Sân bay mang tên Port Polska, đặt tại khu vực giữa hai thành phố Łodz và Warsaw. Dự án được quy hoạch với ba đường băng, công suất tối đa giai đoạn đầu khoảng 40 triệu lượt khách mỗi năm.
Port Polska được coi là siêu sân bay lớn nhất châu Âu nhờ quy mô xây dựng mới hoàn toàn trên diện tích hơn 2.500 ha, thay vì chỉ nâng cấp dựa trên hạ tầng cũ. Với mục tiêu công suất dài hạn lên tới 100 triệu lượt khách mỗi năm, dự án được kỳ vọng vượt qua những cửa ngõ bận rộn nhất hiện nay như London Heathrow (80-84 triệu khách) hay Istanbul Airport (76-80 triệu khách).
Không chỉ dừng lại ở một nhà ga hàng không, đây còn là siêu tổ hợp vận tải đa phương thức đầu tiên tích hợp đồng bộ mạng lưới đường sắt cao tốc ngay từ khâu quy hoạch.
Với khả năng kết nối "20-120" - chỉ mất 20 phút đến thủ đô Warsaw và 120 phút để tiếp cận mọi thành phố lớn nhất quốc gia - Port Polska được nhận định trở thành "trái tim vận tải" mới, lấp đầy khoảng trống về một trung tâm trung chuyển quốc tế tầm cỡ tại khu vực Trung và Đông Âu.
Phối cảnh sân bay Port Polska nhìn từ trên cao. Ảnh: Foster + Partners
Công trình dự kiến khởi công năm 2026. Giai đoạn đầu sẽ xây dựng hai đường băng song song dài 3.800 m, kèm theo nhà ga hành khách quy mô lớn và ga tàu hỏa tích hợp.
Ông Anton Radchenko, chuyên gia của hãng tư vấn hàng không AirAdvisor, cho biết nhờ hệ thống tàu cao tốc tích hợp ngay dưới lòng sân bay, du khách dễ dàng tiếp cận các thành phố di sản như Kraków, Gdańsk hay Wrocław trong thời gian ngắn mà không cần nối chuyến bay nội địa. Thủ tướng Donald Tusk khẳng định dự án sẽ biến Ba Lan thành một "siêu đô thị" kết nối, giúp ngành du lịch quốc gia này cạnh tranh trực tiếp với các trung tâm lớn như Anh, Pháp hay Thổ Nhĩ Kỳ.
Phối cảnh bên trong sân bay Port Polska. Ảnh: Foster + Partners
Trong quá trình khảo sát, các nhà khảo cổ phát hiện dấu tích 7.000 năm cư trú liên tục của con người tại khu vực dự kiến xây dựng sân bay. Công tác khai quật bắt đầu từ tháng 10/2023 và dự kiến kéo dài đến cuối năm 2026, trước khi tiến hành san lấp mặt bằng cho sân bay Port Polska.
Các cổ vật từ thời đồ đá mới đến thời trung cổ được nghiên cứu để trưng bày ngay tại sân bay, dự kiến tạo nên không gian văn hóa ngay tại cửa ngõ quốc gia.
Thiết kế dự án do công ty kiến trúc Foster + Partners (Anh), đảm nhiệm. Giám đốc sáng tạo của đơn vị này cho biết thiết kế sân bay hướng tới việc định hình dòng di chuyển của hành khách thông qua ngôn ngữ kiến trúc đan xen, đồng thời tạo nên một biểu tượng gắn với di sản văn hóa và tinh thần đoàn kết của Ba Lan. Trong đó, quảng trường trung chuyển được bố trí nhiều cây xanh và ánh sáng tự nhiên, mang lại không gian mở cho người sử dụng.
Trước đây, dự án từng gây tranh cãi khi các kế hoạch dưới chính quyền tiền nhiệm vướng cáo buộc tham nhũng. Tuy nhiên, Thủ tướng Donald Tusk khẳng định Port Polska sẽ là "trái tim của châu Âu", nơi kết nối Ba Lan với thế giới và trở thành trung tâm giao thương, du lịch quan trọng của quốc gia.
Dự án này từng được biết đến với tên Solidarity Transport Hub hoặc Central Transport Hub (CPK). Việc đổi tên được xem là bước ngoặt, giúp dự án lấy lại động lực và bước sang giai đoạn triển khai mới.
Tuấn Anh (Theo Euro News, Daily Mail)