Vì sao tiêm vaccine ba ngày vẫn mắc tay chân miệng?

Con tôi 6 tháng tuổi, vừa tiêm vaccine tay chân miệng 3 ngày thì được chẩn đoán mắc bệnh. Vì sao như vậy, vaccine có tác dụng không? (Thanh Trà, 28 tuổi, TP HCM)

Trả lời:

Việc trẻ mắc tay chân miệng vài ngày sau tiêm không đồng nghĩa vaccine gây bệnh hoặc không có tác dụng. Virus tay chân miệng thường có thời gian ủ bệnh từ 3-7 ngày. Trường hợp trẻ phát bệnh sau tiêm 3 ngày cho thấy trẻ đã nhiễm virus từ trước và đang trong thời gian ủ bệnh khi đưa đi tiêm vaccine.

Bên cạnh đó, vaccine sử dụng công nghệ virus bất hoạt, chứa mầm bệnh đã chết, không còn khả năng nhân lên hay gây bệnh. Do đó, mũi tiêm sẽ không làm trầm trọng thêm triệu chứng của trẻ.

Về tình trạng vừa tiêm vaccine xong, trẻ đã sốt, lý do là vaccine cần thời gian để kích hoạt hệ miễn dịch. Cơ thể bắt đầu sinh kháng thể bảo vệ sau khoảng 2 tuần và đạt nồng độ bảo vệ tối ưu sau 4 tuần (khi hoàn thành đủ phác đồ). Do đó, ở thời điểm ngày thứ 3, cơ thể bé chưa kịp tạo ra kháng thể để ngăn chặn đợt bệnh đang ủ sẵn.

Ngoài ra, vaccine hiện tại bảo vệ chuyên biệt trước chủng Enterovirus 71 (EV71), là tác nhân chính gây biến chứng nguy hiểm và tử vong. Bé vẫn có thể mắc bệnh do các chủng đường ruột khác (như Coxsackie A16, A6, A10) vốn thường nhẹ và lành tính hơn.

Trước mắt, gia đình cần chú ý theo dõi sát tình trạng của bé tại nhà, cho uống nhiều nước và ăn đồ mềm, mát, vệ sinh da nhẹ nhàng, tránh làm vỡ các bóng nước.

Phụ huynh đưa bé đến ngay cơ sở y tế gần nhất nếu xuất hiện một trong các dấu hiệu: sốt cao liên tục khó hạ (trên 39°C không đáp ứng thuốc hoặc kéo dài trên 48 giờ), giật mình chới với (đặc biệt khi thiu thiu ngủ), quấy khóc vô cớ, nôn nhiều, thở mệt, run chi hoặc đi loạng choạng.

Sau khi bé khỏi bệnh hoàn toàn, phụ huynh vẫn nên đưa bé đi tiêm mũi tiếp theo đúng phác đồ khuyến cáo để thiết lập hàng rào bảo vệ vững chắc và lâu dài trước chủng nguy hiểm EV71.

Bác sĩ Trần Huỳnh Tấn
Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC