Chiều 25/3, sau một ngày xét xử, TAND TP Cần Thơ tuyên phạt Trần Văn Phúc - cựu Tổng giám đốc Công ty hạ tầng khu công nghiệp Cần Thơ (CIPCO) 16 năm tù về hai tội Lạm dụng chức vụ quyền hạn chiếm đoạt tài sản và Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong thi hành công vụ, theo Điều 355 và 356 Bộ luật Hình sự.
Đặng Minh Thừa, nguyên Chủ tịch CIPCO (bị xét xử vắng do sức khỏe không đảm bảo) bị phạt 4 năm tù về tội Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong thi hành công vụ.
Liên quan vụ án, Trương Văn Tiên và Trần Ngọc Trung (cựu trưởng, phó Phòng kế hoạch kinh doanh CIPCO) bị tuyên 13 và 7 năm tù về tội Lạm dụng chức vụ quyền hạn chiếm đoạt tài sản.
HĐXX nhận định hành vi của các bị cáo gây nguy hiểm cho xã hội, xâm phạm quyền sở hữu tài sản của cá nhân, tổ chức, ảnh hưởng hoạt động doanh nghiệp được pháp luật bảo vệ, cần xử lý nghiêm để răn đe, phòng ngừa chung.
Đây là vụ án khiến cựu Bí thư Thành ủy và cựu Chủ tịch UBND TP Cần Thơ bị xử lý về mặt Đảng và chính quyền.
Bị cáo Trần Văn Phúc (bìa trái) cùng các đồng phạm tại phiên tòa ngày 25/3. Ảnh: An Bình
Công ty Cổ phần Xây dựng hạ tầng Khu công nghiệp Cần Thơ trực thuộc Tổng Công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước - SCIC, là chủ đầu tư hai khu công nghiệp Trà Nóc 1 và 2 với quy mô gần 300 ha, nằm dọc sông Hậu, giáp quốc lộ 91.
Năm 2023, Công ty Dịch vụ Thủy sản Nam Mỹ được yêu cầu trả lại phần hành lang kỹ thuật đang sử dụng làm bãi giữ xe. Sau đó, Trần Ngọc Trung, đại diện CIPCO, đã thương lượng cho thuê lại với giá 150 triệu đồng/năm. Ngày 9/11/2023, đại diện công ty giao 150 triệu đồng tiền mặt cho Trung. Sau đó, Trung chuyển tiền cho Trương Văn Tiên, rồi Tiên đưa cho Phúc.
Theo kết quả điều tra, ông Phúc giữ lại 100 triệu đồng, Tiên nhận 50 triệu đồng. Toàn bộ số tiền này không được lập hợp đồng, không xuất hóa đơn, không hạch toán tài chính. Sau khi bị tố cáo, những người này mới trả lại tiền và lập chứng từ khống, ghi lùi thời gian.
Đầu năm 2024, Công ty Thủy sản Song Trang chuyển nhượng nhà máy cho Công ty Thủy sản Vạn Vinh tại Khu công nghiệp Trà Nóc 2.
Đại diện hai công ty liên hệ CIPCO để thương lượng ký lại hợp đồng thuê đất và kế thừa các nghĩa vụ bên bán đã thực hiện trên lô đất. Trong quá trình thương lượng, Trần Ngọc Trung (đại diện CIPCO) báo giá 4 USD mỗi m2 một năm, thanh toán hằng năm. Sau đó, Trung thông báo "lãnh đạo yêu cầu trên hợp đồng chỉ thể hiện 3 USD mỗi m2 một năm trong hai năm đầu, còn 1 USD mỗi m2 một năm phải chi ngoài hợp đồng", tương ứng 942 triệu đồng.
Đại diện hai công ty xin giảm số tiền ngoài hợp đồng còn 500 triệu đồng nhưng Phúc không đồng ý. Tiên và Trung gây sức ép, yêu cầu chuyển đủ. Số tiền này được chuyển qua nhiều tài khoản cá nhân, một phần dùng hoàn ứng nội bộ, phần còn lại bị chiếm đoạt.
Quá trình điều tra mở rộng, Công an TP Cần Thơ xác định lãnh đạo CIPCO đã chỉ đạo sử dụng tiền của công ty để tặng quà, tiền cho Bí thư Thành ủy và Chủ tịch UBND TP Cần Thơ (thời điểm cuối năm 2023, đầu năm 2024) cùng một số cán bộ, nhằm tranh thủ sự ủng hộ trong quá trình tìm hiểu đầu tư dự án Khu công nghiệp Cờ Đỏ - Thới Lai.
Cụ thể, năm 2023, CIPCO được SCIC chấp thuận chủ trương tìm hiểu đầu tư dự án này. Tuy nhiên, sau đó UBND TP Cần Thơ chấp thuận cho một doanh nghiệp khác nghiên cứu. Muốn tiếp cận dự án, Đặng Minh Thừa cùng Trần Văn Phúc bàn bạc, thống nhất việc chuẩn bị quà và tiền để tiếp cận lãnh đạo TP Cần Thơ.
Tổng số tiền dùng để tặng quà là 45.000 USD cùng nhiều hiện vật khác; trong đó tặng Bí thư Thành ủy và Chủ tịch UBND TP Cần Thơ mỗi người 20.000 USD. Sau đó, UBND TP Cần Thơ có văn bản đồng ý cho CIPCO nghiên cứu, khảo sát, lập thủ tục đầu tư dự án. Hiện số tiền này đã được nộp lại cho cơ quan chức năng.
Cáo trạng xác định, trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, Đặng Minh Thừa và Trần Văn Phúc đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn được phân công, chỉ đạo nhân viên sử dụng tiền của đơn vị để tặng quà, chi công tác không đúng quy định với tổng số 2,1 tỷ đồng (đã nộp khắc phục 1,55 tỷ đồng trước khi bị phát hiện). Hành vi của hai người vì lợi ích cục bộ của tổ chức, đề cao uy quyền cá nhân, làm trái công vụ, gây thiệt hại 550 triệu đồng cho CIPCO.
Đối với các lãnh đạo liên quan, cơ quan chức năng xác định có việc nhận tiền, quà tặng từ đại diện CIPCO. Tuy nhiên, quá trình tiếp xúc không có sự hứa hẹn, không có hành vi thực hiện hay không thực hiện theo yêu cầu của doanh nghiệp để trục lợi. Việc ban hành văn bản liên quan được xác định là đúng chức năng, nhiệm vụ, không trái quy định pháp luật. Do đó, chưa đủ căn cứ cấu thành tội Nhận hối lộ theo Bộ luật Hình sự. Tuy nhiên, về mặt Đảng và chính quyền, các lãnh đạo này đã bị xử lý kỷ luật.
Tại tòa, các bị cáo thừa nhận hành vi phạm tội. Riêng bị cáo Phúc thừa nhận có sai phạm nhưng cho rằng các "số tiền tạm ứng được dùng vào việc chung của đơn vị chứ không chiếm đoạt".
An Bình