Tư duy phòng ngự đang kìm hãm Arsenal? Tại Molineux, Arsenal lại đánh mất thế trận dù dẫn bàn. Kịch bản quen thuộc lặp lại: thay vì gia tăng sức ép để kết liễu đối thủ, "Pháo thủ" lùi sâu bảo toàn tỷ số và phải trả giá.
Trong 5 trận gần nhất ở Ngoại hạng Anh, Arsenal đã đánh rơi 7 điểm từ thế dẫn trước. Từ đầu năm, chỉ Crystal Palace và West Ham mất nhiều điểm hơn trong tình thế tương tự. Vì thế, vấn đề không còn là sự cố nhất thời, mà mang tính hệ thống.
Arteta xây dựng được hàng thủ thuộc nhóm chắc chắn nhất giải. Nhưng Arsenal ngày càng có xu hướng ưu tiên an toàn khi vượt lên, thay vì tiếp tục pressing và tìm bàn gia tăng cách biệt. Hệ quả là họ tự đẩy bản thân vào thế chống đỡ áp lực.
Từ đầu năm, Arsenal thủng lưới 8 bàn dù tổng chỉ số bàn thua kỳ vọng (xGa) mà họ phải đối mặt chỉ là 4,93. Riêng Wolves ghi hai bàn từ mức xG vỏn vẹn 0,29. Yếu tố may rủi có thể tồn tại, nhưng cách tiếp cận thận trọng quá mức rõ ràng khiến Arsenal dễ tổn thương.
Muốn tránh lặp lại kịch bản hụt bước như những mùa trước, Arteta có lẽ cần tái cân bằng giữa phòng ngự và tấn công, thay vì nghiêng quá nhiều về sự an toàn.
Arteta có thực sự tin vào chiều sâu đội hình? Arsenal được đánh giá sở hữu chiều sâu đội hình tốt bậc nhất giải. Tuy nhiên, cách sử dụng nhân sự của Arteta đang gây tranh luận.
Một số trụ cột như Martin Zubimendi hay Jurrien Timber nằm trong nhóm thi đấu nhiều phút nhất mùa này và bắt đầu cho thấy dấu hiệu quá tải. Ở chiều ngược lại, những cái tên như Christian Norgaard hay Ben White lại ít được trao cơ hội tại Ngoại hạng Anh.
Trường hợp của White đáng chú ý, bởi hậu vệ này từng đóng vai trò quan trọng nhờ khả năng hỗ trợ tấn công bên hành lang phải. Sự thiếu vắng những phương án giàu đột biến khiến lối chơi Arsenal đôi lúc trở nên đơn điệu.
Trên hàng công, Eberechi Eze - cầu thủ được kỳ vọng mang đến khác biệt trong cuộc đua vô địch - chỉ đá chính một trong 11 trận gần nhất tại giải quốc nội. Trong bối cảnh Kai Havertz, Mikel Merino hay Martin Odegaard gặp vấn đề thể lực và liên tục vắng mặt, sự thiếu cân bằng ở tuyến đầu càng bộc lộ rõ.
Trước Wolves, bộ ba Noni Madueke, Viktor Gyokeres và Gabriel Martinelli đều thiên về khai thác khoảng trống phía sau hàng thủ, khiến Bukayo Saka phải lùi vào trung lộ làm nhiệm vụ sáng tạo. Khi gặp đối thủ co cụm phong ngự, Arsenal thiếu phương án "mở khóa" hiệu quả.
Ở chiều ngược lại, trong trận thua Man Utd trước đó, Arteta bố trí bộ ba Leandro Trossard, Bukayo Saka và Gabriel Jesus trên hàng công. Cả ba đều thiên về kỹ thuật và xử lý trong không gian hẹp, nhưng thiếu tốc độ cho những tình huống phản công. Điều đó khiến Arsenal giảm đáng kể mối đe dọa trong các pha chuyển trạng thái.
Sự thiếu đa dạng trong lựa chọn tấn công đang khiến Arsenal khó thích ứng với từng thế trận cụ thể.
Thử thách bản lĩnh ở derby Bắc London. Trận đại chiến với Tottenham đến vào thời điểm nhạy cảm. Đây không chỉ là trận đấu danh dự mà còn là bài kiểm tra bản lĩnh.
Thời gian qua, nhiều đối thủ chờ đợi Arsenal chùn bước ở giai đoạn cuối trận. Những cầu thủ vốn điềm tĩnh cũng bộc lộ sự căng thẳng khi sức ép gia tăng. Thay vì bứt tốc, "Pháo thủ" lại có dấu hiệu chững lại.
Trước Tottenham, Arteta khó tiếp tục lựa chọn cách tiếp cận an toàn. Derby bắc London luôn đòi hỏi sự chủ động và quyết đoán. Tuy nhiên, nếu Tottenham bố trí hàng thủ 3 hoặc 5 người, Arsenal có thể lại đối mặt bài toán quen thuộc: phá vỡ khối phòng ngự thấp.
Lịch sử gần đây cho thấy Arsenal thường thiếu một chút bản lĩnh ở những thời khắc quyết định. Khi áp lực lên cao, sự do dự dễ xuất hiện.
Dẫu vậy, derby cũng có thể là chất xúc tác đúng lúc. Một chiến thắng sẽ giúp Arsenal tái khẳng định vị thế trong cuộc đua và củng cố niềm tin nơi người hâm mộ.
Arsenal là đội đầu bảng kém nhất 10 năm qua. Không chỉ phong độ hiện tại gây lo ngại, những con số lịch sử cũng không đứng về phía Arsenal.
Sau 27 vòng, Arsenal là đội đầu bảng có số điểm thấp nhất trong một thập kỷ tại Ngoại hạng Anh. Trong 15 mùa gần nhất, chỉ có Leicester City mùa 2015-2016 giành ít hơn 60 điểm (56 điểm) sau 27 trận mà vẫn dẫn đầu. Khi đó, Leicester hưởng lợi từ việc các "ông lớn" sa sút đồng loạt để tạo nên câu chuyện cổ tích - vô địch với tỷ lệ cược 5.000-1.
Trong khi đó, kỷ lục về số điểm sau 27 vòng thuộc về Liverpool mùa 2019-2020. Đoàn quân dưới trướng Jurgen Klopp giành tới 79 trong 81 điểm tối đa, với 26 chiến thắng và một trận hòa, trước khi khép lại mùa giải với 99 điểm. Ngay cả tập thể Man City cán mốc 100 điểm cũng chỉ có 72 điểm ở cùng giai đoạn mùa 2017-2018.
Kể từ mùa 2011-2012, chỉ 4 đội dẫn đầu sau 27 vòng nhưng không nâng Cup vô địch vào cuối mùa. Đó là Chelsea (2013-2014), Liverpool (2018-2019), Arsenal (2022-2023) và Liverpool (2023-2024) - trong đó ba lần gần nhất đều bị Man City vượt mặt.
Ký ức mùa 2022-2023 vẫn còn nguyên. Khi đó, Arsenal dẫn đầu Ngoại hạng Anh tới 93% thời gian, thậm chí hơn Man City 5 điểm sau 27 vòng. Nhưng khi giải vào giai đoạn nước rút, họ hụt hơi và lỡ chức vô địch vào tay Man City. Vì thế, Arsenal trở thành CLB đứng đầu bảng lâu nhất trong một mùa giải mà không thể đăng quang tại Ngoại hạng Anh.
Cuộc đua năm nay vẫn còn mở. Nhưng điều rõ ràng là Arsenal không còn nhiều quyền sai lầm. Nếu muốn chấm dứt cơn khát danh hiệu quốc nội kéo dài hai thập kỷ, họ buộc phải thể hiện bản lĩnh và sự ổn định đúng vào thời điểm quyết định.
Hồng Duy (theo Sky Sports)
Ảnh: PA, Shutterstock, PA