Vợ chồng Loan bằng tuổi, cưới nhau đã bốn năm. Trước đó, họ cảm nhận sức khỏe bình thường, nghĩ còn trẻ nên muốn chờ để mang thai tự nhiên, không khám tiền thai sản. Có những thời điểm, chị thấy khí hư vùng kín bất thường, nhiều hơn, đổi màu xanh, vàng và có mùi hôi, nhưng chỉ nghĩ do áp lực công việc và cuộc sống dẫn đến thay đổi nội tiết.
Loan thường nghĩ phụ nữ bị viêm phụ khoa là bình thường, do khó vệ sinh hơn nam giới và chưa từng tìm hiểu về HPV trước đó. Khi tiến sát tuổi 30 mà vẫn chưa có con, vợ chồng Loan cảm thấy lo lắng, cùng nhau khám tiền thai sản. Kết quả, vợ chồng chị cùng nhiễm HPV 16 và 51, là hai chủng nguy cơ cao dẫn tới ung thư, nên gia đình ưu tiên điều trị rồi mới mang bầu.
"Nhưng 6 tháng rồi vẫn chưa thoát khỏi tình trạng nhiễm virus này, tôi rất sốt ruột", Loan nói.
Vợ chồng buồn bã sau thời gian dài kết hôn nhưng khó có con. Ảnh minh họa: Vecteezy
Bác sĩ Nguyễn Đức Bá Đạt, Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, cho biết HPV lây chủ yếu qua đường tình dục, có hơn 200 type, trong đó khoảng 40 type ảnh hưởng vùng sinh dục, miệng và cổ họng. Phần lớn người trưởng thành từng nhiễm HPV mà không biết, do virus ít gây triệu chứng và có thể tự đào thải sau 1-2 năm, nhưng vẫn có khả năng lây cho người khác.
Nghiên cứu cho thấy phụ nữ nhiễm HPV dễ giảm khả năng mang thai, nam giới có thể suy giảm chất lượng tinh trùng, tăng nguy cơ sảy thai ở nữ khi tải lượng virus cao. Tỷ lệ nhiễm HPV suốt đời ở nam giới hơn 91%, nữ gần 85%, trong khi chưa có thuốc điều trị đặc hiệu.
Bác sĩ khuyến cáo phòng ngừa bằng lối sống lành mạnh, quan hệ an toàn, không dùng chung đồ cá nhân, khám phụ khoa và tầm soát ung thư cổ tử cung định kỳ. Các cặp vợ chồng nên khám tiền thai sản, tầm soát bệnh lây qua đường tình dục. Tiêm vaccine HPV là biện pháp hiệu quả giúp phòng bệnh.
Phụ nữ trẻ tiêm vaccine HPV để chuẩn bị mang thai. Ảnh: Hoàng Dương
Việt Nam hiện có hai loại vaccine phòng các chủng HPV phổ biến. Trong đó, vaccine Gardasil phòng 4 type gây sùi mào gà, ung thư cổ tử cung cho nữ giới 9-26 tuổi. Nữ từ 9 đến dưới 14 tuổi tiêm hai mũi, cách nhau 6-12 tháng, nữ từ 14-26 tuổi tiêm ba mũi.
Vaccine Gardasil 9 thế hệ mới phòng 9 type gây bệnh sùi mào gà, ung thư cổ tử cung, âm đạo, âm hộ, hầu họng, hậu môn. Vaccine tiêm cho cả nam nữ 9-45 tuổi. Trẻ từ 9 tuổi đến dưới 15 tuổi tiêm hai mũi, cách nhau 6-12 tháng, người từ 15-45 tuổi tiêm ba mũi trong vòng 6 tháng.
Khi được tiêm đủ liều, đúng lịch, vaccine có hiệu quả bảo vệ hơn 90% các bệnh ung thư và sùi mào gà do HPV. Một số nghiên cứu bước đầu ghi nhận, tiêm vaccine HPV ở nam giới nhiễm virus này có thể hỗ trợ cơ thể đào thải HPV tốt hơn, qua đó gián tiếp cải thiện một số yếu tố liên quan đến khả năng sinh sản. Dù vậy, vaccine HPV vẫn được sử dụng với mục đích dự phòng, không phải điều trị.
Hoàng Yến
*Tên nhân vật được thay đổi.