Đọc nhiều bài viết về chuyện nghỉ hưu sớm thời gian gần đây, tôi lại nhớ đến người bạn của mình. Tôi từng rất ngưỡng mộ bạn khi anh quyết định nghỉ hưu sớm ở tuổi 45. Ở cái tuổi mà nhiều người vẫn còn loay hoay trả nợ mua nhà, anh đã có đủ nhà phố, xe, đất, lại sở hữu một mặt tiền cho thuê với dòng tiền đều đặn 70 triệu đồng mỗi tháng. Trong mắt tôi khi đó, anh là hình mẫu của "tự do tài chính" mà không ít người mơ ước.
Sau khi nghỉ việc, anh dành thời gian chăm sóc bản thân, gia đình, đi du lịch đây đó, gặp gỡ bạn bè gần xa. Những buổi cà phê giữa giờ hành chính, anh thường cười và nói đầy tự hào: "Làm đủ rồi, giờ sống cho mình thôi". Chính tôi cũng từng nghĩ, nếu có điều kiện như anh, có lẽ mình cũng sẽ chọn dừng lại sớm để hưởng thụ cuộc sống.
Nhưng đời không đứng yên như những bản kế hoạch tài chính được vẽ ra trên giấy. Vài năm sau, khu phố nơi căn nhà mặt tiền của anh tọa lạc dần mất lợi thế kinh doanh. Hàng quán đóng cửa, dòng người thưa thớt, xu hướng kinh doanh mặt tiền dịch chuyển sang nền tảng trực tuyến. Căn nhà từng "đắt khách" của anh bắt đầu trống dài ngày, rồi không còn ai thuê.
Thu nhập thụ động - nguồn sống duy nhất của anh - cạn dần. Trong khi đó, chi phí sinh hoạt ở thành phố không hề giảm: tiền ăn uống, y tế, chi phí cho con cái, và cả những khoản chi cho lối sống mà trước đây anh quen thuộc. Không còn công việc, không còn dòng tiền đều đặn, anh buộc phải bán chính mảnh đất mà mình từng coi là tài sản để dành, chỉ để có tiền duy trì cuộc sống.
>> Tôi 'quay xe' sau khi nghỉ hưu sớm với tài sản 20 tỷ
Khi nghe anh kể lại, tôi thấy rõ sự mệt mỏi và tiếc nuối trong ánh mắt vì đã quá tự tin rằng một nguồn thu sẽ tồn tại mãi mãi. Thị trường thay đổi, xu hướng thay đổi, và những thứ từng được xem là "bền vững" cũng có thể mất giá trị rất nhanh. Trong khi giờ muốn tìm đường quay lại làm việc với anh lại chẳng hề dễ dàng. Làm gì có doanh nghiệp nào muốn tuyển dụng một người đã tuổi ngũ tuần, lại có một khoảng trống khi nghỉ việc.
Câu chuyện của bạn khiến tôi suy nghĩ nhiều về chuyện nghỉ hưu sớm. Tôi không cho rằng nghỉ sớm là sai, nhưng nghỉ hẳn khi vẫn còn đủ sức lao động, vẫn còn khả năng tạo ra giá trị, có lẽ là một lựa chọn đầy rủi ro. Cuộc sống luôn chứa đựng những biến số khó lường: kinh tế, sức khỏe, thị trường, thậm chí là những thay đổi mà chúng ta không thể dự đoán trước.
Với tôi, phương án hợp lý hơn là sống chậm lại, làm việc nhẹ nhàng hơn, linh hoạt hơn, chứ không phải dừng hẳn. Công việc không chỉ mang lại thu nhập, mà còn giúp con người duy trì sự kết nối xã hội, khả năng thích nghi và một "lối thoát" khi những nguồn thu khác gặp biến cố.
Tiếc cho bạn tôi, nhưng cũng nhờ câu chuyện ấy mà tôi hiểu rằng tự do tài chính không đồng nghĩa với việc rời bỏ công việc hoàn toàn. Khi còn sức, còn khả năng làm việc, giữ cho mình một nguồn thu chủ động, dù không lớn, đôi khi chính là tấm lưới an toàn quan trọng nhất trong một cuộc đời luôn đầy bất định.
- Hụt hẫng khi nghỉ hưu sớm tuổi 35 với 3 tỷ đồng tiết kiệm
- Bỏ việc lương 60 triệu để nghỉ hưu sớm ở tuổi 40
- Nghỉ hưu sớm sau 22 năm mua vàng tích trữ
- Đủ tiền mua hai nhà Sài Gòn vẫn không nghỉ hưu sớm
- 60 tuổi chưa chịu nghỉ hưu dù tự do tài chính ở tuổi 38
- Tuổi 38 từ bỏ công việc thu nhập cao để nghỉ hưu sớm