Nhiều đô thị mở rộng buýt điện cho vận tải công cộng

Nhiều thành phố tại Canada, Philippines, Việt Nam bổ sung xe buýt điện vào mạng lưới vận tải công cộng nhằm thúc đẩy chuyển dịch xanh trong lĩnh vực vận tải.

Cơ quan vận tải công cộng Ottawa, Canada công bố đặt thêm 120 xe buýt điện từ nhà sản xuất Nova Bus, nâng tổng số xe loại này đã đặt mua lên 175 chiếc vào cuối tháng 9. Theo kế hoạch, các phương tiện mới sẽ được bàn giao trong năm 2027, góp phần thay thế dần xe sử dụng nhiên liệu hóa thạch trong mạng lưới giao thông công cộng.

Đơn hàng bổ sung thuộc chương trình chuyển đổi đội xe của OC Transpo, đơn vị vận hành giao thông công cộng tại thủ đô Canada. Theo Nova Bus, các xe thuộc dòng LFSe+ được sản xuất và lắp ráp tại Canada. Đây là một phần trong kế hoạch của thành phố nhằm phát triển hệ thống vận tải phát thải thấp.

Dữ liệu do OC Transpo công bố tháng 4 cho thấy Ottawa có 109 xe buýt không phát thải, trong đó 85 xe đã được đưa vào khai thác. Đến cuối năm 2027, thành phố dự kiến tiếp nhận tổng cộng 354 xe buýt không phát thải, gồm các phương tiện từ Nova Bus và New Flyer.

Theo cơ quan này, đến thời điểm báo cáo, đội xe đã chạy hơn hai triệu km, giúp tiết kiệm khoảng 930.000 lít dầu diesel và giảm 2.681 tấn CO2. Kết quả bước đầu cho thấy hiệu quả cắt giảm phát thải có thể được đo lường thông qua quá trình khai thác thực tế, bên cạnh số lượng phương tiện được đặt mua.

Tại Philippines, Metro Manila cũng đưa xe buýt điện vào phục vụ hành khách. Ngày 10/9, Cơ quan Phát triển vùng đô thị Manila (MMDA) triển khai lại dịch vụ Love Bus với sáu xe buýt điện, cung cấp chuyến đi miễn phí từ 6h đến 21h.

Đội xe kết nối Robinsons Galleria với khu vực Eastwood City, đi qua các điểm tại Pasig và Quezon City. Mỗi xe có sức chứa tối đa 36 hành khách. Theo cơ quan này, phương tiện được các doanh nghiệp và chính quyền địa phương đóng góp, trong khi MMDA phụ trách tuyến và hỗ trợ hạ tầng, còn đối tác vận hành đảm nhiệm khai thác, bảo dưỡng.

Love Bus hướng đến những khu vực còn thiếu kết nối giao thông công cộng, đồng thời giúp người dân tiếp cận dịch vụ đi lại không mất phí. MMDA cho biết đang tính phương án tăng đội xe lên 12 chiếc.

Câu chuyện tại Canada và Philippines phản ánh những cách tiếp cận khác nhau trong điện hóa giao thông công cộng. Ottawa bổ sung xe vào chương trình chuyển đổi đội xe quy mô lớn, trong khi Metro Manila dùng một tuyến xe buýt điện miễn phí để tăng khả năng kết nối tại các khu vực đô thị.

Tại Việt Nam, TP HCM đang tăng tốc chuyển đổi xe buýt sang sử dụng điện và năng lượng sạch, với mục tiêu đến năm 2030 toàn bộ xe buýt trên địa bàn sử dụng các loại năng lượng này. Ngày 1/3, thành phố đưa 169 xe buýt điện vào khai thác trên 9 tuyến, do VinBus vận hành. Theo thông tin từ Trung tâm Quản lý giao thông công cộng TP HCM, thành phố có 2.325 xe buýt, trong đó 1.082 xe trên 66 tuyến sử dụng năng lượng sạch.

Trong lĩnh vực sản xuất, VinFast cũng đang mở rộng kế hoạch kinh doanh xe buýt điện ra thị trường quốc tế. Theo thông tin hãng công bố tại triển lãm APTA Transform & Expo 2026 ở Chicago ngày 6/10, doanh nghiệp dự kiến đưa xe buýt điện vào Mỹ thông qua đối tác NexMove. Những chiếc xe đầu tiên dự kiến được bàn giao từ quý I/2028.

Theo mô hình hợp tác được công bố, NexMove sẽ cung cấp giải pháp trọn gói, gồm phương tiện, hệ thống sạc, bảo dưỡng và vận hành, hướng đến các đơn vị vận tải tại Mỹ. VinFast cho biết khoảng 2.000 xe buýt điện của hãng đang hoạt động tại Việt Nam. Kế hoạch vào Mỹ mở ra hướng tiếp cận thị trường mới, trong bối cảnh nhiều đô thị tìm cách điện hóa vận tải hành khách và giảm phát thải từ giao thông.

Thái Anh