Trả lời:

Uống nước là yếu tố quan trọng nhất trong việc phòng ngừa và hỗ trợ điều trị sỏi thận. Nước giúp làm loãng nước tiểu, giảm nồng độ các tinh thể muối khoáng (canxi, oxalat, acid uric...), từ đó ngăn chặn sự kết tinh tạo sỏi mới và ngăn sỏi cũ tăng kích thước.

Sỏi kích thước khoảng 5 mm vẫn có khả năng tự đào thải qua đường tiểu. Thông thường, những viên sỏi nhỏ (dưới 5 mm) có tỷ lệ tự thoát ra ngoài lên đến 80% nếu đường tiết niệu thông thoáng. Tuy nhiên, việc uống thật nhiều nước cần được hiểu đúng cách. Uống quá nhiều nước đột ngột trong thời gian ngắn có thể gây áp lực lên hệ thống thận - bàng quang, dẫn đến tình trạng đa niệu, thậm chí gây ngộ độc nước nếu vượt quá khả năng lọc của thận.

Uống nước chỉ giúp đào thải sỏi khi viên sỏi có bề mặt trơn láng, nằm ở vị trí thuận lợi (như đài bể thận trên hoặc giữa) và chưa gây biến chứng tắc nghẽn. Nếu sỏi có hình dáng xù xì, gai góc hoặc nằm ở các vị trí hẹp như cổ đài thận, khúc nối bể thận - niệu quản, uống nhiều nước có thể gây ra những cơn đau quặn thận dữ dội, trầy xước niêm mạc dẫn đến tiểu máu hoặc làm sỏi kẹt chặt hơn gây ứ nước, nhiễm trùng thận.

Anh không nên tự điều trị tại nhà bằng cách uống nước quá mức mà cần đến cơ sở y tế để được đánh giá chính xác vị trí và cấu trúc viên sỏi. Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, tùy vào tình trạng, bác sĩ sẽ chỉ định siêu âm, chụp X-quang bụng hoặc chụp CT đa dãy để xác định độ cứng và khả năng di chuyển của sỏi.

Nếu sỏi có khả năng tự đào thải, bác sĩ hướng dẫn anh cách chăm sóc và kê đơn thuốc hỗ trợ giúp đào thải sỏi dễ dàng hơn. Trường hợp sỏi không thể tự đào thải hoặc gây biến chứng, bác sĩ áp dụng các kỹ thuật can thiệp hiện đại, ít xâm lấn để điều trị như tán sỏi ngoài cơ thể bằng sóng xung kích, tán sỏi nội soi ngược dòng bằng laser hoặc tán sỏi bằng "đường hầm nhỏ" qua da (mini-PCNL). Những phương pháp này giúp sạch sỏi nhanh, ít đau và bảo tồn tối đa chức năng thận.

Để hỗ trợ quá trình đào thải sỏi tự nhiên, anh nên uống khoảng 2,5-3 lít nước mỗi ngày, chia đều theo từng khoảng thời gian. Anh cũng cần hạn chế ăn mặn, giảm thực phẩm giàu oxalat (như trà đậm, chocolate, rau muống), hạn chế đạm động vật và duy trì vận động nhẹ nhàng giúp sỏi dễ di chuyển xuống dưới.

Nếu xuất hiện các triệu chứng như đau thắt lưng dữ dội lan xuống vùng bẹn, tiểu buốt, tiểu rắt hoặc sốt cao, anh cần nhập viện ngay để tìm nguyên nhân và xử lý kịp thời, tránh những biến chứng nguy hiểm.

ThS.BS.CKII Phạm Thanh Trúc
Trung tâm Tiết niệu - Thận học - Nam khoa
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM