Một số bệnh mạn tính có thể tăng nguy cơ mắc zona

Đó là nội dung được các chuyên gia y tế trong nước và quốc tế thảo luận tại buổi sinh hoạt khoa học do Tổng hội Y học Việt Nam tổ chức với sự đồng hành của GSK Việt Nam vừa qua.

Mối liên hệ giữa zona và bệnh lý mạn tính

Theo các chuyên gia, virus gây bệnh zona có tỷ lệ tiềm ẩn trong cơ thể người trưởng thành khá cao. Những yếu tố nguy cơ phát triển bệnh gồm tuổi tác, miễn dịch suy yếu hoặc bệnh lý mạn tính. Theo nghiên cứu, cứ ba người lớn có một ca sẽ mắc zona. Nguy cơ này gia tăng ở nhóm có bệnh lý mạn tính nhất định.

Các nghiên cứu ghi nhận người bệnh tim mạch có nguy cơ mắc zona cao hơn khoảng 34% so với nhóm bình thường. Trường hợp bị đái tháo đường hoặc thận mạn có nguy cơ mắc zona cao hơn lần lượt khoảng 38%, 29% so với dân số chung.

Chia sẻ tại sự kiện, TS.BS Trần Hòa, Trưởng đơn vị Can thiệp nội tim mạch, Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM, cho biết từng gặp bệnh nhân 56 tuổi có tiền sử đái tháo đường và tăng huyết áp. Gần đây, ông này nhập viện do đau ngực cấp dữ dội, chẩn đoán nhồi máu cơ tim, sau đó được can thiệp đặt stent động mạch vành.

"Bệnh nhân tiếp tục xuất hiện cơn đau ngực tái phát kéo dài. Sau khi loại trừ khả năng tái hẹp stent, chúng tôi phát hiện trên ngực bệnh nhân xuất hiện những mụn nước đặc trưng", ông nói. TS.BS Trần Hòa kết luận đây là dấu hiệu của zona, cho thấy người bệnh không chỉ gặp vấn đề tim mạch mà còn gặp biến chứng do zona thần kinh gây ra. Cũng theo ông, với người lớn tuổi có bệnh mạn tính, các nhiễm trùng như zona thường diễn tiến nặng hơn, dễ gây biến chứng kéo dài.

Ở phần trình bày sau đó, Giáo sư Tony Cunningham - Giám đốc Trung tâm nghiên cứu virus tại Viện Nghiên cứu Y học Westmead kiêm Giáo sư khoa Y học - Sức khỏe, Đại học Sydney, nhấn mạnh phòng ngừa zona góp phần giảm nguy cơ đau dây thần kinh sau zona (PHN) cùng loạt biến chứng khác như nhiễm vi khuẩn thứ phát, sẹo, thay đổi sắc tố da, các biến chứng về mắt. PHN là tình trạng đau có thể kéo dài ngay cả sau khi phát ban đã lành, đôi khi tồn tại trong nhiều tháng hoặc nhiều năm.

Hướng đến mô hình dự phòng đa chuyên khoa

Trước gánh nặng ngày càng tăng của zona ở người có bệnh mạn tính, các tổ chức y tế toàn cầu đưa ra khuyến nghị, hướng dẫn dự phòng cho nhóm nguy cơ như người có bệnh thận mạn, tiểu đường, viêm khớp dạng thấp hoặc trường hợp bị suy giảm miễn dịch.

Ở phần tham luận, PGS.TS Dương Thị Hồng - Phó viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ trung ương, dẫn chứng loạt dữ liệu khoa học và kinh nghiệm thực tế tại Việt Nam lẫn quốc tế, chỉ rõ tác động nghiêm trọng của zona trên nhóm người lớn, người có bệnh mạn tính. "Lồng ghép dự phòng zona vào quản lý bệnh mạn tính có thể giảm gánh nặng bệnh tật, nâng cao chất lượng cuộc sống". PGS nói.

Đồng quan điểm trên, PGS.TS Nguyễn Hoàng Định, Phó giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM, nhận định việc triển khai mô hình chăm sóc sức khỏe toàn diện, tích hợp từ dự phòng đến điều trị cho người có bệnh mạn tính là hướng đi hiệu quả trong bối cảnh dân số già hóa.

Cũng theo PGS Nguyễn Hoàng Định, việc phối hợp giữa các chuyên khoa cùng sự chủ động của bác sĩ điều trị đóng vai trò quan trọng trong tư vấn và dự phòng, từ đó nâng cao hiệu quả chăm sóc, lợi ích lâu dài cho bệnh nhân lẫn ngành y tế.