"Không bên nào thắng trong cuộc chiến thuế quan và chiến tranh thương mại. Sự cưỡng ép cùng áp lực không thể giải quyết vấn đề, chủ nghĩa bảo hộ gây tổn hại đến lợi ích của tất cả các bên", phát ngôn viên đại sứ quán Trung Quốc tại Mỹ Lưu Bằng Vũ ngày 12/1 cho hay.
Tuyên bố được đưa ra nhằm phản ứng việc Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo áp thuế 25% với bất kỳ quốc gia nào giao thương với Iran, trong bối cảnh căng thẳng Washington - Tehran leo thang.
"Trung Quốc kiên quyết phản đối mọi lệnh trừng phạt đơn phương bất hợp pháp cũng như việc áp dụng quyền tài phán bên ngoài lãnh thổ. Chúng tôi sẽ thực hiện mọi biện pháp cần thiết để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình", ông Lưu nhấn mạnh.
Cờ Mỹ (trái) và cờ Trung Quốc tại một cuộc đàm phán về thương mại và thuế quan tại Geneva, Thụy Sĩ tháng 5/2025. Ảnh: AFP
Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Iran, chiếm khoảng 30% tổng kim ngạch ngoại thương và tới 90% lượng dầu xuất khẩu của nước này. Tuy nhiên, theo báo cáo mới nhất của Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) công bố cuối tháng 12/2025, kim ngạch thương mại giữa Trung Quốc và Iran đã giảm tới 24% trong 11 tháng đầu tiên của năm ngoái.
Tại cuộc họp báo ở Bắc Kinh hôm nay, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh cũng đưa ra quan điểm tương tự khi khẳng định Bắc Kinh "sẽ kiên quyết bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp" của mình.
Trả lời câu hỏi về khuyến cáo đi lại ở Iran dành cho công dân Trung Quốc, bà Mao cho biết Bắc Kinh đang "theo dõi sát sao diễn biến tình hình" và sẽ thực hiện mọi biện pháp cần thiết để bảo vệ an toàn của người dân. Mỹ và Thụy Điển trước đó đã kêu gọi công dân của họ lập tức rời Iran.
Chính sách thuế ông Trump mới công bố mang tính toàn cầu, nhưng dự kiến ảnh hưởng nặng nề nhất đến các nền kinh tế lớn, đặc biệt là Trung Quốc và Ấn Độ do mối quan hệ thương mại và năng lượng sâu rộng của hai nước với Iran. Các bên khác bị ảnh hưởng bao gồm Thổ Nhĩ Kỳ, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất và Liên minh châu Âu.
Động thái của chính quyền Trump diễn ra trong bối cảnh căng thẳng Washington - Tehran gia tăng, liên quan làn sóng biểu tình phản đối chính phủ tại hàng loạt thành phố ở Iran. Các cuộc biểu tình khởi phát từ ngày 28/12/2025, do giới thương nhân bất mãn với tình hình kinh tế Iran và đồng rial mất giá.
Giới chức Iran cáo buộc "các đặc vụ khủng bố" Israel và Mỹ đang kích động bạo loạn, trong khi Bộ Ngoại giao Mỹ bác bỏ và nói rằng Tehran đang "đánh lạc hướng dư luận khỏi những vấn đề nội bộ".
Huyền Lê (Theo AFP, SCMP)