Ông Trump sẵn sàng dự thượng đỉnh ba bên với Nga và Trung Quốc

Tổng thống Trump cho biết ông sẵn sàng họp với ông Putin và ông Tập bên lề hội nghị APEC tại Trung Quốc vào tháng tới, đồng thời chỉ trích lãnh đạo Ukraine.

"Nếu tổ chức, chúng tôi sẽ gặp nhau để thảo luận về vũ khí hạt nhân và phi hạt nhân hóa. Nếu Chủ tịch Tập Cận Bình muốn tổ chức, tôi sẵn sàng. Chắc chắn rằng chúng tôi cũng sẽ thảo luận về các vấn đề khác như thương mại", Tổng thống Mỹ Donald Trump nói với phóng viên bên ngoài Nhà Trắng ngày 19/10, đề cập tới ý tưởng cuộc gặp thượng đỉnh ba bên với Nga và Trung Quốc.

Khi được hỏi liệu ba bên có thảo luận về vấn đề Ukraine nếu cuộc gặp diễn ra hay không, ông Trump nói bản thân tham gia "không hẳn là vì Ukraine".

"Thành thật mà nói, Nga vẫn khá chừng mực trong vấn đề Ukraine. Họ cũng chẳng làm gì nhiều", ông Trump nói. Tuy nhiên, ông cho biết sẽ làm "bất cứ điều gì có thể để chấm dứt cuộc chiến".

Tổng thống Mỹ cũng bảo vệ thoả thuận dầu diesel với Nga cùng quyết định hoãn thực thi các biện pháp trừng phạt mới với Moskva trong 60 ngày, đồng thời chỉ trích Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky.

"Ông Zelensky không biết mình đang nói gì đâu", ông Trump nói khi được hỏi về những bình luận gần đây của lãnh đạo Ukraine, thêm rằng ông Zelensky không giúp ích được gì nhiều cho vấn đề hiện tại.

"Tôi nghĩ đã đến lúc có một ai đó khác đứng ra đàm phán thay mặt cho Ukraine", ông nói.

Theo một nguồn tin am hiểu vấn đề nói với Reuters, Nhà Trắng đã thảo luận trong nhiều tuần qua về việc cuộc gặp ba bên tiềm năng với Moskva và Bắc Kinh bên lề Hội nghị cấp cao Hợp tác Kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương (APEC) vào ngày 18-19/11 tại Trung Quốc.

Sau đó, ông Putin đã đề xuất sử dụng cuộc gặp như vậy để đàm phán chấm dứt cuộc xung đột kéo dài 4 năm ở Ukraine với các điều khoản có lợi cho Nga, theo WSJ dẫn nguồn từ những người biết về cuộc thảo luận. Đề xuất của ông Putin được đưa ra trong cuộc điện đàm ngày 9/10 với ông Trump, cuộc gọi đã dẫn đến thỏa thuận về dầu diesel của Nga.

Khi được hỏi về thông tin trên WSJ, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov ngày 19/10 cho biết: "Do lãnh đạo cả ba nước đều có khả năng dự hội nghị tại Trung Quốc, khả năng diễn ra một cuộc gặp như vậy quả thực đã được đề cập".

Dẫu vậy, ông Peskov nhấn mạnh "chưa có bất kỳ đề xuất hay thỏa thuận thực chất nào được đưa ra hay thảo luận, dù là về bản thân cuộc gặp hay chương trình nghị sự và nội dung dự kiến".

Lãnh đạo Mỹ, Nga và Trung Quốc đã có những cuộc gặp riêng lẻ, nhưng chưa từng tiến hành cuộc đàm phán 3 bên cùng nhau. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh cho biết bà chưa có thông tin nào về một cuộc gặp tiềm năng như vậy.

Ngoại trưởng Ukraine Andriy Sybiga đã phản ứng gay gắt trước thông tin về một cuộc gặp mà không có mặt Kiev. "Một cuộc gặp 3 bên giữa các nhà lãnh đạo Nga, Trung Quốc và Mỹ sẽ chỉ mang lại tác dụng ngược là khuyến khích ông Putin tiếp tục cuộc chiến này", ông nói.

Tuy nhiên, ông Putin nhiều lần bác bỏ khả năng gặp ông Zelensky trước khi một thỏa thuận hòa bình cuối cùng được soạn thảo xong. Ông cũng liên tục đặt nghi vấn về thẩm quyền ký kết thỏa thuận của lãnh đạo Ukraine sau khi nhiệm kỳ 5 năm của ông Zelensky thực tế đã hết thời hạn, nhưng được duy trì trong bối cảnh thiết quân luật.

Thanh Tâm (Theo AFP, Reuters, WSJ)