Phó thủ tướng: Kinh tế tăng nhanh nhưng áp lực điều hành ngày càng lớn

Kinh tế 9 tháng tăng 9,01% nhưng đối mặt nhiều áp lực, đòi hỏi quý IV phải tăng trưởng 12,5% để đạt mục tiêu cả năm, theo Phó thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc.

Sáng 16/10, Bộ Chính trị, Ban Bí thư tổ chức Hội nghị toàn quốc quán triệt và triển khai Nghị quyết Hội nghị Trung ương 4 khóa 14. Hội nghị kết nối trực tuyến tới hơn 40.000 điểm cầu với 2,7 triệu đại biểu tham dự.

Trình bày báo cáo về tình hình kinh tế - xã hội, ngân sách, Phó thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc cho biết kinh tế tiếp tục tăng trưởng cao, các cân đối lớn được bảo đảm. Tuy nhiên, áp lực điều hành kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát ngày càng lớn, trong khi hiệu quả sử dụng vốn đầu tư còn hạn chế.

Có 24 trong 34 địa phương tăng trưởng 9 tháng thấp hơn mục tiêu cả năm, trong đó có những tỉnh, thành đầu tàu kinh tế. Các động lực tăng trưởng truyền thống như xuất nhập khẩu chưa đạt kỳ vọng. 9 tháng, nhập siêu đạt 19,42 tỷ USD.

Cùng với đó, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân 9 tháng tăng 4,52% so với cùng kỳ. Thị trường tiền tệ, tỷ giá chịu nhiều sức ép từ bên ngoài, trong bối cảnh xung đột địa chính trị, chính sách thuế quan và xu hướng tăng lãi suất tại nhiều nền kinh tế lớn.

Theo Phó thủ tướng, bên cạnh những khó khăn khách quan và hạn chế nội tại của nền kinh tế, tổ chức thực hiện vẫn là khâu yếu. Một số bộ, cơ quan, địa phương, nhất là người đứng đầu còn né tránh, đùn đẩy trách nhiệm.

Để đạt mục tiêu tăng trưởng hai chữ số năm nay, ông cho biết quý IV cả nước cần tăng trưởng 12,5%, đồng thời kiểm soát lạm phát khoảng 4,5%.

Chính phủ đã giao chỉ tiêu tăng trưởng cho các địa phương trong quý IV, trong đó 9 tỉnh, thành phải tăng trên 15%. Hai đầu tàu kinh tế cũng chịu áp lực lớn. Hà Nội cần tăng 16,55% trong quý IV để đạt mục tiêu 11% năm nay. Trong khi đó, TP HCM cần đạt 13,23%, sau khi đã tăng trưởng 9,06% trong 9 tháng đầu năm.

Với nhóm quy mô lớn và tăng trưởng cao, Hải Phòng cần đạt 15,39% trong quý IV, còn Bắc Ninh và Quảng Ninh khoảng 14% mỗi địa phương.

Nhiệm vụ trọng tâm khác để trợ lực cho tăng trưởng, đưa nguồn lực vào sản xuất, kinh doanh là phấn đấu giải ngân toàn bộ kế hoạch vốn đầu tư công, thúc đẩy đầu tư tư nhân và gỡ vướng các dự án tồn đọng.

Theo báo cáo, sau 9 tháng, giải ngân vốn đầu tư công đạt 62,9% kế hoạch. Tổng số dự án được tháo gỡ đến nay là 3.557. Riêng từ tháng 4, có 2.448 dự án được giải quyết, với tổng mức đầu tư trên 1,68 triệu tỷ đồng và khoảng 115.000 ha đất.

Dù còn nhiều sức ép, Phó thủ tướng đánh giá kinh tế năm nay có những điểm sáng. GDP 9 tháng tăng 9,01%, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 12,33%.

Thu ngân sách 9 tháng ước đạt khoảng 2,19 triệu tỷ đồng, tăng hơn 12% so với cùng kỳ. Cả năm, thu ngân sách dự kiến đạt gần 3,06 triệu tỷ đồng, vượt dự toán 20,8%. Khoảng 360.000 tỷ đồng thuế, phí dự kiến được miễn, giảm, gia hạn để hỗ trợ người dân, doanh nghiệp.

Bội chi ngân sách năm nay ước đạt khoảng 4,1% GDP. Các chỉ tiêu nợ công, nợ Chính phủ trong phạm vi cho phép, lần lượt 33-34% GDP và khoảng 32-33% GDP.

Năm 2027, lãnh đạo Chính phủ cho biết, Trung ương xác định mục tiêu GDP tăng 10% trở lên, gắn với ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn. Dự kiến có 30 địa phương đặt mục tiêu tăng trưởng 10% trở lên. Trong đó, Hà Nội đặt mục tiêu 11,1%, TP HCM (10,4%), Hải Phòng (13%) và Quảng Ninh (12%).

Theo Phó thủ tướng, mục tiêu tăng trưởng phải được cụ thể hóa thành kịch bản, nhiệm vụ và sản phẩm của từng ngành, lĩnh vực, địa phương, gắn với trách nhiệm người đứng đầu.

Cùng với đó, Trung ương đồng ý phấn đấu thu năm 2027 tăng khoảng 9,1% so với thực hiện năm nay. Trong đó, tổng thu ngân sách khoảng 3,33 triệu tỷ đồng, tỷ lệ huy động vào ngân sách Nhà nước khoảng 20,2% GDP.

Tổng chi khoảng 4,07 triệu tỷ đồng. Trong đó, chi đầu tư phát triển khoảng 1,76 triệu tỷ, chiếm 43% tổng chi. Còn chi thường xuyên, gồm chi cải cách tiền lương, khoảng 2,06 triệu tỷ đồng.

Ngân sách tiết kiệm 5% chi đầu tư công để bổ sung cho các dự án trọng điểm, cấp thiết và 10% chi thường xuyên, ngoài phần tiết kiệm tạo nguồn cải cách tiền lương, để bổ sung nguồn chi an sinh xã hội.

Để hiện thực hóa các mục tiêu này, Trung ương yêu cầu các cấp ngành tiếp tục tăng hiệu quả sử dụng vốn đầu tư, điều chuyển vốn từ nơi giải ngân thấp sang nơi giải ngân tốt, giảm lãi suất cho vay. Các bộ, ngành phải xử lý dứt điểm những quy định mâu thuẫn, chồng chéo, chậm ban hành hướng dẫn và cắt giảm thực chất thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh.

Trung ương yêu cầu người đứng đầu, đặc biệt là bí thư tỉnh ủy, thành ủy, trực tiếp chỉ đạo xử lý nhà, đất dôi dư và các dự án tồn đọng, kéo dài, không để tài sản hư hỏng, lãng phí. Tình trạng đầu tư sân bay, cảng biển, trung tâm dữ liệu, khu thương mại tự do theo phong trào, gây trùng lặp, phân tán nguồn lực phải được khắc phục.

"Kỷ luật, kỷ cương cần được siết chặt, việc thực hiện phải được đánh giá bằng số liệu, sản phẩm và kết quả thực tế", Phó thủ tướng cho biết.

Phương Dung