Ướp gia vị là bước quan trọng để tăng hương vị, nhưng thời gian ướp bao lâu là "điểm rơi" hoàn hảo thì không phải ai cũng nắm rõ. Dưới đây là những tác động tiêu cực của việc ướp thịt quá thời gian cần thiết.
Muối hút mất nước ngọt
Muối và nước mắm hoạt động theo cơ chế thẩm thấu. Ở thời gian vừa đủ, chúng giúp cấu trúc protein giãn nở để giữ nước. Tuy nhiên, nếu vượt quá ngưỡng an toàn (thường là trên 60 phút với thịt thái miếng nhỏ), muối sẽ hút ngược nước từ trong tế bào thịt ra ngoài.
Kết quả là miếng thịt mất độ ẩm tự nhiên. Khi rang, rán hoặc nướng, thịt nhanh khô, xác và dai. Người ăn sẽ cảm thấy vị mặn gắt ở lớp vỏ bên ngoài trong khi bên trong lại nhạt và thiếu độ ngọt mềm.
Ướp muối lâu có thể làm mất nước ngọt của thịt. Ảnh minh họa: Bùi Thủy
Axit làm thịt bị bở
Các thành phần có tính axit như giấm, chanh, mẻ hay các loại sốt chua ngọt thường được dùng để làm mềm thịt. Tuy nhiên, axit có khả năng "nấu chín" protein mà không cần nhiệt.
Nếu ướp quá lâu, cấu trúc sợi thịt bị phá vỡ hoàn toàn, chuyển từ trạng thái mềm sang bở nát. Hiện tượng này đặc biệt dễ thấy ở các món bò nướng hoặc xào, khi miếng thịt mất đi độ đàn hồi và độ giòn sần sật đặc trưng.
Đường khiến món ăn nhanh cháy
Đường, mật ong hay các loại sốt ngọt chứa nhiều carbohydrate. Khi gặp nhiệt độ cao, chúng xảy ra phản ứng caramel hóa rất nhanh. Ướp đường lâu khiến gia vị ngấm sâu, khi nướng hoặc chiên, lớp đường bên ngoài sẽ cháy đen và tạo vị đắng trước khi phần thịt bên trong kịp chín tới.
Thịt xiên nướng. Ảnh: Bùi Thủy
Thời gian ướp bao nhiêu là đủ?
Với các món ăn gia đình thông thường, bạn chỉ cần tuân thủ quy tắc thời gian sau:
Thịt thái mỏng, thịt băm:15 - 20 phút.
Thịt thái miếng dày, cốt lết:30 - 60 phút.
Tảng thịt lớn (nướng, quay): Có thể ướp lâu hơn, nhưng nên tách riêng gia vị. Hãy ướp các loại gia vị khô, lá thơm trước. Muối và các loại sốt có axit, đường chỉ nên cho vào khoảng 30-45 phút trước khi nấu.
Đối với những loại thịt hảo hạng như bò Wagyu hay gà đồi thả vườn, các đầu bếp khuyên nên hạn chế tẩm ướp cầu kỳ. Chỉ cần một chút muối tiêu rắc ngay trước khi lên lửa là đủ để tôn vinh hương vị nguyên bản của nguyên liệu.
Mẹo nhỏ từ đầu bếp Âu: Lau khô trước khi "lên lửa"
Một kỹ thuật "bất di bất dịch" của các đầu bếp phương Tây để có món áp chảo hay nướng hoàn hảo là dùng khăn giấy thấm thật khô bề mặt thịt trước khi chế biến. Nguyên lý rất đơn giản: độ ẩm là "kẻ thù" của phản ứng Maillard (phản ứng tạo màu nâu và mùi thơm cháy cạnh đặc trưng).
Nếu bề mặt thịt còn ướt, khi gặp nhiệt, năng lượng sẽ tiêu tốn cho việc làm bay hơi nước thay vì làm chín thịt. Điều này vô tình biến món chiên, nướng của bạn thành món "thịt luộc" trong chính nước của nó, khiến miếng thịt thâm xám và nhạt nhẽo. Chỉ khi bề mặt khô ráo, thịt mới nhanh chóng sém vàng, tạo lớp vỏ caramen hấp dẫn bên ngoài và giữ trọn độ mọng nước bên trong.
Bùi Thủy