Tháng trước, bố của Linh từ người khỏe mạnh, không mắc bệnh nền, bỗng nhiên vàng da bất thường và được chẩn đoán mắc viêm gan B khi đi khám. "Bác sĩ giải thích, có thể ba lây từ ông nội, bệnh âm thầm tiến triển nên không biết", Linh chia sẻ.
Cô sinh viên 21 tuổi cho biết có ông nội mắc viêm gan B từ mấy năm trước. Gia đình tự tìm hiểu và thấy bệnh không lây qua đường ăn uống nên vẫn sinh hoạt bình thường. Cả nhà cô chưa ai tiêm vaccine phòng ngừa do bệnh của ông nội cô kiểm soát tốt.
Sau khi bố Linh lây bệnh, gia đình ai cũng lo sợ mình cũng nhiễm virus trong quá trình sống chung. Cả nhà gấp rút đi xét nghiệm tình trạng viêm gan B và tầm soát ung thư gan. Kết quả, mẹ Linh cũng bị lây bệnh. Riêng Linh và em gái không sao.
Nhận kết quả xét nghiệm định lượng kháng thể dưới mức bảo vệ, Linh và em gái đã đến VNVC Kha Vạn Cân (TP HCM) tiêm vaccine phối hợp phòng viêm gan A và B.
Viêm gan B tiến triển âm thầm, không xuất hiện triệu chứng khiến nhiều người bất ngờ, lo lắng khi trong gia đình có người phát hiện mắc bệnh. Ảnh: Vecteezy
Còn bố của Nguyễn Tuấn, 48 tuổi, ở Bắc Ninh trước đây luôn được mọi người khen khỏe mạnh, ít ốm vặt. Một tuần trước, ông bị đau một bên sườn, kèm sốt, nghĩ do làm việc nặng hoặc cảm cúm. Ông đi khám ở bệnh viện tuyến huyện và được chẩn đoán mắc viêm gan B kèm u gan, xơ gan. Ban đầu ông không tin vì gia đình không có người bị bệnh, bản thân không ngoại tình, không thể lây bệnh. Ông tiếp tục đi khám tại bệnh viện tuyến Trung ương thì kết quả chẩn đoán vẫn như cũ. Lúc này, cả gia đình Tuấn cũng tá hỏa.
"Không hiểu sao, bố tôi khỏe mạnh, ăn uống bình thường lại mắc căn bệnh này", Tuấn chia sẻ. Cả gia đình Tuấn cùng các cô chú họ hàng hiện đang lần lượt đi kiểm tra sức khỏe, xét nghiệm và tầm soát ung thư gan. Tuấn và em gái chưa mắc bệnh, được chỉ định tiêm 4 mũi viêm gan B do có nguy cơ cao mắc bệnh.
Viêm gan B là bệnh lý về gan nguy hiểm và phổ biến trên thế giới, do virus viêm gan B (HBV) gây ra. Virus gây bệnh này có khả năng tích hợp với DNA của người nhiễm, khiến việc điều trị khó khăn và có thể dẫn đến biến chứng xơ gan, ung thư gan. Theo báo cáo của WHO năm 2024, toàn cầu có khoảng 254 triệu người mắc bệnh và có xu hướng ngày càng gia tăng. Bệnh này cũng chiếm hơn 80% ca mắc ung thư gan.
Theo BS.CKI Tống Thị Ngọc Cầm, Phó Giám đốc Y khoa miền Bắc, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, virus viêm gan B ngoài lây truyền từ mẹ sang con, quan hệ tình dục, còn lây qua đường máu khi tiếp xúc trực tiếp với máu, hoặc đồ dùng chứa máu mang mầm bệnh. Virus viêm gan B có thể tồn tại nhiều ngày trên bề mặt, do đó những người sống cùng gia đình với người bệnh có nguy cơ cao lây nhiễm khi sử dụng chung các đồ dùng như dao cạo râu, nhíp, kềm cắt móng, kéo cắt tóc, bàn chải đánh răng...
Khách nữ tiêm vaccine viêm gan B loại đơn phòng bệnh khi trong gia đình vừa phát hiện nhiễm bệnh tại Hệ thống Tiêm chủng VNVC. Ảnh: Diệu Thuần
Đáng lưu ý, bệnh viêm gan B thường tiến triển âm thầm và không xuất hiện triệu chứng ở giai đoạn đầu. Điều này dễ khiến người bệnh bỏ qua điều trị, dẫn đến bệnh biến chứng xơ gan, ung thư gan và làm lây lan mầm bệnh trong gia đình, cộng đồng.
Trước thực trạng Việt Nam có khoảng 7,6 triệu người mắc bệnh, song chỉ hơn 1,6 triệu người được chẩn đoán và Việt Nam nằm trong nhóm nước có tỷ lệ nhiễm viêm gan B cao nhất thế giới, bác sĩ Cầm khuyến cáo mọi người nên tiêm vaccine để phòng bệnh. Lý do, vaccine viêm gan B là biện pháp phòng bệnh hiệu quả lên đến 95%.
Hiện Việt Nam loại vaccine phòng viêm gan B loại đơn và loại phối hợp phòng thêm bệnh viêm gan A trong một mũi tiêm. Lịch tiêm gồm ba mũi trong 6 tháng, xét nghiệm định lượng kháng thể trước tiêm. Đối với người sống cùng bệnh nhân viêm gan B thuộc nhóm nguy cơ cao, sẽ áp dụng lịch tiêm 4 mũi, ba mũi đầu tiêm trong một tháng, mũi thứ tư cách mũi thứ nhất một năm. Đối với trẻ em cần tiêm vaccine viêm gan B trong 24 giờ đầu sau sinh. Sau đó, trẻ tiếp tục tiêm các loại vaccine phối hợp thành phần viêm gan B như 5 trong 1, 6 trong 1. Ngoài ra, người sống chung với người bệnh nên kiểm tra sức khỏe định kỳ, xét nghiệm định lượng kháng thể để tiêm vaccine kịp thời khi kháng thể giảm, tránh lây nhiễm bệnh.
Ngoài vaccine, mọi người cũng cần phòng viêm gan B bằng ăn uống lành mạnh, tình dục an toàn, tránh hút thuốc lá, uống rượu bia và tránh dùng chung đồ dùng với người bệnh.
Phúc An