Năm 2013
Tiền đạo Iran Kaveh Rezaei từng thi đấu bùng nổ ở kỳ 2013 khi lập cú đúp bàn thắng trong trận hòa 3-3 kịch tính trước Nhật Bản ở lượt trận mở màn, trước khi lập tiếp hat-trick chỉ trong 18 phút ở chiến thắng 3-1 trước Kuwait tại lượt trận thứ ba. Tuy nhiên, 5 pha lập công của anh vẫn không đủ giúp Iran vượt qua vòng bảng.
Dù phải dừng bước từ vòng bảng, thành tích ghi 5 bàn đó vẫn đủ giúp Rezaei giành danh hiệu vua phá lưới cả VCK. Sau này, anh từng có nhiều năm thi đấu ở giải VĐQG Bỉ trước khi trở về quê nhà đầu quân cho CLB Tractor và hiện tại là Sepahan. Rezaei đã ghi 4 bàn cho ĐTQG Iran với lần khoác áo gần nhất vào năm 2021.
Là thủ thành số một của Arab Saudi ở kỳ 2013, Mohammed Al Owais bắt chính trọn vẹn 4 trận đầu tiên trước khi dính chấn thương trong chiến thắng ở tứ kết trước Australia. Chấn thương này khiến Al Owais phải ngồi ngoài nhìn các đồng đội làm nên hành trình vào đến trận chung kết, nơi họ để thua Iraq.
Đến năm 2018, Al Owais giành suất bắt chính ở tuyển Arab Saudi và ở World Cup 2022, anh được bầu là Cầu thủ hay nhất trong chiến thắng gây chấn động 2-1 trước Argentina, đội tuyển về sau lên ngôi vô địch.
Năm 2016
Dù người đồng đội Shoya Nakajima giành danh hiệu Cầu thủ hay nhất trận, nhưng chính Takuma Asano là nhân tố trực tiếp giúp Nhật Bản đánh bại Hàn Quốc ở trận chung kết. Anh vào sân từ băng ghế dự bị và lập cú đúp, trong đó bàn đầu tiên khởi đầu cho cuộc lội ngược dòng từ thế bị dẫn 2 bàn, còn bàn thứ hai ở phút 81 ấn định chiến thắng 3-2.
Asano về sau trải qua những năm tháng chơi bóng ở châu Âu trong màu áo các CLB như Stuttgart, Partizan Belgrade, Bochum và hiện tại là Real Mallorca ở La Liga. Cũng giống Al Owais, World Cup 2022 mới là giải đấu Asano thực sự gây tiếng vang khi ghi bàn quyết định giúp Nhật Bản đánh bại Đức ở trận mở màn, đồng thời góp công lớn giúp tập thể được dẫn dắt bởi HLV Hajime Moriyasu đứng đầu bảng đấu có cả Tây Ban Nha và Costa Rica.
Dù Syria không vượt qua được vòng bảng, VCK U23 châu Á 2016 vẫn là sân chơi Omar Khribin tiếp tục khẳng định mình là một trong những tiền đạo nguy hiểm nhất châu Á giai đoạn ấy. Vốn đã nổi tiếng với khả năng dứt điểm lạnh lùng ở ĐTQG Syria, anh ghi 3 bàn trong 3 trận vòng bảng, gồm cú đúp ở chiến thắng 3-1 trước Trung Quốc.
Năm sau đó trở thành cột mốc quan trọng với Khribin khi anh tỏa sáng ở AFC Champions League 2017 trong màu áo Al Hilal với 10 bàn thắng, gồm hat-trick và cú đúp ở hai lượt trận bán kết trước Persepolis, giúp gã khổng lồ của Arab Saudi lọt vào chung kết. Dù Al Hilal về nhì trước Urawa Red Diamonds, Khribin vẫn được bầu là Cầu thủ hay nhất châu Á năm 2017 và là cầu thủ Syria duy nhất giành vinh dự này cho đến nay.
Năm 2018
Cặp đôi tấn công ăn ý Almoez Ali (số 19) và Akram Afif từng là những tên tuổi khẳng định vị thế đáng gờm của Qatar ở châu Á, khi cùng nhau tỏa sáng tại VCK U23 châu Á 2018. Ali giành danh hiệu vua phá lưới với 6 bàn thắng sau 6 trận, trong khi đồng đội Afif ghi ba bàn và có một kiến tạo, giúp đội bóng được dẫn dắt bởi HLV Felix Sanchez giành vị trí thứ ba chung cuộc.
Gần đúng một năm sau, Ali và Afif – khi đó đều chỉ mới 22 tuổi – đã đưa tuyển Qatar lên ngôi vô địch châu Á lần đầu tiên ở AFC Asian Cup 2019, trước khi bảo vệ thành công ngôi vương vào 2023. Ali là tâm điểm chú ý năm 2019 khi ghi tới 9 bàn – con số cao nhất giải – trong khi Afif lập kỷ lục với 10 pha kiến tạo. Đến 2023, Afif nổi bật hơn với danh hiệu vua phá lưới khi ghi 8 bàn, gồm cú hat-trick trong trận chung kết trước Jordan.
Hiếm có bàn thắng nào được đặt riêng một cái tên, nhưng cú đá phạt thần sầu của Nguyễn Quang Hải vào lưới Uzbekistan trong trận chung kết năm 2018 từng được ví von là “cầu vồng trong tuyết”. Dù Việt Nam chỉ thiếu chút nữa là giành chức vô địch U23 châu Á năm đó, giải đấu đã giúp tài năng của Quang Hải được thế giới biết đến.
Quang Hải ghi 5 bàn trong hành trình lịch sử vào chung kết của Việt Nam, trong đó có cú đúp vào lưới Các Tiểu Vương quốc Arab Thống nhất (UAE) ở trận bán kết kịch tính. Sau đó anh được bầu là Cầu thủ xuất sắc nhất giải khi đội tuyển dưới thời HLV Park Hang-seo đánh bại Malaysia để vô địch AFF Cup 2018. Quang Hải cũng đóng vai trò quan trọng khi tuyển Việt Nam vào đến tứ kết AFC Asian Cup 2019 tại UAE.
Năm 2020
Cho Gue-sung nổi lên tại World Cup 2022 khi lập cú đúp bằng đầu chỉ trong 3 phút, giúp Hàn Quốc gỡ hòa 2-2 trước Ghana ở lượt trận thứ hai vòng bảng. Dù đội bóng xứ sở kim chi thua chung cuộc 2-3, những bàn thắng của Gue-sung có ý nghĩa quan trọng khi giúp Hàn Quốc vượt qua vòng bảng nhờ hơn Uruguay về số bàn thắng.
Tài năng của Gue-sung đã được khẳng định từ trước đó hai năm ở VCK U23 châu Á 2020, khi chân sút này ghi bàn quyết định trong thắng lợi 2-1 trước Iran ở vòng bảng, trước khi lập công thêm một lần nữa ở trận thắng tứ kết 2-1 trước Jordan, góp phần giúp Hàn Quốc lên ngôi vô địch.
Suphanat Mueanta trở thành cầu thủ ghi bàn trẻ nhất lịch sử giải U23 châu Á ở tuổi 17. Anh lập cú đúp trong chiến thắng 5-0 của Thái Lan trước Bahrain ở trận mở màn năm 2020. Chiến thắng này đóng vai trò quan trọng đưa Thái Lan lần đầu tiên vào đến tứ kết, trong khi Suphanat trở lại giải hai năm sau để ghi tiếp ba bàn ở vòng bảng.
Hiện mới 23 tuổi, tiền đạo cánh này còn có những kỷ lục khác, khi trở thành cầu thủ trẻ nhất ghi bàn tại AFC Champions League, giải VĐQG Thai League 1 cũng như cả ở ĐTQG Thái Lan.
Năm 2022
Lee Kang-in từng khẳng định mình là một trong những tài năng đáng chú ý nhất của bóng đá Hàn Quốc khi làm hạt nhân chủ chốt giúp tuyển trẻ xứ kim chi giành á quân U20 World Cup 2019. Ở VCK U23 châu Á 2022, Hàn Quốc không thu về kết quả tốt nhất khi bị Nhật Bản loại ở tứ kết, và Kang-in đóng góp 1 kiến tạo.
Tài năng này sau đó khoác áo tuyển Hàn Quốc tại World Cup 2022, giành HC vàng ASIAD cho đất nước, đồng thời là nhân tố có chỗ đứng trong màu áo PSG và được bầu là Cầu thủ châu Á thi đấu quốc tế hay nhất 2025.
Trong hành trình Arab Saudi lần đầu vô địch U23 châu Á 2022, Firas Al Buraikan là một trong những cầu thủ nổi bật khi ghi bàn quyết định trong các thắng lợi 2-0 trước Việt Nam ở tứ kết và Uzbekistan ở chung kết, đồng thời có hai đường kiến tạo trước Australia ở bán kết. Chức vô địch này cũng giúp Al Buraikan quên đi thất bại ở chung kết 2020 trước Hàn Quốc.
Những màn trình diễn tỏa sáng đó giúp anh được HLV Herve Renard triệu tập vào đội hình tuyển Arab Saudi tham dự World Cup cuối năm đó và đá chính cả ba trận vòng bảng, trong đó có thắng lợi 2-1 trước Argentina ngày ra quân. Al Buraikan tiếp tục gây ấn tượng ở cấp độ CLB trong màu áo Al Ahli và là thành viên quen thuộc của ĐTQG.
Năm 2024
Ali Jasim hiện được đánh giá là một trong những tài năng trẻ triển vọng hàng đầu bóng đá châu Á và đang thuộc biên chế CLB Como của HLV Cesc Fabregas ở Serie A. Ở tuổi 21, Jasim từng dẫn đầu danh sách ghi bàn tại VCK U23 châu Á ở Qatar cách đây hai năm, với bốn pha lập công và đã là trụ cột ở ĐTQG. Anh được kỳ vọng sẽ giữ vai trò then chốt giúp Iraq đến World Cup 2026, khi vào tháng 3 năm sau sẽ bước vào trận playoff liên lục địa để tranh vé vớt.
Một cầu thủ khác cũng gây chú ý và tiếp tục tạo được ấn tượng là Rafael Struick của Indonesia. Ở tuổi 23, anh góp công lớn giúp Indonesia cán đích thứ tư tại kỳ Qatar 2024. Trước đó một năm, Struick đã ra mắt ĐTQG xứ vạn đảo trong trận giao hữu trước Palestine. Anh là một trong số những cầu thủ thuộc dòng chảy nhập tịch của bóng đá Indonesia những năm gần đây, với tham vọng đưa ĐTQG nước này bước lên một tầm cao mới.
Hoàng Thông (theo AFC)