Nhiều người nội trợ cho rằng muối có tính sát khuẩn nên ngâm rau trước khi nấu sẽ giúp tiêu diệt vi khuẩn và loại bỏ độc tố. Tuy nhiên, thực tế muối chỉ có tác dụng ức chế vi sinh vật ở nồng độ cao. Nước muối pha loãng tại gia đình thường có nồng độ thấp, khả năng diệt khuẩn rất hạn chế. Việc ngâm rau bằng dung dịch này không giúp giảm lượng vi khuẩn đáng kể so với rửa bằng nước sạch thông thường.
Đối với dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, nước muối cũng không có tác dụng. Phần lớn các hóa chất này bám chặt trên bề mặt hoặc thấm nhẹ vào lớp biểu bì của lá và không hòa tan trong nước muối. Do đó, kỳ vọng ngâm nước muối để "khử độc" là một sai lầm.
Thậm chí, thói quen ngâm rau quá lâu trong nước muối còn gây tác dụng ngược. Dưới tác động của hiện tượng thẩm thấu, nước trong tế bào rau sẽ bị hút ra ngoài, khiến lá nhanh héo, mất độ giòn. Các vitamin hòa tan trong nước như vitamin C, B cũng dễ dàng bị thất thoát.
Cách rửa rau an toàn và hiệu quả
Theo các chuyên gia, quy tắc quan trọng nhất để làm sạch rau là thao tác rửa chứ không phải dung dịch ngâm.
Trước tiên, cần nhặt bỏ lá già, dập nát. Dùng chậu nước lớn để rửa bước đầu, giúp đất cát lắng xuống đáy. Sau đó, thay nước và rửa thêm một đến hai lần. Với các loại rau ăn sống (xà lách, rau thơm), hãy tách rời từng lá, rửa dưới vòi nước chảy với lực vừa phải.
Theo PGS.TS Nguyễn Thị Lâm - nguyên Phó viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia, cách rửa rau hiệu quả nhất để loại bỏ trứng giun sán là rửa dưới vòi nước chảy. Lực của dòng nước không chỉ làm trôi bụi bẩn mà còn đánh bật phần lớn trứng giun và vi khuẩn bám chắc trên lá, điều mà nước muối loãng không thể làm được.
Trong một số trường hợp, nước muối loãng vẫn có tác dụng hỗ trợ. Áp suất thẩm thấu của muối khiến một số côn trùng nhỏ, ấu trùng bám trên lá dễ tách ra hơn. Nếu muốn, bạn chỉ nên ngâm nhanh trong vài phút trước khi rửa lại bằng nước sạch.
Ngoài ra, giấm pha loãng cũng là một lựa chọn thay thế. Nhờ tính axit nhẹ, ngâm rau trong nước giấm vài phút giúp giảm phần nào vi sinh vật bám trên bề mặt. Tuy nhiên, đây cũng chỉ là bước phụ trợ, không thể thay thế việc rửa kỹ dưới vòi nước chảy.
Dùng baking soda thay cho nước muối
Nghiên cứu khoa học cho thấy baking soda (muối nở) có hiệu quả loại bỏ dư lượng thuốc bảo vệ thực vật tốt hơn nước muối. Nước pha baking soda tạo ra môi trường kiềm nhẹ, giúp bẻ gãy cấu trúc của một số loại hóa chất nông nghiệp bám trên bề mặt rau củ. Người nội trợ có thể pha một thìa cà phê baking soda vào chậu nước sạch, ngâm rau củ trong khoảng 10-15 phút, sau đó rửa lại kỹ dưới vòi nước chảy. Đây là giải pháp an toàn và hiệu quả hơn hẳn so với thói quen dùng nước muối truyền thống.
Bùi Thủy