Tuchel và bài toán chọn quân dự World Cup 2026

Khi bước vào đợt tập trung quốc tế cuối cùng trước khi công bố danh sách sơ bộ dự World Cup 2026, Tuchel hiểu rằng ông đang tiến gần thời điểm phải đưa ra những quyết định quan trọng nhất kể từ khi dẫn dắt tuyển Anh.

Nhà cầm quân người Đức cho biết ông làm việc với danh sách khoảng 55 cầu thủ. Tuy nhiên, việc rút gọn xuống còn 26 cái tên không đơn thuần là phép cộng trừ về chuyên môn, mà còn là bài toán về cấu trúc đội hình, vai trò và tính cách.

"Điều quan trọng không chỉ là chọn cầu thủ giỏi nhất, mà là chọn người phù hợp với nhu cầu của đội bóng", Tuchel nhấn mạnh. "Chúng tôi phải xem xét cả tính cách, khả năng hòa nhập, và việc cầu thủ có sẵn sàng chấp nhận vai trò không phải lúc nào cũng là đá chính hay không".

Khi đội hình nhiều sao trở thành bài toán. Trong lịch sử các kỳ World Cup, không ít đội tuyển sở hữu dàn cầu thủ chất lượng cao nhưng lại thất bại vì mất cân bằng nội bộ. Việc nhiều ngôi sao cùng tồn tại trong một đội hình, nhưng không phải ai cũng được đá chính, có thể tạo ra căng thẳng âm thầm.

Tuyển Anh hiện tại cũng đối mặt tình huống tương tự, đặc biệt ở hàng tiền vệ tấn công - nơi tập trung nhiều cầu thủ có trình độ tương đương. Bài toán đặt ra là làm sao giữ được sự hài hòa khi không phải ai cũng có suất đá chính.

Cựu hậu vệ Christian Ziege từng trải nghiệm điều này tại World Cup 1998. Khi đó, tuyển Đức được đánh giá rất cao nhưng lại dừng bước ở tứ kết sau trận thua Croatia 0-3. "Chúng tôi có quá nhiều cầu thủ nghĩ rằng mình phải đá chính", Ziege nói. "Nếu phải chọn giữa hai người cùng vị trí, người bị loại sẽ không vui. Và điều đó ảnh hưởng đến bầu không khí toàn đội".

Áp lực lựa chọn nhân sự không phải câu chuyện mới của tuyển Anh. Tại World Cup 1998, HLV Glenn Hoddle gây tranh cãi khi loại Paul Gascoigne, dù đây là một trong những cầu thủ giàu ảnh hưởng nhất của bóng đá Anh thời điểm đó.

Quyết định này được cho là xuất phát từ lo ngại rằng Gascoigne, nếu không chắc suất đá chính, có thể trở thành điểm gây xáo trộn trong phòng thay đồ - cả từ áp lực nội bộ lẫn truyền thông.

Tương tự, HLV Didier Deschamps từng thừa nhận việc Samir Nasri không hài lòng khi bị hạn chế vai trò đã ảnh hưởng đến bầu không khí chung, và là một phần lý do khiến ông không triệu tập tiền vệ này ở World Cup 2014.

Trong một giải đấu kéo dài và giàu áp lực như World Cup, yếu tố tinh thần và sự ổn định nội bộ có thể quan trọng không kém chất lượng cá nhân.

Tuchel nhiều lần nhấn mạnh mục tiêu xây dựng "tinh thần anh em" trong đội tuyển Anh. Ông đánh giá cao những cầu thủ không chỉ đóng góp chuyên môn, mà còn mang lại năng lượng tích cực trong tập thể, như các lão tướng Jordan Henderson hay Dan Burn.

Cựu HLV Thụy Sĩ Ottmar Hitzfeld cho rằng các đội tuyển thành công thường có một bộ khung cố định. "Tôi thường giữ khoảng 16 hoặc 17 cầu thủ ổn định trong mỗi đợt tập trung, chỉ bổ sung thêm vài người. Bạn không thể thay đổi đội tuyển quá nhiều", Hitzfeld nói. Ông cũng nhấn mạnh rằng phong độ ở CLB không phải lúc nào cũng phản ánh đúng giá trị của cầu thủ trong môi trường đội tuyển.

Có nên mạo hiểm với "quân bài lạ"? Dù tính ổn định được đặt lên hàng đầu, lịch sử World Cup vẫn ghi nhận nhiều quyết định gây bất ngờ trong khâu lựa chọn nhân sự.

Trường hợp của Theo Walcott tại World Cup 2006 là ví dụ điển hình. Khi đó, Walcott được triệu tập khi mới 17 tuổi và không thi đấu phút nào, trong khi hai phương án giàu kinh nghiệm hơn là Jermain Defoe và Darren Bent lại bị bỏ qua.

HLV Sven-Goran Eriksson sau này giải thích rằng ông đánh cược vào Walcott và cho rằng cầu thủ ở vị trí cuối danh sách sẽ khó tạo ra khác biệt quyết định: "Cầu thủ được chọn ở vị trí thứ 23 sẽ không giúp bạn vô địch World Cup".

Ở chiều ngược lại, World Cup cũng từng chứng kiến những "canh bạc" thành công. Tại giải đấu năm 1982, HLV Enzo Bearzot gây tranh cãi khi triệu tập Paolo Rossi sau quãng thời gian dài bị treo giò vì bê bối dàn xếp tỷ số.

Ban đầu, Rossi bị nghi ngờ về phong độ và thể trạng, nhưng ông trở thành nhân tố quyết định giúp Italy vô địch World Cup với những bàn thắng quan trọng ở các vòng knock-out và chung kết.

Những quyết định này phản ánh thực tế - trong giải đấu ngắn ngày như World Cup, đôi khi HLV sẵn sàng đặt niềm tin vào yếu tố bất ngờ, thay vì chỉ dựa vào sự ổn định đã được kiểm chứng. Chính Tuchel cũng đang đứng trước một bài toán tương tự theo một cách khác - cân nhắc giữa việc trao cơ hội cho các tài năng trẻ và việc bảo vệ họ khỏi áp lực quá sớm.

Nhà cầm quân người Đức để ngỏ khả năng trao cơ hội cho Max Dowman - tài năng 16 tuổi vừa trở thành cầu thủ ghi bàn trẻ nhất Ngoại hạng Anh trong màu áo Arsenal. Nhưng Tuchel vẫn quyết định chưa triệu tập Dowman dịp này, vì không muốn gia tăng áp lực cho cầu thủ sinh năm 2009. Ông nhấn mạnh đây là một tài năng xuất sắc, đang phát triển trong môi trường lý tưởng tại Arsenal, nơi tính cạnh tranh và kỷ luật tập thể được đặt lên hàng đầu.

"Cậu ấy đang ở một môi trường rất tốt để phát triển và cạnh tranh thời gian thi đấu", Tuchel nói. "Chúng tôi luôn có khả năng triệu tập cậu ấy, thậm chí là cho World Cup. Nhưng với các cầu thủ trẻ, điều quan trọng là giữ được sự hứng khởi và không đặt quá nhiều áp lực quá sớm. Không có lý do gì để gọi cậu ấy lên lúc này và tạo thêm áp lực, nhưng mọi khả năng vẫn đang mở".

Những câu chuyện trong quá khứ cho thấy thành công ở World Cup không chỉ phụ thuộc vào đội hình xuất phát, mà còn nằm ở toàn bộ cấu trúc 26 cầu thủ - từ trụ cột, dự bị cho đến những nhân tố mang lại sự cân bằng trong phòng thay đồ.

Với Tuchel, bài toán hiện tại không đơn thuần là chọn ai giỏi hơn, mà là chọn ai phù hợp hơn với hệ thống và mục tiêu chung. Danh sách cuối cùng của ông vì thế sẽ phản ánh rõ triết lý: sẵn sàng hy sinh những cái tên lớn nếu điều đó mang lại sự ổn định cho tập thể tuyển Anh tại World Cup.

Hồng Duy (theo BBC)