Trực tràng là đoạn cuối của ruột già, dài khoảng 11-15 cm, nằm ngay phía trên hậu môn, có chức năng chứa phân trước khi thải ra ngoài. Ung thư trực tràng xảy ra khi các tế bào niêm mạc trực tràng bị đột biến, tăng sinh bất thường và hình thành khối u. Nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời, khối u có thể xâm lấn sâu vào thành ruột, lan đến các cơ quan lân cận hoặc di căn đến gan, phổi, nhiều cơ quan khác.

ThS.BS Lưu Văn Đạt, Khoa Ngoại tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết phẫu thuật là phương pháp điều trị ung thư trực tràng phổ biến, nhất là ở giai đoạn sớm. Mục tiêu nhằm loại bỏ triệt để khối u, hạch lân cận cùng các tổ chức di căn, giải quyết các biến chứng do khối u gây ra như tắc ruột, chảy máu, đau đớn khi khối u phát triển lớn, xâm lấn.

Tùy giai đoạn bệnh, kích thước, vị trí của khối u, tình trạng sức khỏe tổng thể của người bệnh, bác sĩ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp giúp bảo tồn tối đa chức năng đại tiện tự nhiên.

Cắt bỏ niêm mạc và bóc tách dưới niêm mạc qua nội soi ống tiêu hóa

Khi khối u khu trú ở lớp niêm mạc hoặc mới xâm lấn nông xuống lớp dưới niêm mạc của trực tràng, bác sĩ có thể sử dụng các kỹ thuật điều trị ít xâm lấn như cắt bỏ niêm mạc EMR (Endoscopic Mucosal Resection), bóc tách dưới niêm mạc ESD (Endoscopic Submucosal Dissection).

Dụng cụ nội soi chuyên dụng được đưa qua đường hậu môn để bóc tách, cắt bỏ tổn thương mà không cần mở ổ bụng hoặc cắt đoạn trực tràng, bảo tồn tối đa cấu trúc giải phẫu cũng như chức năng đường tiêu hóa. Người bệnh thường không cần tạo hậu môn nhân tạo, vẫn có thể đại tiện bình thường sau điều trị.

Phẫu thuật nội soi qua đường hậu môn

Trường hợp ung thư trực tràng giai đoạn sớm nhưng khối u đã xâm lấn sâu hơn qua lớp niêm mạc, bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật nội soi qua đường hậu môn như TAE (Transanal Excision) hoặc TAMIS (Transanal Minimally Invasive Surgery) để cắt bỏ tổn thương cùng với một phần mô lành xung quanh nhằm đảm bảo diện cắt an toàn.

Sau khi loại bỏ khối u, thành trực tràng được khâu lại trong cùng một thì phẫu thuật. Theo bác sĩ Đạt, người bệnh thường không cần làm hậu môn nhân tạo và có thể duy trì chức năng đại tiện tự nhiên vì không phải cắt bỏ đoạn trực tràng lớn.

Cắt bỏ trực tràng bảo tồn cơ thắt

Các phương pháp cắt bỏ trực tràng nhưng vẫn bảo tồn được cơ thắt hậu môn như TME (Total Mesorectal Excision) hoặc LAR (Low Anterior Resection) được chỉ định trong trường hợp ung thư tiến triển, khối u xâm lấn sâu thành trực tràng, nằm cách xa hậu môn. Phần trực tràng chứa khối u cùng với các mô mỡ, hạch bạch huyết xung quanh được cắt bỏ. Phần đại tràng còn lại được nối với trực tiếp với đoạn trực tràng còn lại hoặc ống hậu môn nhằm duy trì sự liên tục của ống tiêu hóa, bảo tồn chức năng đại tiện tự nhiên.

Theo bác sĩ Đạt, những khối u trực tràng nằm gần hậu môn hoặc có nguy cơ ảnh hưởng đến cơ thắt hậu môn, bác sĩ có thể chỉ định hóa trị hoặc xạ trị trước phẫu thuật nhằm thu nhỏ kích thước. Nếu người bệnh đáp ứng tốt với hóa trị hoặc xạ trị trước mổ, cơ hội bảo tồn hậu môn và duy trì chức năng đại tiện tự nhiên sẽ cao hơn.

Bác sĩ Đạt cho hay nhờ tiến bộ trong kỹ thuật phẫu thuật và điều trị đa mô thức, tiên lượng của người bệnh ung thư trực tràng ngày càng cải thiện. Phát hiện sớm bệnh, lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, theo dõi sau điều trị, góp phần nâng cao hiệu quả điều trị, nâng cao chất lượng cuộc sống, kéo dài thời gian sống cho người bệnh.

Thanh Long