Thanh tra Chính phủ: Petimex 'găm' xăng dầu liên tục, có ngày vượt 500%

Thanh tra Chính phủ xác định Petimex và hai công ty con có hành vi “găm” xăng dầu kéo dài 15-29 ngày, có ngày lượng tồn kho cao hơn 500% so với mức trung bình ba tháng trước.

Thông tin được nêu tại kết luận việc chấp hành pháp luật trong mua bán, kinh doanh xăng dầu tại Công ty cổ phần Thương mại Dầu khí Đồng Tháp (Petimex), do Thanh tra Chính phủ vừa ban hành.

Ngoài hai nhóm hồ sơ có dấu hiệu vi phạm hình sự đã được chuyển cơ quan điều tra, Thanh tra Chính phủ còn chỉ ra 3 nhóm vi phạm hành chính trong hoạt động kinh doanh xăng dầu của Petimex.

Tồn kho lúc thiếu, lúc tăng vọt

Theo kết luận, trong tháng 3/2026, Petimex cùng hai công ty con là Nhiên liệu Đồng Tháp và Nhiên liệu Tây Đô có những ngày lượng xăng dầu tồn kho vượt quá 150% so với mức trung bình của ba tháng trước đó.

Tình trạng này kéo dài liên tục từ 15 đến 29 ngày, có ngày lượng tồn kho cao hơn 500%. Thanh tra Chính phủ xác định đây là hành vi "găm hàng", có thể bị phạt từ 40 đến 60 triệu đồng.

Thời điểm này, thị trường xăng dầu thế giới biến động mạnh do xung đột Trung Đông. Giá RON95 có lúc tăng gần 27% chỉ trong vài ngày, kéo giá cơ sở trong nước chịu áp lực tăng mạnh và cơ quan quản lý phải sử dụng Quỹ bình ổn để hạn chế tác động đến người tiêu dùng.

Trong bối cảnh giá xăng dầu tăng nhanh, Thanh tra ghi nhận lượng tồn kho tại Petimex và hai công ty con nhiều ngày vượt xa mức bình quân trước đó. Kết luận thanh tra không nêu động cơ của việc giữ lượng hàng lớn này.

Ở chiều ngược lại, trong quý I/2026, có 28 ngày lượng xăng RON95 tồn kho theo ngày của Petimex chỉ từ 3 triệu đến hơn 12,7 triệu lít, thấp hơn mức dự trữ lưu thông bắt buộc tối thiểu. Hành vi này có thể bị xử phạt hành chính từ 120 đến 140 triệu đồng.

Thanh tra còn xác định trong tháng 3/2026, Petimex đã sử dụng 4,2 tỷ đồng từ Quỹ bình ổn giá xăng dầu (BOG), liên quan gần một triệu lít xăng dầu mua từ thương nhân đầu mối trong các kỳ điều hành có chi sử dụng quỹ. Việc này bị đánh giá không đúng quy định và có thể bị phạt từ 240 đến 300 triệu đồng.

Thanh tra Chính phủ đã lập biên bản đối với ba nhóm vi phạm trên và chuyển hồ sơ đến Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp để xử lý theo thẩm quyền.

Cơ quan thanh tra đồng thời yêu cầu Petimex chấp hành đúng quy định trong kinh doanh xăng dầu, quản lý và sử dụng vốn, tài sản nhà nước; nâng năng lực quản trị, điều hành để sử dụng hiệu quả vốn nhà nước và tăng hiệu quả kinh doanh.

185 triệu lít không hóa đơn, nhiều dấu hiệu hình sự

Petimex đặt tại Đồng Tháp, do ông Lê Thanh Mân làm Tổng giám đốc, vốn điều lệ 873 tỷ đồng, trong đó vốn nhà nước chiếm 98,6%. HĐQT gồm Chủ tịch Võ Tiến Thành và các thành viên Lê Thanh Mân, Đinh Thiện Hiền, Nguyễn Thanh Huy.

Doanh nghiệp được Bộ Công Thương cấp giấy xác nhận đủ điều kiện làm thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu từ tháng 2/2023, có 8 chi nhánh, 4 công ty con và 5 công ty liên kết. Giai đoạn 2022-2025, Petimex đóng góp ngân sách nhà nước 7.878 tỷ đồng.

Qua hồ sơ Petimex cung cấp, Thanh tra Chính phủ xác định nhiều hành vi có dấu hiệu của 6 tội danh gồm Trốn thuế, Buôn lậu, Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng, Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí, Giả mạo trong công tác và Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng, theo các Điều 200, 188, 221, 219, 359 và 360 Bộ luật Hình sự.

Trong đó, Petimex đã bán khoảng 185 triệu lít xăng dầu trị giá khoảng 2.841 tỷ đồng nhưng không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc.

Tháng 3/2026, doanh nghiệp bán 16,2 triệu lít xăng dầu dưới giá thành cho 14 khách hàng, trái quy định nội bộ, gây thiệt hại ước tính 58,4 tỷ đồng. Riêng đơn hàng ngày 6/3/2026, Petimex bán 5,9 triệu lít dầu diesel 0,001S cho Công ty cổ phần Nhiên liệu Phúc Lâm trái quy định, gây thiệt hại ước tính 41,5 tỷ đồng.

Sau khi đoàn thanh tra làm việc, Tổng giám đốc Petimex và lãnh đạo phòng kinh doanh còn bổ sung một biên bản sửa đổi đề ngày 2/3/2026 nhưng được ký lùi ngày để gửi đoàn thanh tra.

Bán dưới giá, cho nợ vượt tài sản bảo đảm

Trong kinh doanh quốc tế, Petimex bán hàng tạm nhập tái xuất cho 6 đối tác nước ngoài với giá thấp hơn chi phí kế toán, gây thiệt hại ước tính khoảng 322 tỷ đồng.

Doanh nghiệp còn nâng định mức nợ cho Công ty cổ phần Thương mại Dầu khí Cửu Long qua các năm, gây thiệt hại ước tính 86,1 tỷ đồng.

Ngoài ra, Petimex cho phép khoản nợ của hai công ty con là Nhiên liệu Đồng Tháp và Nhiên liệu Tây Đô vượt giá trị tài sản bảo đảm, gây thiệt hại khoảng 1,4 tỷ đồng.

Hai nhóm hồ sơ, tài liệu liên quan các dấu hiệu hình sự đã được Thanh tra Chính phủ gửi Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an và Công an tỉnh Đồng Tháp, kèm kiến nghị xem xét khởi tố, xử lý theo thẩm quyền.

Hiện Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đồng Tháp đang giải quyết.

Phạm Dự