Tại xưởng ôtô của mình tại Aguacate, thị trấn 5.000 dân cách Havana khoảng 70 km, Juan Carlos Pino đang chỉnh sửa chiếc Fiat Polski đời 1980 do Ba Lan sản xuất.
Phát huy sự sáng tạo của người Cuba sau hàng chục năm chịu lệnh trừng phạt từ Mỹ, ông Pino đã cải hoán chiếc xe để có thể chạy bằng than củi, loại nhiên liệu rẻ hơn xăng.
Tại thị trấn, ông Pino là người nổi tiếng. Chiếc Polski của ông khiến nhiều người chú ý, khi chạy trên đường với một thùng 60 lít đựng than được hàn cố định phía sau.
Chiếc Polski chạy bằng than củi của ông Pino di chuyển trên đường phố Aguacate, Cuba, ngày 16/3. Ảnh: Reuters
Khi thấy ông Pino và chiếc Polski, nhiều người kéo đến chụp ảnh cùng. Có người bán tín bán nghi, có người hỏi liệu ông có thể thiết kế hệ thống tương tự trên xe họ hay không.
"Trong lúc khó khăn thế này, đây là lựa chọn tốt nhất mà chúng tôi có", ông Pino, 56 tuổi, trước đây chỉ học hết lớp 8, nói. "Chúng tôi cần đi lại, cần phương tiện để còn trồng trọt".
Ông Pino đổ than củi vào chiếc thùng gắn sau chiếc Polski. Ảnh: Reuters
Trả lời truyền thông, ông Pino cho biết ông chế tạo toàn bộ hệ thống động cơ này từ đồ phế liệu và những món tái sử dụng. Lò đốt than là bình gas cải hoán, được bịt kín bằng nắp máy biến áp cũ. Bộ lọc khí được làm từ một bình sữa bằng thép không gỉ, nhồi đầy quần áo cũ.
Sau khi tiến hành chiến dịch đột kích bắt Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro ngày 3/1, Mỹ kiểm soát chặt chẽ xuất khẩu dầu của quốc gia Nam Mỹ này, đồng nghĩa nguồn cung dầu tới Cuba cũng bị chấm dứt. Trong ba tháng qua, không có lô dầu nào được chuyển tới đảo quốc này.
Theo Havana, việc Washington gần như phong tỏa nguồn cung nhiên liệu đã làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng năng lượng, gây ra các đợt cắt điện luân phiên, thiếu hụt vật tư y tế, sụt giảm du lịch. Tại một số khu vực, tình trạng mất điện 20 giờ mỗi ngày diễn ra thường xuyên.
Chiếc Polski chạy than củi di chuyển trên đường phố Aguacate, Cuba, ngày 16/3. Ảnh: Reuters
Trước tình cảnh khó khăn, ông Pino đã tìm cách sáng tạo, từng chế ra một cỗ máy từ xe máy, có thể vắt sữa cùng lúc cho ba con bò.
Ông đã ấp ủ ý tưởng về chiếc ôtô chạy than củi suốt nhiều năm, cho biết nhiều người Cuba khác đã gọi cho mình để xin hướng dẫn. "Đầu tiên là một người làm đá, sau đó là một người bán kem, rồi đến chủ tạp hóa".
Theo ông, gần như bất kỳ động cơ nào cũng có thể hoán cải để chạy bằng than củi, bằng cách dẫn khí nóng vào chế hòa khí thay xăng. Chiếc Polski của ông lăn bánh lần đầu ngày 4/3. Trong lần chạy thử đầu tiên, chiếc xe đi được quãng đường 85 km, đạt vận tốc tối đa 70 km/h.
Ông Pino giới thiệu về chiếc xe hoán cải chạy than củi. Video: Reuters
Nhiều người Cuba kinh ngạc trước sáng chế này.
"Thật khó tin. Tôi không biết phải nói gì nữa", Yurisbel Fonseca, 27 tuổi, người đã dừng xe máy lại để tới gần xem và chụp ảnh, nói.
Narvis Cruz, 53 tuổi, gọi chiếc Polski là "phát minh của năm". Ông hiểu khá rõ phong cách độ chế kiểu này. Ông đang lái một chiếc Pontiac đời 1953, nhưng dùng động cơ Perkins từ thập niên 1940, hộp số Mercedes, hệ thống lái do CH Czech sản xuất và bộ vi sai do Đông Đức sản xuất. "Đây chính là Cuba", ông nói.
Đức Trung (Theo Reuters, AP, Havana Times)