Kỹ sư IT giảm thu nhập từ 50 triệu xuống 20 triệu đồng

Từ độ tuổi 35 được xem là 'hết date', ngành IT bây giờ 'hết thời'?

Gần đây, tôi gặp một người than thở rằng ngành IT dường như đã hết thời. Chị kể chồng mình tốt nghiệp IT trường top, từng có thu nhập 40-50 triệu đồng mỗi tháng. Sau biến cố ở công ty cũ, anh nghỉ việc vài tháng rồi đi làm trở lại, nhưng với năm năm kinh nghiệm, mức lương hiện tại chỉ còn 20 triệu đồng.

Hai vợ chồng thuê nhà ở Hà Nội với giá 5 triệu đồng mỗi tháng. Tiền điện, nước, mạng hết khoảng 2 triệu đồng; học phí của con 4,3 triệu đồng; sữa bỉm thêm 2 triệu đồng, chưa kể ăn uống và các khoản sinh hoạt khác.

Có tháng, riêng chi phí phát sinh đã lên tới 10 triệu đồng. Từ mức thu nhập từng khiến nhiều người ngưỡng mộ, gia đình giờ phải tính toán kỹ hơn cho từng khoản chi.

Tôi không biết đầy đủ nguyên nhân khiến người chồng giảm lương, nhưng câu chuyện này cho thấy một thực tế: Có bằng cấp, kinh nghiệm và từng nhận mức thu nhập cao không đồng nghĩa với việc người lao động luôn giữ được vị thế ấy trên thị trường. Khi công việc thay đổi, doanh nghiệp tái cơ cấu hoặc yêu cầu tuyển dụng khác trước, thu nhập của một người có thể giảm đáng kể.

Tuy nhiên, trong câu chuyện trên, dù thu nhập giảm mạnh, nhưng vẫn nằm cửa trên so với nhiều ngành nghề khác.

Một người bạn của tôi làm trong ngành IT cũng đã chủ động tìm hướng đi mới, kiếm tiền bằng MMO (Make Money Online). Thay vì chỉ trông chờ vào lương từ công việc chuyên môn, bạn tìm cách tận dụng kiến thức và kỹ năng sẵn có để tạo thêm nguồn thu nhập.

Tôi không cho rằng MMO là con đường dễ kiếm tiền hay ai làm cũng thành công, nhưng việc chủ động tìm hướng đi khác cho thấy người lao động đang phải suy nghĩ nhiều hơn về khả năng thích nghi, thay vì chỉ dựa vào một công việc ổn định.

Những câu chuyện như vậy cũng khiến tôi chú ý đến việc nhiều thí sinh hiện nay có vẻ dè dặt hơn với ngành Công nghệ thông tin.

Trong vài năm gần đây, làn sóng cắt giảm nhân sự ở một số doanh nghiệp công nghệ, cùng với sự cạnh tranh trong tuyển dụng, khiến hình ảnh một ngành nghề luôn rộng cửa với người lao động không còn hấp dẫn như trước. Trước đây, nhiều người chọn IT vì tin rằng chỉ cần học tốt, ra trường sẽ có việc làm với mức lương đáng mơ ước. Bây giờ, kỳ vọng ấy không còn dễ dàng trở thành hiện thực.

Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo cũng làm thay đổi cách ngành này vận hành. Nhiều công cụ AI có thể hỗ trợ viết mã, kiểm tra lỗi, tạo tài liệu và thực hiện một số công việc vốn cần nhiều thời gian của lập trình viên.

Điều đó giúp tăng năng suất, nhưng cũng đặt ra yêu cầu mới: người làm IT không chỉ cần biết viết mã mà còn phải hiểu vấn đề, thiết kế giải pháp, kiểm tra kết quả và chịu trách nhiệm về sản phẩm. Những công việc đơn giản, lặp lại có thể chịu áp lực lớn hơn, trong khi người có chuyên môn vững và khả năng giải quyết vấn đề vẫn có cơ hội phát triển.

Tuy nhiên, từ những biến động đó để kết luận IT đã hết thời thì có lẽ quá sớm. Một ngành nghề có thể không còn dễ kiếm tiền như giai đoạn trước, nhưng điều đó không có nghĩa nhu cầu về công nghệ biến mất.

Doanh nghiệp vẫn cần phần mềm, hệ thống dữ liệu, an ninh mạng và các giải pháp số. Điều thay đổi là tiêu chuẩn để được tuyển dụng, mức độ cạnh tranh và khả năng phân hóa thu nhập giữa những người có năng lực khác nhau.

Khi một ngành đang phát triển mạnh, mức lương hấp dẫn dễ khiến người ta đổ xô theo học. Nhưng nếu chỉ chọn ngành vì nghe nói lương cao, mà không thực sự phù hợp với công việc, không có nền tảng chuyên môn và không sẵn sàng học hỏi liên tục, người lao động rất dễ hụt hẫng khi thị trường đổi chiều.

PP