Thời điểm tốt nhất để tiêm vaccine cúm là tháng mấy? (Phan Tuấn, 35 tuổi, Hải Phòng)

Trả lời:

Mỗi năm, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) thành lập Hệ thống Giám sát và Ứng phó với Cúm toàn cầu (GISRS) để đánh giá sự biến đổi của virus cúm, sau đó thông báo cho Ủy ban vaccine cúm của WHO, quyết định về thành phần kháng nguyên của vaccine cúm cho mùa cúm tiếp theo trong mỗi bán cầu, gồm Bắc bán cầu và Nam bán cầu.

Để thiết lập các khuyến nghị cho Bắc bán cầu, các chủng virus cúm lưu hành được xem xét vào tháng 4 hàng năm, nhằm chuẩn bị cho đỉnh dịch cúm ở các quốc gia Bắc bán cầu vào khoảng tháng 12 đến tháng 2. Vaccine được sử dụng phải là vaccine có "công thức Bán cầu bắc", phản ánh các chủng virus dự kiến sẽ lưu hành trong mùa đông Bắc bán cầu.

Tương tự, đối với các khuyến nghị ở Nam bán cầu, các mô hình lưu hành virus cúm được xem xét vào tháng 10 hàng năm, để chuẩn bị cho đỉnh dịch cúm của các quốc gia Nam bán cầu là khoảng tháng 5 đến tháng 7. Vaccine thuộc "công thức của bán cầu Nam" sẽ được sử dụng, phản ánh các chủng virus dự kiến lưu hành trong mùa đông ở Nam bán cầu.

Việt Nam thuộc vùng nhiệt đới gió mùa, bệnh cúm mùa xuất hiện quanh năm nên việc tiêm vaccine cúm được khuyến cáo quanh năm. Do đó vaccine được sử dụng bao gồm cả vaccine của chủng cúm Bắc bán cầu và Nam bán cầu. Việc chỉ định vaccine sẽ phụ thuộc vào chủng loại vaccine đang lưu hành tại thời điểm đó.

Ở Việt Nam, cúm mùa thường đạt đỉnh vào tháng 3-4, tháng 9-10 hàng năm. Do đó, tất cả trẻ em trên 6 tháng tuổi, người lớn, đặc biệt là người lớn tuổi, người có bệnh lý nền (tim mạch, phổi tắc nghẽn mạn tính - COPD, hen suyễn...) nên tiêm vaccine cúm đầy đủ để được bảo vệ. Thời điểm thích hợp tiêm vaccine cúm là khoảng 2 tuần đến một tháng trước khi vào mùa cúm vì sau khi tiêm, cơ thể cần 2 tuần để sản sinh kháng thể chống lại virus cúm. Cần tiêm nhắc lại hằng năm để bảo đảm sự tương đồng giữa chủng virus cúm có trong vaccine và chủng virus cúm đang lưu hành.

BS Lê Thị Trúc Phương
Hệ thống Trung tâm tiêm chủng VNVC