện đã đọc, chia sẻ quan điểm về một dự án hoặc trình bày ý tưởng cho giải pháp trong các trò chơi, hoạt động chung.

Theo đuổi sở thích riêng

Việc dành thời gian cho sở thích cá nhân cho phép trẻ tự khám phá những lĩnh vực mình yêu thích, từ đó nuôi dưỡng tính tự chủ, khả năng suy nghĩ độc lập và phát triển tư duy.

Hạn chế thời gian sử dụng màn hình thụ động

Không phải mọi hoạt động với màn hình đều tiêu cực, nhưng việc xem tivi hoặc lướt thiết bị thụ động ít mang lại giá trị cho tư duy. Phụ huynh có thể định hướng trẻ tham gia các trò chơi tương tác, dự án sáng tạo hoặc trò chuyện trực tiếp để kích thích suy nghĩ và giao tiếp.

Giao nhiệm vụ phù hợp

Trẻ cần được khuyến khích bước ra khỏi vùng an toàn thông qua những nhiệm vụ vừa sức như làm bài tập hay việc nhà. Quá trình này buộc trẻ suy nghĩ, tìm cách giải quyết vấn đề. Cha mẹ nên hỗ trợ khi cần, tạo điều kiện để trẻ cảm nhận được khả năng hoàn thành nhiệm vụ của bản thân.

Khuyến khích đọc sách

Đọc sách giúp trẻ mở rộng hiểu biết về thế giới, ngôn ngữ, cảm xúc và các tình huống xã hội. Phụ huynh có thể gợi mở để trẻ phân tích nội dung, nhân vật, tình huống và phân biệt đúng - sai, thiện - ác.

Để trẻ tự giải quyết vấn đề

Hãy tin tưởng vào khả năng của con, lắng nghe những giải pháp trẻ đề xuất và tạo cơ hội để con tự sắp xếp, xử lý khó khăn. Đây là bước quan trọng trong quá trình hình thành và củng cố tư duy phản biện.

Lê Nguyễn (Theo India Today)