Trả lời:

Việt Nam hiện đã có các vaccine phòng ngừa 5 nhóm huyết thanh não mô cầu lưu hành gây bệnh phổ biến là A, B, C, Y và W. Trong đó, 3 loại vaccine não mô cầu tứ giá thế hệ mới, phòng bốn nhóm huyết thanh A, C, Y và W, loại sớm nhất có thể tiêm cho trẻ từ 6 tuần tuổi. Vaccine thế hệ mới phòng não mô cầu nhóm B tiêm cho trẻ từ 2 tháng tuổi và vaccine não mô cầu phòng hai nhóm B và C, tiêm từ 6 tháng tuổi.

Theo thông tin kê toa của nhà sản xuất, vaccine não mô cầu nhóm B có thể tiêm kết hợp với nhiều loại vaccine khác trong cùng một buổi tiêm như: não mô cầu tứ giá phòng các nhóm A, C, Y và W, cúm, 6 trong 1, phế cầu, viêm gan B, sởi, thủy đậu... Trẻ sẽ được tiêm ở các vị trí khác nhau. Điều này không làm thay đổi đáp ứng miễn dịch của từng loại vaccine và không làm tăng phản ứng sau tiêm ngừa.

Trong bối cảnh bệnh não mô cầu diễn biến phức tạp với nhiều ca nhiễm não mô cầu được phát hiện, kết hợp với sự giao lưu trong nước và quốc tế, dịch tễ não mô cầu càng khó dự đoán. Vì vậy, bạn nên sắp xếp cho bé tiêm ngừa đầy đủ các nhóm huyết thanh não mô cầu cũng như các loại vaccine khác để được bảo vệ sớm.

Khi đi tiêm, người dân nên tuân thủ quy trình theo hướng dẫn của bác sĩ, điều dưỡng hoặc nhân viên y tế tại cơ sở tiêm chủng. Mọi người cần ở lại cơ sở tiêm chủng để theo dõi phản ứng sau tiêm tối thiểu 30 phút, sau đó tiếp tục theo dõi tại nhà trong vòng 24-48 giờ. Thông thường, các phản ứng sau tiêm thường gặp như đau, sưng, nổi cục cứng, sốt, khó chịu, mệt mỏi..., sẽ tự hết sau 1-2 ngày mà không cần điều trị. Trường hợp bị sốt cao trên 38,5 độ C có thể dùng thuốc hạ sốt theo hướng dẫn của bác sĩ.

Bệnh do não mô cầu là bệnh truyền nhiễm cấp tính nguy hiểm. Vi khuẩn thường trú ở vùng hầu họng, lây lan qua đường hô hấp khi hít phải giọt bắn hoặc vô tình tiếp xúc với bề mặt cứng nhiễm mầm bệnh. Trong cộng đồng, tỷ lệ người khỏe mạnh mang vi khuẩn lên tới 10-20%, cao hơn khi ở trong vùng dịch, là nguồn lây nguy hiểm cho các nhóm nguy cơ cao như trẻ em, người cao tuổi, có bệnh nền, phụ nữ mang thai.

Hai thể bệnh thường gặp do não mô cầu xâm lấn là viêm màng não và nhiễm khuẩn huyết, ngoài ra có thể kết hợp cả hai thể hoặc một số thể khác ít gặp hơn. Bệnh có tỷ lệ tử vong cao, cứ hai người nhiễm thì có một người tử vong nếu không được điều trị kịp thời. Ngay cả khi được phát hiện sớm và điều trị tích cực, tỷ lệ tử vong vẫn còn cao. Bên cạnh đó, khoảng 20% người sống sót sau não mô cầu xâm lấn có nguy cơ gặp biến chứng nặng nề như cụt chi, tổn thương não, liệt, điếc...

Đáng lưu ý, triệu chứng ban đầu của bệnh thường khó nhận biết như sốt, ho, đau họng, mệt mỏi, dễ bị nhầm lẫn với viêm họng, cảm lạnh, cúm. Song, bệnh diễn tiến nặng nhanh, có nguy cơ tử vong trong chưa đầy 24 giờ từ khi khởi phát triệu chứng.

Bác sĩ Huỳnh Trần An Khương
(Chuyên viên Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC)