Trả lời:

Zona thần kinh là bệnh nhiễm trùng cấp tính do virus Varicella zoster gây ra, cũng chính là tác nhân gây thủy đậu. Sau khi một người khỏi thủy đậu, virus không biến mất hoàn toàn mà trú ẩn trong các hạch thần kinh ở trạng thái "ngủ đông". Trong điều kiện bình thường, hệ miễn dịch sẽ kiểm soát và giữ virus ở trạng thái bất hoạt. Tuy nhiên, khi hàng rào miễn dịch suy giảm vì tuổi cao, bệnh mạn tính, căng thẳng kéo dài, dùng thuốc ức chế miễn dịch..., virus sẽ tái hoạt và gây ra zona thần kinh.

Dù không trực tiếp gây bệnh, rượu bia là một yếu tố âm thầm làm tăng nguy cơ virus zona bùng phát khi hệ miễn dịch suy yếu.

Rượu bia không trực tiếp "đánh thức" virus Varicella zoster, nhưng lại tác động đến hệ miễn dịch. Uống nhiều rượu bia và trong thời gian dài làm suy giảm hoạt động của tế bào lympho T. Đây là nhóm tế bào đóng vai trò trung tâm trong việc kiểm soát các virus tiềm ẩn trong cơ thể. Khi số lượng và chất lượng lympho T giảm, khả năng giám sát miễn dịch suy yếu, tạo điều kiện cho virus zona tái hoạt.

Bên cạnh đó, rượu bia còn có thể làm cơ thể rơi vào tình trạng viêm mạn tính mức độ thấp, khiến hệ miễn dịch vừa phải đối phó với tình trạng viêm toàn thân, vừa không đủ hiệu quả để kìm hãm virus tiềm ẩn. Rượu bia còn làm giảm khả năng hấp thu và dự trữ các vi chất cần thiết cho miễn dịch. Những người uống rượu bia nhiều thường thiếu kẽm, vitamin nhóm B như B6 và folate do giảm hấp thu tại ruột, khiến hệ miễn dịch không thể vận hành trơn tru, khả năng kiểm soát virus yếu đi.

Ngoài ra, rượu bia còn làm rối loạn hệ vi sinh đường ruột, làm giảm khả năng chống lại nhiễm trùng của cơ thể, khiến quá trình hồi phục khi mắc bệnh kéo dài hơn. Do đó, người uống rượu bia nhiều không chỉ có nguy cơ cao mắc zona thần kinh mà còn dễ bị bệnh nặng và lâu khỏi hơn.

Ngoài các tổn thương da đau rát, người mắc zona thần kinh có thể đối mặt với đau dây thần kinh kéo dài nhiều tháng, thậm chí nhiều năm sau khi tổn thương da đã lành. Cơn đau có thể dai dẳng, như điện giật, bỏng rát, ảnh hưởng nghiêm trọng đến giấc ngủ, khả năng lao động và chất lượng sống. Ở một số trường hợp, zona thần kinh còn gây biến chứng nguy hiểm như viêm dây thần kinh mắt, giảm thị lực hoặc mù lòa, liệt một phần cơ mặt...

Do đó, mọi người nên hạn chế rượu bia, tránh uống nhiều và kéo dài, duy trì lối sống lành mạnh, ngủ đủ giấc, kiểm soát stress, bổ sung dinh dưỡng đầy đủ và quản lý tốt các bệnh mạn tính, giúp cơ thể duy trì khả năng kiểm soát virus tiềm ẩn. Bên cạnh đó, hiện zona thần kinh có thể phòng ngừa nhờ vaccine Shingrix (GSK), giảm nguy cơ mắc đến 97% ở người trên 50 tuổi, giảm biến chứng đau dây thần kinh và các biến chứng khác hơn 90%. Người từ 50 tuổi trở lên tiêm hai mũi, cách nhau hai tháng, người từ 18 tuổi có bệnh lý nền tiêm hai mũi, cách nhau một tháng.

ThS.BS Ngô Thị Kim Phượng
(Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC)