Thực phẩm lên men như kim chi, dưa chua, sữa chua, kombucha không chỉ ngon miệng mà còn chứa nhiều vi khuẩn có lợi cho sức khỏe đường ruột. Tuy nhiên, một số người khi ăn thực phẩm lên men có thể gặp tác dụng phụ do cơ thể không dung nạp.

Các dấu hiệu bất thường có xu hướng xảy ra ngay sau khi ăn thực phẩm lên men 5-10 phút hoặc chậm hơn. Một số triệu chứng dưới đây cho thấy cơ thể không dung nạp được thực phẩm lên men.

Đầy hơi và chướng bụng

Thực phẩm lên men có thể tạo ra khí trong quá trình tiêu hóa. Người bệnh thường bị đầy hơi nhẹ, triệu chứng nặng sẽ gây đau quặn bụng, khó chịu. Đầy hơi, chướng bụng do không dung nạp thực phẩm lên men gây xì hơi tần suất nhiều, mùi hôi do vi khuẩn lên men tạo ra nhiều axit hữu cơ và khí.

Đau bụng và chuột rút

Một số thực phẩm lên men như dưa cải bắp muối chua có thể gây khó tiêu, đau bụng và chuột rút. Bởi quá trình lên men sản sinh các amin sinh học như histamine và tyramine cùng với nồng độ axit lớn gây kích ứng, tăng đột ngột lượng vi khuẩn có lợi (probiotics) khiến hệ tiêu hóa không kịp thích nghi. Triệu chứng đau bụng, chuột rút có thể trầm trọng hơn nếu bạn ăn thực phẩm lên men khi bụng đói.

Tiêu chảy

Các vi khuẩn có lợi (còn gọi là probiotic) trong một số thực phẩm lên men có vai trò giảm tiêu chảy. Tuy nhiên, đối với một số người, chúng có thể làm thay đổi sự cân bằng của hệ vi sinh vật trong hệ tiêu hóa và dẫn đến những thay đổi trong nhu động ruột. Thực phẩm lên men có thể chứa FODMAP (loại thực phẩm chứa đường khó hấp thụ) làm lên men quá mức trong ruột, tạo khí và gây tiêu chảy.

Mẫn ngứa

Nếu người bệnh bị ngứa hoặc nổi mẩn sau khi ăn thực phẩm lên men kèm theo các triệu chứng rối loạn tiêu hóa khác có thể là dấu hiệu không dung nạp histamine hoặc dị ứng thực phẩm. Người bệnh nên đi khám để bác sĩ kiểm tra, xác định nguyên nhân và tránh biến chứng. Người có cơ địa không dung nạp histamine nên tránh hoàn toàn các thực phẩm lên men.

Để giảm tác dụng phụ khi ăn các món giàu lợi khuẩn này, người lớn nên bắt đầu với lượng nhỏ để cơ thể quen dần (khoảng 100-150 g mỗi ngày). Nên ăn dưa muối chín tới, tránh ăn dưa muối xổi (còn xanh, cay) vì chứa nhiều nitrit. Ưu tiên sữa chua không đường, ít béo như sữa chua Hy Lạp giúp tăng lợi khuẩn, ổn định tiêu hóa.

Lưu ý sử dụng thực phẩm ngâm chua trong một tuần sau khi muối. Bởi thực phẩm muối chua để quá lâu dễ sinh độc tố aflatoxin từ nấm mốc, làm tăng nguy cơ ung thư gan. Nên tự muối dưa chua, kim chi để kiểm soát lượng muối và gia vị thêm vào, góp phần bảo vệ sức khỏe gan nói riêng và sức khỏe tổng thể nói chung.

Anh Chi (Theo EveryDay Health)