Luật Thuế thu nhập cá nhân được Quốc hội sửa đổi năm ngoái bổ sung quy định liên quan đến khoản giảm trừ cho y tế, giáo dục của người nộp thuế và người phụ thuộc.
Theo số liệu Điều tra mức sống cư dân, chi tiêu bình quân cho y tế năm 2024 của mỗi người là 3,5 triệu đồng một năm, nội trú 10,2 triệu, giáo dục - đào tạo 9,6 triệu. Bộ Tài chính tính toán hiện mức chi tiêu của một người phụ thuộc và chính bản thân người nộp thuế khoảng 20 triệu đồng mỗi năm cho y tế và 21 triệu đồng cho giáo dục - đào tạo.
Tại dự thảo Nghị định quy định một số điều về Luật thuế thu nhập cá nhân đang lấy ý kiến, Bộ Tài chính đề xuất 2 phương án về khoản giảm trừ cho y tế, giáo dục.
Phương án 1: Căn cứ vào mức chi tiêu bình quân y tế, giáo dục - đào tạo theo số liệu đến 2026. Cụ thể, các khoản chi cho khám bệnh, chữa bệnh tại cơ sở y tế trong nước được giảm trừ của người nộp thuế và người phụ thuộc không quá 20 triệu đồng, giáo dục - đào tạo tại cơ sở trong nước không quá 21 triệu đồng một năm. Các khoản chi giáo dục - đào tạo gồm: học phí giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học và các kỹ năng chuyên môn khác.
Theo Bộ Tài chính, mức giảm trừ y tế tối đa như đề xuất sẽ gấp 2 lần mức chi tiêu bình quân cho y tế nội trú của cá nhân trong năm 2024. Còn mức giảm trừ cho giáo dục - đào tạo gấp 2,2 lần mức chi tiêu bình quân cùng kỳ.
Phương án 2: Nhà điều hành tính tới dự trù cho một số năm tiếp theo. Theo đó, các khoản chi cho khám bệnh, chữa bệnh tại cơ sở y tế trong nước được giảm trừ không quá 23 triệu đồng một năm. Các chi phí giáo dục - đào tạo tại cơ sở trong nước được giảm trừ không quá 24 triệu đồng một năm.
Theo phương án này, mức giảm trừ y tế tối đa gấp 2,3 lần và giáo dục - đào tạo gấp 2,5 lần mức chi tiêu bình quân cho giáo dục - đào tạo của cá nhân trong năm 2024.
Bộ Tài chính cho biết với trường hợp người nộp thuế có 1 người phụ thuộc và phát sinh các khoản chi phí giáo dục - y tế, cá nhân có thể được giảm trừ tất cả lên tới 307,4 triệu đồng mỗi năm. Khoản này gồm giảm trừ cho bản thân 15,5 triệu đồng/tháng, người phụ thuộc 6,2 triệu đồng/tháng, chi phí y tế 23 triệu đồng/năm và giáo dục - đào tạo 24 triệu đồng/năm.
Mức này tương đương gần 2,45 lần thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam năm 2025 (125,5 triệu đồng).
Như vậy, trường hợp người nộp thuế có thu nhập 28 triệu đồng một tháng, có 1 người phụ thuộc và phát sinh chi phí y tế, giáo dục - đào tạo theo mức tối đa sẽ chưa phải nộp thuế thu nhập cá nhân. Chỉ khi thu nhập trên 28,63 triệu đồng mỗi tháng mới bắt đầu phát sinh nghĩa vụ thuế với thuế suất từ 5%.
Phương án này làm giảm thu ngân sách nhà nước khoảng 7.697 tỷ đồng mỗi năm. Tuy nhiên, Bộ Tài chính cho rằng chính sách này sẽ góp phần giảm chi phí y tế, giáo dục cho người dân, đồng thời khuyến khích đầu tư vào các lĩnh vực này, nâng chất lượng nguồn nhân lực, cải thiện phúc lợi xã hội.
Để được giảm trừ các khoản chi này, người nộp thuế phải có đầy đủ hóa đơn, chứng từ. Riêng chi phí y tế, họ cần có thêm bảng kê chi phí khám chữa bệnh. Hóa đơn, chứng từ phải thể hiện thông tin của người nộp thuế hoặc người phụ thuộc và không được chi trả từ các nguồn khác như tài trợ, hỗ trợ, ngân sách nhà nước, quỹ bảo hiểm. Trường hợp kê khai không đúng, người nộp thuế sẽ bị truy thu và xử phạt.
Phương Dung