TRACERx là nghiên cứu quy mô lớn do Cancer Research UK tài trợ, nhằm lập bản đồ quá trình ung thư phổi hình thành, thay đổi và né tránh điều trị theo thời gian. Nghiên cứu kéo dài 9 năm, bắt đầu từ 2014.

Các nhà khoa học theo dõi khối u như một hệ sinh thái luôn biến đổi, gồm nhiều nhóm tế bào ung thư khác nhau cùng tồn tại, cạnh tranh và tiến hóa. Cách tiếp cận này giúp họ hiểu vì sao ung thư phổi rất khó điều trị và dễ tái phát sau can thiệp.

Một trong những phát hiện đáng chú ý nhất từ TRACERx là nhiều ung thư phổi có đặc điểm chung, đó là sai hỏng di truyền xuất hiện rất sớm. Nếu hệ miễn dịch có thể được "huấn luyện" để nhận ra những tín hiệu bất thường này từ đầu, tế bào tiền ung thư có thể bị loại bỏ trước khi phát triển thành khối u.

Từ ý tưởng đó, LungVax ra đời. Vaccine được thiết kế để giúp hệ miễn dịch nhận diện các dấu hiệu bất thường ở giai đoạn tiền ung thư, loại bỏ trước khi chúng phát triển thành khối u. Không giống các phương pháp điều trị ung thư truyền thống vốn can thiệp khi bệnh đã hình thành, hướng tiếp cận này nhắm đến phòng bệnh từ giai đoạn sớm nhất.

Vaccine phòng ung thư phổi vẫn đang ở giai đoạn đầu và cần thêm các thử nghiệm lâm sàng để đánh giá độ an toàn, hiệu quả cũng như khả năng ứng dụng trên thực tế. Tuy nhiên, từ một nghiên cứu theo dõi sự tiến hóa của khối u, TRACERx đang mở ra hướng đi mới: không chỉ điều trị ung thư phổi, mà tìm cách chặn bệnh ngay từ trước khi hình thành.

Ngoài vaccine, TRACERx còn mở ra nhiều hướng ứng dụng khác trong nghiên cứu ung thư. Ví dụ, họ phát triển xét nghiệm máu có thể phát hiện dấu hiệu ung thư quay trở lại sớm. Phương pháp này được kỳ vọng hiệu quả tốt hơn phương pháp chẩn đoán hình ảnh nhạy nhất. Đồng thời, các chuyên gia tiếp tục tìm hiểu về vai trò của ô nhiễm không khí, các đột biến thúc đẩy ung thư và khả năng lựa chọn thuốc phù hợp hơn cho từng bệnh nhân.

Văn Hà (Theo Guardian)