"Tôi đã được Thủ tướng Takaichi thông báo rằng bà ấy sẽ giải tán Hạ viện ngay từ giai đoạn đầu kỳ họp thường niên của quốc hội", Hirofumi Yoshimura, một trong những lãnh đạo của đảng Duy Tân Nhật Bản (JIP), nói hôm nay.
Yoshimura nói thêm Thủ tướng Takaichi cũng cho biết bà dự kiến tổ chức cuộc họp báo vào ngày 19/1 để giải thích rõ hơn về quyết định này.
Thủ tướng Nhật Bản hôm nay cũng thông báo ý định giải tán Hạ viện cho Shunichi Suzuki, tổng thư ký đảng Dân chủ Tự do (LDP) cầm quyền của bà. Ông Suzuki nói với phóng viên rằng cuộc bầu cử một phần nhằm tìm kiếm sự ủng hộ của công chúng đối với liên minh hiện tại giữa LDP và JIP, vốn chỉ mới hình thành gần đây sau khi đối tác cũ rút khỏi liên minh cầm quyền.
Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi trong bài phát biểu tại Tokyo ngày 6/1. Ảnh: AFP
Bà Takaichi được bổ nhiệm làm nữ thủ tướng đầu tiên của Nhật Bản vào tháng 10/2025 và nội các của bà đang nhận được tỷ lệ ủng hộ khoảng 70%. Tuy nhiên, khối cầm quyền chỉ đang nắm thế đa số mong manh ở Hạ viện, điều này sẽ cản trở khả năng thúc đẩy các chương trình nghị sự đầy tham vọng của chính phủ.
Đảng Komeito, đối tác cũ của liên minh cầm quyền, đã chấm dứt mối quan hệ 26 năm với LDP vào năm ngoái với lý do đảng này không siết chặt các quy định về tài trợ sau bê bối quỹ đen gây tổn hại danh tiếng. Trong vụ bê bối, 85 thành viên LDP đã bị kết luận không kê khai thu nhập trung thực, một số lãnh đạo bị cáo buộc bỏ túi hàng triệu USD tiền quỹ của đảng.
Nếu bà Takaichi giải tán Hạ viện vào 23/1, tức ngày đầu tiên của kỳ họp quốc hội, cuộc bầu cử sớm nhiều khả năng diễn ra vào 8/2, theo truyền thông địa phương.
Bằng cách rút ngắn thời gian giữa thời điểm giải tán quốc hội và tổng tuyển cử, Thủ tướng Takaichi nhiều khả năng đang hy vọng sẽ hạn chế tác động của cuộc bầu cử đến tranh luận tại quốc hội về dự luật ngân sách cho năm tài chính sắp tới, theo Yomiuri.
Nội các của bà đã thông qua ngân sách kỷ lục 122,3 nghìn tỷ yên (768 tỷ USD) cho năm tài chính bắt đầu từ tháng 4/2026. Bà Takaichi cam kết sẽ sớm được quốc hội chấp thuận để giải quyết lạm phát và củng cố nền kinh tế lớn thứ tư thế giới.
Khối cầm quyền hiện nắm thế thiểu số tại Thượng viện. Bà Takaichi được cho là hy vọng việc có được thế đa số lớn hơn sau cuộc tổng tuyển cử sẽ giúp bà "chủ động" hơn về chi tiêu của chính phủ.
Thanh Tâm (Theo AFP, Yomiuri)