Bệnh nhân ngụ tại phường Bình Lợi Trung, là sinh viên học trực tuyến của Trường Đại học Giao thông Vận tải, khởi phát bệnh hôm 9/3, vào điều trị Bệnh viện Nhân dân Gia Định ngày 10/3 và hôm sau được chuyển sang Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP HCM với chẩn đoán viêm màng não do não mô cầu. Sức khỏe bệnh nhân đã ổn định và xuất viện, những người sống cùng nhà được uống thuốc dự phòng, theo dõi 10 ngày.
Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP HCM thời gian qua cũng giành sự sống kịp thời cho bé gái 11 tuổi nhiễm trùng huyết và viêm màng não mủ do não mô cầu. Em may mắn thoát cửa tử nhờ nhập viện trong 12 giờ đầu tiên kể từ khi phát bệnh, sau khi từng tiếp xúc gần với một bạn học đã tử vong do chính vi khuẩn này.
Phòng cách ly điều trị bệnh nhân nhiễm não mô cầu tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP HCM. Ảnh: Bệnh viện cung cấp
Vi khuẩn não mô cầu thường cư trú tự nhiên ở lớp niêm mạc vùng mũi họng của con người, nhưng một khi ĐÃ vượt qua được hàng rào bảo vệ và "xâm lấn", bệnh sẽ diễn tiến cực kỳ nhanh chóng, có thể cướp đi sinh mạng hoặc để lại di chứng tàn phế nặng nề chỉ trong vòng 24 giờ. Do đó, điều quan trọng là phát hiện sớm và phải uống kháng sinh dự phòng, theo dõi các dấu hiệu bất thường nếu có tiếp xúc với người bệnh.
Ở giai đoạn đầu, bệnh rất dễ bị nhầm lẫn với cảm cúm thông thường với các biểu hiện như sốt cao, đau đầu dữ dội, buồn nôn, đau nhức cơ khớp và mệt mỏi. Tuy nhiên, tình trạng người bệnh sẽ chuyển nặng rất nhanh, kéo theo các dấu hiệu đặc trưng của tổn thương màng não như cứng gáy, sợ ánh sáng, lú lẫn hoặc các biểu hiện của nhiễm trùng huyết, điển hình nhất là nổi ban xuất huyết hoại tử hình sao.
Theo báo cáo của Viện Pasteur TP HCM từ năm 2014 đến 2025, não mô cầu nhóm B chiếm hơn 98% các trường hợp mắc bệnh tại khu vực phía Nam. Bệnh đặc biệt nhắm vào nhóm trẻ em dưới 5 tuổi (nhất là dưới một tuổi), thanh thiếu niên 15-24 tuổi và những người có hệ miễn dịch kém. Vi khuẩn lây truyền thông qua việc tiếp xúc trực tiếp đường hô hấp với các giọt bắn từ người bệnh hoặc người lành mang trùng.
Việt Nam đã có đầy đủ các loại vaccine phòng ngừa 5 nhóm huyết thanh gây bệnh phổ biến là nhóm B và nhóm ACWY, được chỉ định tiêm cho trẻ từ rất sớm. Bên cạnh đó, cần áp dụng các biện pháp dự phòng như giữ gìn vệ sinh cá nhân và môi trường sống cũng như mang khẩu trang, vệ sinh tay, ăn uống đủ chất, súc họng bằng dung dịch sát khuẩn, tránh tụ tập nên đông người, tránh dùng chung dụng cụ ăn uống...
Lê Phương