Ngày 8/1, TAND Hà Nội tiếp tục ngày làm việc thứ 4, xét xử 55 bị cáo trong vụ án đưa nhận hối lộ xảy ra tại Cục An toàn thực phẩm Bộ Y tế. Trước khi tranh luận, đại diện VKSND Hà Nội công bố bản luận tội, đề nghị truyên phạt cựu Cục trưởng An toàn thực phẩm Nguyễn Thanh Phong 20 năm tù, cựu Cục trưởng Trần Việt Nga 12-13 năm tù, cùng về tội Nhận hối lộ.
Ở nhóm 21 người bị cáo buộc tội Đưa hối lộ, VKS đề nghị thấp nhất 15-18 tháng tù nhưng cho hưởng án treo, cao nhất đến 5-6 năm tù.
=>> Chi tiết mức án VKS đề nghị với các bị cáo
Các bị cáo tại tòa, sáng 8/1. Ảnh: Linh Đan
Tự bào chữa, bị cáo Phạm Thị Loan, Giám đốc Công ty CP Dược phẩm quốc tế Canada Việt Nam, nói trong vụ án này duy nhất bà là doanh nghiệp tự làm hồ sơ cho chính công ty mình, không được hưởng lợi gì. Trước khi làm việc với công an, bà chưa bao giờ nghĩ lại là vi phạm pháp luật.
Khi làm hồ sơ, bà không gặp "vướng mắc gì ghê gớm" mà chỉ khó khăn về hoàn thiện tài liệu liên quan công dụng sản phẩm, đối tượng sử dụng sản phẩm. Nhưng không phải cứ chi tiền theo cơ chế của Cục là hồ sơ được tạo điều kiện.
Bà kể, theo Nghị định 15 sau 21 ngày sẽ được nhận kết quả, nhưng hơn 13 tháng, tức khoảng 400 ngày, bà nhận được 11 công văn yêu cầu chỉnh sửa, bổ sung. Đến khi có kết quả, doanh nghiệp đã không còn cơ hội nữa để kinh doanh.
"Việc bị cáo bị tạm giam ở trại T16 còn không áp lực bằng việc lãnh đạo doanh nghiệp, lo chi phí điều hành, lương cho nhân viên. Nói chung là rất khó khăn nên bị cáo mong đại diện VKS xem xét công tâm hơn cho các doanh nghiệp. Bị cáo thấy ở vụ án này doanh nghiệp là bị hại nhiều hơn là người đưa hối lộ", bà Loan phân trần và cho hay phía sau bà còn 100 nhân viên và doanh nghiệp đang bị ảnh hưởng nặng nề nên mong HĐXX cho hưởng án khoan hồng.
Theo cáo buộc, từ năm 2018 đến 2022, khi làm các thủ tục đăng ký bản công bố sản phẩm là thực phẩm bảo vệ do công ty sản xuất, gia công, bà Loan đã chuyển tổng số 1,4 tỷ đồng cho chuyên viên Cục An toàn thực phẩm. Việc chuyển tiền nhằm để được hướng dẫn, tạo điều kiện không phải chỉnh sửa, hồ sơ nhiều lần trong quá trình thẩm xét 171 bộ hồ sơ.
Cựu cục trưởng Trần Việt Nga tại phiên tòa sáng nay. Ảnh: Linh Đan
Luật sư: Hồ sơ doanh nghiệp phải chi tiền chiếm 1/5 tổng số được cấp
Tự bào chữa, cựu Cục trưởng Nga nói với hồ sơ xác nhận quảng cáo, quá trình điều tra và diễn biến tại phiên tòa không có nội dung nào thể hiện cấp sai quy định và bỏ qua lỗi sai của doanh nghiệp. Bà đề nghị VKS làm rõ vấn đề này.
Đặc biệt, sau khi vụ án bị khởi tố, Ủy ban Kiểm tra Trung ương có cuộc kiểm tra dấu hiệu vi phạm tại Cục An toàn thực phẩm trong đó có lĩnh vực cấp giấy chứng nhận nội dung quảng cáo. Cơ quan kiểm tra sau đó kết luận nội dung xác nhận quảng cáo là lĩnh vực duy nhất không có sai phạm về chuyên môn. Theo kết quả của thanh tra thì tỷ lệ hồ sơ bị chậm cũng rất ít khi chỉ từ 1 đến 3%.
Hôm nay, như bà Nga, cựu Cục trưởng Phong cũng tự tranh luận về cáo buộc nhận hối lộ liên quan cấp giấy chứng nhận GMP cho nhà máy của Nguyễn Năng Mạnh (Chủ tịch HĐQT Công ty CP MediaUSA) để được dễ dàng bỏ qua lỗi trong quá trình thẩm định, hậu kiểm.
"Chỗ giấy chứng nhận GMP, tôi không ký và không biết sai ở chỗ nào, nội dung này chưa thấy được cơ quan công tố làm rõ. Tôi cũng chưa thấy làm rõ không đủ điều kiện ở chỗ nào, nếu chưa đủ điều kiện thì vai trò của ai trong việc cấp giấy chứng nhận GMP", ông Phong nói.
Cựu cục trưởng Nguyễn Thanh Phong tự bào chữa tại tòa, sáng 8/1. Ảnh: Linh Đan
Bào chữa cho ông Phong, luật sư Giang Hồng Thanh, nói dù có hành vi nhận tiền cảm ơn từ phía doanh nghiệp thông qua các cấp dưới nhưng ông Phong không có tình gây khó khăn hay vòi vĩnh để buộc họ chi tiền. Ví dụ, giai đoạn từ đầu năm 2018 đến tháng 8/2024 (khi ông Phong nghỉ hưu) có khoảng 60.000 hồ sơ được Cục cấp giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm. Trong số đó hơn 12.000 hồ sơ mà doanh nghiệp chi tiền cảm ơn, chỉ chiếm 1/5 tổng số hồ sơ. Số lượng rất lớn còn lại doanh nghiệp không cần chi tiền vẫn được cấp giấy.
Theo bào chữa của luật sư, ông Phong cũng không cho phép chuyên viên bỏ qua lỗi, thiếu sót của doanh nghiệp để trình duyệt ký hồ sơ không đủ điều kiện. 100% hồ sơ được duyệt đều đảm bảo đúng, đủ thủ tục... "Điều này thể hiện rằng ông Phong không có chủ trương gây khó khăn cho doanh nghiệp để vòi vĩnh tiền", luật sư nói.
Trong khi đó, cáo trạng thể hiện lợi dụng quyền hạn, hai cục trưởng Phong, Nga cùng 32 cấp dưới đã nhận hối lộ của 21 bị cáo là cá nhân doanh nghiệp. Trong đó tổng tiền nhận hối lộ trong hoạt động cấp giấy tiếp nhận là 93,7 tỷ đồng, cấp giấy xác nhận quảng cáo là 12,7 tỷ đồng và cấp GMP là 1 tỷ đồng.
Riêng ông Phong hưởng lợi 43,9 tỷ đồng với vai trò là người chỉ đạo; bà Nga hưởng lợi cá nhân 8 tỷ đồng, cũng với vai trò là người chỉ đạo. Cựu Cục phó Nguyễn Hùng Long hưởng lợi 8,6 tỷ đồng, cựu Cục phó Đỗ Hữu Tuấn hưởng 4,3 tỷ đồng.
21 bị cáo đã đưa hối lộ tổng cộng 77,4 tỷ đồng. Còn số tiền đưa hối lộ 27,5 tỷ đồng, công an đang làm rõ.
Phiên tòa đang tiếp tục làm việc.
Phạm Dự - Thanh Lam