Thức ăn để qua đêm có gây ung thư?
Thức ăn qua đêm không gây ung thư nếu bảo quản lạnh đúng cách, nhưng dễ gây ngộ độc và nhạy cảm với người bệnh thận.
Sau những bữa tiệc nướng hay bữa cơm gia đình, nhiều người thường có thói quen cất thức ăn thừa vào tủ lạnh để hôm sau hâm nóng dùng tiếp. Tuy nhiên, nỗi ám ảnh mang tên "thức ăn qua đêm gây ung thư" luôn khiến không ít người e dè.
Bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa Zhang Canxuan (Đài Loan, Trung Quốc) khẳng định, y học hiện chưa ghi nhận đủ bằng chứng cho thấy thực phẩm bảo quản đúng cách sẽ làm tăng nguy cơ ung thư chỉ vì để qua đêm. Mối nguy hại thực sự cần cảnh giác chính là tình trạng vi khuẩn sinh sôi gây ngộ độc. Yếu tố quyết định chất lượng món ăn nằm ở thời gian từ lúc nấu chín đến khi làm lạnh, cũng như nhiệt độ bảo quản trong suốt quá trình lưu trữ.
Một sai lầm rất phổ biến là để thức ăn ngoài nhiệt độ phòng suốt nhiều giờ cho nguội hẳn rồi mới cất vào tủ. Khi môi trường duy trì ở nền nhiệt phòng, đặc biệt trên 32 độ C, vi khuẩn sẽ phát triển bùng nổ chỉ sau một giờ; việc để bên ngoài 3 đến 4 tiếng mới đem làm mát sẽ biến món ăn thành mối đe dọa trực tiếp cho hệ tiêu hóa. Do đó, thức ăn chưa dùng hết nên được chia nhỏ, chờ bớt hơi nóng rồi đưa vào ngăn mát trong vòng 1 đến 2 giờ.
Nhiều người cũng chủ quan cho rằng món ăn chưa bốc mùi ôi chua nghĩa là vẫn an toàn, hoặc chỉ cần hâm nóng lại bằng lò vi sóng là có thể diệt khuẩn hoàn toàn. Thực tế, nhiều loại vi khuẩn nguy hại không hề làm thay đổi mùi vị hay kết cấu bên ngoài của thực phẩm.
Hâm nóng không phải là "cỗ máy thời gian" có thể khôi phục một đĩa thức ăn đã biến tính do phơi nhiệt độ phòng quá lâu. Ngay cả khi được bảo quản lạnh chuẩn quy trình, thức ăn thừa cũng chỉ nên tiêu thụ trong vòng 3 đến 4 ngày, tránh lưu cữ vô thời hạn.
Thức ăn chưa dùng hết nên được chia nhỏ, chờ bớt hơi nóng rồi đưa vào ngăn mát trong vòng 1 đến 2 giờ. Ảnh minh họa tạo bởi AI
Đối với những người có thói quen chuẩn bị cơm hộp đi làm từ tối hôm trước, việc này hoàn toàn an toàn nếu tuân thủ chuỗi làm lạnh khép kín: chia khẩu phần ngay sau khi nấu, cất tủ lạnh, vận chuyển bằng túi giữ nhiệt có kèm đá gel chuyên dụng và tiếp tục lưu trữ trong tủ lạnh công ty trước khi hâm nóng kỹ vào bữa trưa.
Tương tự, các suất ăn chế biến sẵn quay vi sóng tại cửa hàng tiện lợi cũng không bị xếp vào nhóm thức ăn thừa độc hại, bởi chúng được sản xuất theo quy trình kiểm soát nhiệt độ nghiêm ngặt và có hạn dùng rõ ràng. Người dùng chỉ cần lưu ý thời hạn sử dụng và làm nóng đúng hướng dẫn.
Dẫu thức ăn để qua đêm không đáng sợ với người khỏe mạnh nếu bảo quản đúng cách, bệnh nhân mắc bệnh thận mạn tính lại cần đặc biệt cẩn trọng.
Bác sĩ khuyến cáo người bệnh thận nên tránh hải sản do đạm dễ biến tính tạo gánh nặng chuyển hóa; rau lá xanh vì nguy cơ chuyển hóa nitrat và tích tụ kali; trứng lòng đào hoặc các món trứng tái tiềm ẩn vi khuẩn Salmonella; các món gỏi, nộm, rau trộn không qua xử lý nhiệt; cùng các chế phẩm từ đậu nành như đậu phụ, sữa đậu nành rất dễ lên men chua và sinh độc tố vi nấm. Với nhóm này, sự biến đổi dưỡng chất và vi khuẩn dù ở mức độ nhỏ cũng có thể gây áp lực nghiêm trọng lên chức năng lọc thải của thận.
Mỹ Ý (Theo HK01)