Trả lời:

Đi ngoài bất thường do căng thẳng là phản ứng phổ biến của cơ thể, xuất phát từ mối liên hệ giữa não bộ và đường ruột, gọi là trục não - ruột. Hệ thần kinh ruột có vai trò điều hòa hoạt động tiêu hóa như nhu động ruột, bài tiết dịch, hấp thu. Đồng thời, hệ này chịu ảnh hưởng trực tiếp từ các tín hiệu thần kinh và hormone do não bộ điều phối khi cơ thể trải qua căng thẳng.

Khi căng thẳng, não kích hoạt phản ứng sinh lý, giải phóng các hormone như cortisol, adrenaline. Những chất này truyền tín hiệu xuống đường ruột, làm thay đổi nhu động và khả năng co bóp của ruột. Kết quả là thức ăn di chuyển qua ống tiêu hóa nhanh hơn bình thường, làm giảm hấp thu nước, dẫn đến tiêu chảy. Người bệnh có thể gặp các triệu chứng đi kèm như đau bụng, đầy hơi, buồn nôn hoặc chuột rút.

Mối liên hệ giữa não và ruột là hai chiều. Stress gây rối loạn tiêu hóa, làm nặng thêm các triệu chứng như tiêu chảy, đau bụng hoặc rối loạn đi ngoài. Ngược lại các vấn đề đường ruột có thể ảnh hưởng đến tâm lý, tăng cảm giác lo âu, căng thẳng, khiến tình trạng tâm lý trầm trọng hơn.

Tùy theo tính chất, mức độ, căng thẳng ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa theo nhiều cách khác nhau. Căng thẳng cấp tính như lo lắng trước kỳ thi hoặc một sự kiện quan trọng, thường gây ra các triệu chứng tiêu hóa tức thì nhưng ngắn hạn. Trong khi đó, căng thẳng mạn tính do áp lực công việc, cuộc sống kéo dài có thể gây rối loạn tiêu hóa dai dẳng.

Tiêu chảy liên quan đến căng thẳng thường là phản ứng sinh lý bình thường song cũng có thể là dấu hiệu bệnh lý. Nếu tiêu chảy kéo dài, tái diễn nhiều lần hoặc kèm theo các dấu hiệu bất thường như sụt cân, đi ngoài ra máu, bạn nên đi khám để được đánh giá, điều trị kịp thời. Kiểm soát stress thông qua nghỉ ngơi hợp lý, tập luyện thể dục, thiền hoặc tư vấn tâm lý cũng là yếu tố quan trọng giúp cải thiện sức khỏe đường ruột.

ThS.BS.CKI Đoàn Hoàng Long
Khoa Nội Tiêu hóa
Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật Nội soi tiêu hóa
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM