Nhóm chuyên gia tại Đại học Yale đã phân tích về tiềm năng của vaccine mRNA ở khía cạnh điều trị và giá trị kinh tế tại Mỹ, công bố hồi tháng 9/2025, chỉ ra vaccine có khả năng ngăn ngừa gần 50.000 ca tử vong do ung thư, ước tính tạo giá trị kinh tế lên tới 75 tỷ USD.
Để có được kết quả trên, họ phân tích 32 thử nghiệm vaccine ung thư mRNA đang diễn ra tại Mỹ. Trong đó, họ chọn ra 11 thử nghiệm hứa hẹn nhất. Nhóm nghiên cứu ước tính rằng nếu các vaccine này chứng minh hiệu quả và được dùng cho tất cả bệnh nhân phù hợp trong vòng ba năm, bệnh nhân có thể sống thêm đáng kể.
Sau đó, nhóm nghiên cứu quy đổi số năm sống thêm này thành giá trị kinh tế, dựa trên thước đo "giá trị của một năm sống" - mức mà xã hội sẵn sàng chi trả cho một năm tuổi thọ. Họ sử dụng chuẩn do Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Mỹ áp dụng.
Kết quả cho thấy lợi ích có thể đạt tới 75 tỷ USD mỗi năm. Tuy nhiên, con số này có thể hơi cao vì không phải tất cả vaccine đều sẽ được phê duyệt. Oliver Watson, Đại học Imperial College London, lưu ý rằng ông từng dùng cách tính tương tự để ước lượng vaccine Covid-19 mang lại lợi ích toàn cầu từ 5.000 tỷ đến 38.000 tỷ USD.
Minh họa thử nghiệm vaccine ung thư. Ảnh: Vecteezy
Dù vậy, nếu tính cho nhiều nhóm bệnh nhân trong nhiều năm và xét đến lợi ích lâu dài, con số thực tế chắc chắn sẽ cao hơn nhiều. Watson cho rằng những khoản tiết kiệm này thực ra vẫn là ước tính thấp hơn thực tế.
Tuy nhiên, vào tháng 8 năm 2025, Mỹ đã cắt giảm 500 triệu USD trong ngân sách phát triển vaccine. Điều này khiến những lợi ích tiềm năng từ vaccine ung thư mRNA có thể không đạt được.
Vaccine ung thư là loại vaccine giúp hệ miễn dịch nhận diện và tấn công tế bào ung thư. Có hai dạng vaccine gồm phòng ngừa (ngăn virus gây ung thư) và điều trị (cá nhân hóa theo từng bệnh nhân). Hiệu quả của vaccine được chứng minh trong một số thử nghiệm. Dù còn nhiều thách thức (chi phí, thử nghiệm lâm sàng, phê duyệt), vaccine ung thư được xem là bước ngoặt lớn của y học hiện đại.
Hiện nay nhiều quốc gia và công ty đang dẫn đầu trong nghiên cứu vaccine ung thư, nổi bật là Nga, Mỹ (BioNTech, Moderna) và một số hợp tác quốc tế như VNVC và RDIF. Các hướng đi chính tập trung vào công nghệ mRNA và vaccine cá nhân hóa, với kỳ vọng đưa vaccine ung thư vào sử dụng lâm sàng trong vài năm tới.
Văn Hà (Theo NewScientist)