Đầu năm ngoái, khi vừa bước sang tuổi 24, tôi đặt cho mình một mục tiêu nghe có vẻ táo bạo: nghỉ việc văn phòng để làm freelancer. Sau vài năm đi làm, tôi tin rằng làm việc tự do sẽ giúp mình chủ động hơn về thời gian, thoát khỏi guồng quay 8 tiếng mỗi ngày và có cơ hội kiếm được thu nhập tốt hơn nếu đủ nỗ lực. Khi đó, tôi không nghĩ quá nhiều đến rủi ro. Tôi chỉ nghĩ đơn giản: mình còn trẻ, sai thì sửa.
Một năm trôi qua, ở tuổi 25, nhìn lại hành trình ấy, nhận ra freelancer không phải là giấc mơ màu hồng như những gì thường được kể trên mạng xã hội. Đó là một lựa chọn đòi hỏi sự đánh đổi lớn, đặc biệt là với những người trẻ chưa có nền tảng tài chính vững vàng.
Áp lực lớn nhất tôi phải đối mặt trong năm đầu làm freelancer là tiền. Khi còn là nhân viên, dù mức lương không cao, tôi vẫn có cảm giác an tâm vì mỗi tháng đều có một khoản cố định. Còn khi làm freelancer, thu nhập không đến theo lịch, cũng không có ai đảm bảo cho tháng sau.
Có những tháng tôi làm việc liên tục, thu nhập vượt xa kỳ vọng. Nhưng cũng có những tháng gần như không có dự án mới, phải sống dựa vào số tiền tiết kiệm ít ỏi. Cảm giác bất an đó theo tôi mỗi ngày, nhất là khi nhìn những khoản chi cố định vẫn đều đặn trừ đi: tiền nhà, sinh hoạt, những chi phí không tên khác của một người trẻ sống ở thành phố.
Tôi bắt đầu nhận ra tự do tài chính không đồng nghĩa với thu nhập cao, mà là khả năng kiểm soát rủi ro. Và điều đó không dễ với một freelancer 25 tuổi, khi kinh nghiệm, mối quan hệ và thương hiệu cá nhân đều đang trong giai đoạn hình thành.
Nhiều người nghĩ freelancer làm việc ít hơn nhân viên văn phòng. Thực tế, tôi làm nhiều hơn. Không có giờ hành chính, không có ranh giới rõ ràng giữa công việc và cuộc sống. Khi có dự án, tôi làm cả tối, cả cuối tuần, thậm chí trả lời tin nhắn khách hàng lúc nửa đêm vì sợ bỏ lỡ cơ hội. Vì áp lực tiền bạc, tôi thường nhận nhiều dự án cùng lúc. Có thời điểm, tôi vừa làm, vừa lo, vừa sợ mình không đủ sức hoàn thành đúng hạn. Khối lượng công việc lớn không chỉ khiến tôi mệt mỏi về thể chất, mà còn bào mòn tinh thần.
>> Tôi bỏ việc, làm freelancer nhưng thu nhập chưa bằng một nửa
Điều khó nhất không phải là làm việc nhiều, mà là không biết lúc nào nên dừng. Làm Freelancer, không có ai nhắc tôi nghỉ ngơi, cũng không có ai đứng ra phân bổ công việc. Mọi giới hạn đều do chính mình đặt ra, và không phải lúc nào tôi cũng đủ tỉnh táo để làm điều đó.
Ở tuổi 25, xung quanh tôi, nhiều bạn bè đã có công việc ổn định, lộ trình thăng tiến rõ ràng. Còn tôi, không danh thiếp, không chức danh, không bảo hiểm. Có những lúc, tôi tự hỏi mình có đang đi sai hướng hay không? Tôi cũng phải tự chịu trách nhiệm cho mọi quyết định. Khi dự án thất bại, không có ai để đổ lỗi. Khi khách hàng không hài lòng, không có quản lý đứng ra giải quyết. Sự cô đơn trong công việc là điều tôi không lường trước khi bắt đầu.
Sau một năm làm tự do, tôi không chỉ phải học thêm kỹ năng chuyên môn, mà còn phải học cả cách làm người lớn đúng nghĩa. Tôi học quản lý tài chính chặt chẽ hơn, biết tiết kiệm cho những tháng khó khăn. Tôi học cách từ chối những dự án không phù hợp, dù rất cần tiền. Tôi hiểu rằng làm việc hiệu quả quan trọng hơn làm việc thật nhiều. Quan trọng hơn cả, tôi học cách tôn trọng sức khỏe của chính mình. Không có sức khỏe, freelancer không có gì để bán ngoài thời gian và năng lực.
Freelancer không phải là con đường dành cho tất cả mọi người, và nó cũng không phải lựa chọn "dễ thở" cho người trẻ. Tự do luôn đi kèm trách nhiệm, và đôi khi là sự bất ổn kéo dài. Nếu bạn đang ở tuổi 20–25 và nghĩ đến việc trở thành freelancer, hãy chuẩn bị cho mình nhiều hơn một ước mơ. Hãy chuẩn bị kỹ năng, tài chính dự phòng và một tinh thần đủ vững để đối mặt với những tháng không thu nhập, những ngày làm việc quá tải và cả những lúc nghi ngờ chính mình.
Còn với tôi, sau một năm làm freelancer, tôi không dám nói mình đã thành công. Nhưng tôi tin mình đã học được cách đứng vững trước áp lực và hiểu rõ hơn giá trị của lao động, của tự do và của sự lựa chọn. Tự do không miễn phí. Nó đòi hỏi kỷ luật, sự bền bỉ và khả năng chấp nhận rủi ro. Nhưng nếu đủ kiên nhẫn, con đường này sẽ giúp bạn trưởng thành nhanh hơn bất kỳ môi trường nào khác.
- Làm nhân viên giỏi trước khi mơ mộng freelancer
- Bí quyết để làm freelancer lương 30 triệu đồng
- Bị mắng liên tiếp nhưng tôi quyết không bỏ việc văn phòng
- Có nhà, đất, xe hơi ở Sài Gòn sau 25 năm làm việc văn phòng
- 'Người không phải chạy ăn từng bữa mới chê việc văn phòng'
- Nhảy việc vì 37 tuổi nhưng lương vẫn 13 triệu đồng