Sau sáp nhập địa giới hành chính, Quảng Ngãi trở thành một trong những địa phương sở hữu hệ sinh thái du lịch đa dạng ở miền Trung, nổi tiếng với các điểm đến như đảo Lý Sơn, biển Mỹ Khê, di chỉ văn hóa Sa Huỳnh và khu sinh thái Măng Đen. Năm 2025, tỉnh triển khai phát triển du lịch theo mô hình hệ sinh thái điểm đến, thay vì khai thác đơn lẻ, chú trọng yếu tố trải nghiệm, văn hóa và phát triển bền vững.
Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Ngãi, năm 2025, tổng lượt khách đến địa phương ước đạt 5,2 triệu lượt, tăng 38% so với năm trước. Trong đó, khách quốc tế khoảng 98.500 lượt, gấp 2,6 lần cùng kỳ. Doanh thu từ hoạt động du lịch đạt 3.700 tỷ đồng, tăng 74%; nguồn thu ngoại tệ khoảng 22 triệu USD, tăng 2,5 lần.
Những con số này cho thấy tín hiệu tăng trưởng tích cực, nhưng cũng đặt ra yêu cầu tái cấu trúc sản phẩm và thị trường. Khách nội địa vẫn chiếm tỷ trọng lớn, chủ yếu trong các kỳ nghỉ ngắn ngày. Việc kéo dài thời gian lưu trú, tăng mức chi tiêu và đa dạng hóa trải nghiệm vẫn là thách thức đối với ngành du lịch Quảng Ngãi.
Lý Sơn tiếp tục là điểm đến trung tâm, song tỉnh đang triển khai nhiều giải pháp giảm áp lực cho đảo, hướng đến phát triển đồng đều giữa các khu vực. Các vấn đề về môi trường, hạ tầng và sức chứa khiến Quảng Ngãi ưu tiên phân bổ lại dòng khách, đầu tư cho sản phẩm du lịch đất liền. Nhiều khu vực như Sa Huỳnh, Ba Tơ, Thạch Bích, suối Chí hay Trà Bồng được quy hoạch, cải thiện hạ tầng, hình thành tour trải nghiệm gắn với văn hóa - lịch sử và sinh thái. Mục tiêu là mở rộng không gian du lịch, nâng chất lượng phục vụ và gia tăng thời gian lưu trú.
Sự kiện chào năm mới của Quảng Ngãi. Ảnh: Sở VHTTDL Quảng Ngãi
Song song đó, du lịch văn hóa - lịch sử được xem là hướng phát triển tiềm năng. Quảng Ngãi sở hữu hệ thống di sản phong phú nhưng lâu nay chưa khai thác hiệu quả. Năm 2025, tỉnh đẩy mạnh hợp tác với doanh nghiệp lữ hành, xây dựng sản phẩm kể chuyện, trải nghiệm và tương tác, đưa du khách đến gần hơn với các giá trị văn hóa Sa Huỳnh, khởi nghĩa Ba Tơ và đời sống dân tộc thiểu số. Một số chương trình thí điểm như tham quan làng nghề, lưu trú tại homestay miền núi bước đầu tạo dấu ấn tích cực.
Du lịch sinh thái và cộng đồng cũng là hướng đi dài hạn. Các khu vực miền núi Trà Bồng, Sơn Hà, Minh Long đang được khảo sát, quy hoạch không gian du lịch kết hợp bảo tồn thiên nhiên. Chính quyền yêu cầu các dự án mới phải đánh giá tác động môi trường và có sự tham gia của người dân địa phương trước khi cấp phép, nhằm bảo đảm tính bền vững và tránh phát triển nóng. Việc người dân tham gia trực tiếp vào hoạt động du lịch được coi là yếu tố then chốt để phân bổ lợi ích công bằng, đồng thời gìn giữ bản sắc vùng miền.
Hoạt động quảng bá điểm đến năm 2025 được đẩy mạnh trên nền tảng số. Thay vì triển khai dàn trải, Quảng Ngãi tập trung xây dựng thông điệp nhất quán về hình ảnh điểm đến "thiên nhiên nguyên sơ, văn hóa đặc sắc, trải nghiệm chậm". Tỉnh tăng cường sử dụng mạng xã hội, video trải nghiệm và nội dung do người dùng tạo ra để lan tỏa hình ảnh du lịch gần gũi, chân thực.
Sự kiện tuần Văn hóa – Du lịch tổ chức tại Măng Đen với sự đồng hành của Công ty Cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR). Ảnh: Sở VHTTDL Quảng Ngãi
Phát triển bền vững được xác định là trụ cột trong quy hoạch du lịch của tỉnh giai đoạn 2025-2030. Các tiêu chí về bảo vệ môi trường, kiểm soát sức chứa, giữ gìn cảnh quan và bản sắc văn hóa được lồng ghép trong hoạt động quản lý và đầu tư. Trong đó, Công ty Cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR) đồng hành với địa phương thông qua các hoạt động như trồng cây xanh, hỗ trợ mô hình du lịch cộng đồng, truyền thông bảo vệ môi trường.
Tuy nhiên, việc phát triển vẫn gặp nhiều thách thức như hạ tầng du lịch còn hạn chế, nguồn nhân lực thiếu kỹ năng và liên kết vùng chưa chặt chẽ. Để khắc phục, tỉnh đang triển khai kế hoạch đào tạo nhân lực du lịch, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư cơ sở lưu trú quy mô vừa và nhỏ, đồng thời tăng cường hợp tác với Quảng Nam, Đà Nẵng, Bình Định để hình thành tuyến du lịch liên vùng.
Việc chuyển hướng từ phát triển đại trà sang khai thác chiều sâu, lấy trải nghiệm và tính bền vững làm trọng tâm được kỳ vọng giúp Quảng Ngãi tạo vị thế riêng trên bản đồ du lịch miền Trung. Dù con đường này không mang lại kết quả tức thời, song được xem là bước đi cần thiết để xây dựng nền tảng tăng trưởng lâu dài cho ngành du lịch địa phương.
Thái Anh