Trả lời:

Dùng vôi ăn trầu bôi lên vùng mặt sưng khi mắc quai bị là mẹo dân gian được truyền miệng, được cho là giúp giảm sưng nhờ tính kiềm. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng khoa học chứng minh vôi có thể tiêu diệt virus quai bị hay điều trị bệnh hiệu quả.

Ngược lại, vôi có tính kiềm mạnh dễ gây nóng rát, phỏng nhẹ, kích ứng da, làm mất lớp bảo vệ tự nhiên. Khi đó, vi khuẩn dễ xâm nhập vào tuyến mang tai đang viêm, khiến tình trạng sưng đau nặng hơn, có thể dẫn đến áp xe hoặc nhiễm trùng.

Bệnh quai bị do virus thuộc họ Paramyxoviridae gây ra, dễ lây truyền theo đường hô hấp khi tiếp xúc với nước bọt hoặc đồ vật có dính virus. Nếu phát hiện và điều trị sớm, bệnh có thể khỏi trong vòng 7-10 ngày kể từ thời điểm xuất hiện triệu chứng đầu tiên.

Khi kéo dài, quai bị gây nhiều biến chứng nghiêm trọng cho sức khỏe như viêm tinh hoàn có thể dẫn đến teo tinh hoàn, gây vô sinh ở nam, viêm buồng trứng ở nữ, viêm màng não, rối loạn chức năng gan, viêm cơ tim, nhồi máu phổi, xuất huyết giảm tiểu cầu.

Khi điều trị cho con, bạn cần lưu ý cách ly tại nhà đến khi khỏi bệnh nhằm tránh lây lan cho người khác, cho con ăn đủ chất dinh dưỡng, uống đủ nước, ngủ đủ giấc và tuân thủ theo phương pháp điều trị của bác sĩ. Không điều trị quai bị bằng những phương pháp dân gian như dùng mực tàu, lọ nồi, đắp lá cây, hay dán cao vào vùng sưng. Khi có triệu chứng ói nhiều, đau đầu, đau bụng ngay cả là khi vùng sưng ở mang tai đã giảm, nên đưa con đi khám ngay để kịp thời điều trị.

Bệnh quai bị hiện đã có thể phòng ngừa bằng hai loại vaccine phối hợp phòng sởi - quai bị - rubella cho trẻ em và người lớn là Priorix (Bỉ) và MMR II (Mỹ) cùng vaccine phối hợp phòng sởi - quai bị - rubella - thủy đậu Proquad (Mỹ). Trong đó, vaccine MMR II và Proquad tiêm cho trẻ từ 12 tháng tuổi còn Priorix có thể tiêm cho trẻ từ 9 tháng tuổi. Phụ nữ nên hoàn tất lịch tiêm trước khi có thai ba tháng hoặc tối thiểu một tháng tùy theo loại vaccine.

ThS.BS Nguyễn Văn Quảng
Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC