Xuất huyết đại tràng là tình trạng chảy máu xảy ra tại đại tràng (ruột già) hoặc trực tràng. Máu có thể xuất hiện dưới dạng máu đỏ tươi, phân đỏ sẫm hoặc phân đen như hắc ín, tùy thuộc vào vị trí và mức độ chảy máu.

ThS.BS.CKI Đinh Văn Thái, Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật Nội soi Tiêu hóa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết không ít trường hợp xuất huyết diễn tiến âm thầm, không gây triệu chứng, chỉ được phát hiện qua xét nghiệm phân hoặc xét nghiệm máu hoặc khi có dấu hiệu thiếu máu.

Xuất huyết đại tràng không phải là bệnh lý độc lập mà là biểu hiện của nhiều bệnh lý khác nhau tại đường tiêu hóa dưới. Lượng máu mất có thể ít và thoáng qua, nhưng nếu kéo dài, người bệnh có nguy cơ thiếu máu mạn tính, mệt mỏi, suy nhược, giảm chất lượng cuộc sống.

Bác sĩ Thái cho biết một số nguyên nhân dẫn đến xuất huyết đại tràng gồm:

Viêm loét đại tràng

Đây là bệnh viêm ruột mạn tính, ảnh hưởng chủ yếu đến lớp niêm mạc đại tràng và trực tràng. Tình trạng viêm kéo dài làm hình thành các ổ loét, dễ chảy máu. Người bệnh thường có biểu hiện tiêu chảy ra máu, đau bụng, mót rặn, đi ngoài nhiều lần, mệt mỏi kéo dài.

Chảy máu trong viêm loét đại tràng thường dai dẳng, dễ tái phát và có xu hướng nặng dần. Nếu không được kiểm soát tốt, bệnh có thể gây biến chứng xuất huyết nặng hoặc làm biến đổi lớp niêm mạc, tăng nguy cơ ung thư đại tràng.

Nhiễm trùng đường ruột

Các tác nhân như vi khuẩn, virus hoặc ký sinh trùng có thể gây tổn thương niêm mạc ruột, dẫn đến viêm, chảy máu. Một số vi khuẩn thường gặp bao gồm salmonella, shigella, campylobacter hoặc ký sinh trùng entamoeba histolytica.

Xuất huyết do nhiễm trùng thường đi kèm tiêu chảy, sốt, đau quặn bụng và mất nước. Phần lớn trường hợp sẽ cải thiện khi tình trạng nhiễm trùng được điều trị hiệu quả, những trường hợp nặng cần nhập viện để theo dõi, điều trị tích cực.

Thiếu máu cục bộ đại tràng

Bệnh thường gặp ở người cao tuổi hoặc người có bệnh lý tim mạch. Triệu chứng điển hình như đau bụng đột ngột, sau đó đi ngoài ra máu. Thiếu máu cục bộ đại tràng xảy ra khi lưu lượng máu đến một phần đại tràng giảm, thường do hẹp hoặc tắc mạch máu. Thiếu oxy làm tổn thương niêm mạc ruột gây biểu hiện chảy máu. Đây là tình trạng cần được can thiệp sớm để tránh tổn thương không hồi phục tại đại tràng.

Dị dạng mạch máu

Các mạch máu ở đại tràng phát triển bất thường, thành mạch mỏng và dễ vỡ được gọi là dị dạng mạch máu. Đặc điểm của chảy máu do dị dạng mạch thường không gây đau nhưng có xu hướng tái diễn nhiều lần dẫn đến thiếu máu mạn tính. Nội soi đại tràng giúp chẩn đoán, can thiệp cầm máu trong trường hợp này.

Xuất huyết đại tràng có thể liên quan đến polyp đại trực tràng, ung thư đại trực tràng, bệnh túi thừa, bệnh trĩ hoặc nứt hậu môn. Một số nguyên nhân lành tính song cũng có ác tính nguy hiểm nếu không được phát hiện sớm. Bác sĩ Thái khuyến cáo, người bệnh không nên chủ quan hoặc tự ý điều trị khi có dấu hiệu đi ngoài ra máu. Thay vào đó, nên đi khám để được bác sĩ kiểm tra, nội soi giúp xác định đúng nguyên nhân, điều trị kịp thời nhằm phòng ngừa biến chứng, bảo vệ sức khỏe lâu dài.

Thảo Nhi